هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

کدام کالای ساختمانی برای شما مناسب تر است

کدام کالای ساختمانی برای شما مناسب تر است

هوشمندسازي


گروه تاسيسات: روش‌های کنترل تاسیسات و شرایط محیطی ساختمان‌ها و اماکن همواره دستخوش دگرگوني بوده و با ظهور تجهيزات الكترونيكي نوين به سرعت در حال توسعه است. با وجود سيستم‌هاي هوشمند، نظارت بر بخش‌هاي مختلف ساختمان به سهولت امكان‌پذير مي‌شود. در اين شيوه با هدف تامین محیطی کارا، هوشمند و پاسخگو برای ساکنین از یک سو و بهینه‌سازی مصرف انرژی و کاهش هزینه‌های تعمیر و نگهداری از سوی دیگر و با دیدگاه نظارت و مدیریت مبتنی بر بسترهای فناوری اطلاعات و ارتباطات، شاهد دگرگوني بزرگي در صنعت ساختمان خواهيم بود. گزارش ذيل در راستاي معرفي سيستم‌هاي هوشمند در ساختمان و شناخت بازار تجهيزات و خدمات هوشمندسازي تهيه شده ‌است، با ذكر اين نكته كه مطالب عنوان شده صرفاً نظرات مخاطبان بوده و الزاماً ديدگاه‌ نشريه نمي‌باشد.

 

مقدمات اوليه هوشمندسازي

اولين گام در هوشمندسازي ساختمان، شناخت سازه و چگونگي كاربرد آن است. به عبارت ديگر، هوشمندسازي با توجه به نوع ساختمان و چگونگي استفاده از آن مشخص مي‌شود. اين موضوع در ساختمان‌هاي مختلف مسكوني، اداري و تجاري متفاوت بوده و نوع سيستم‌هاي تاسيساتي مورد استفاده نيز در اجراي هوشمندسازي بسيار تاثيرگذار است.

مصطفي كرك‌آبادي، مديرعامل شركت حفاظ گستر صبا، ضمن بيان اين مطلب به خبرنگار پيام ساختمان مي‌گويد: در بخش مسكوني مي‌توان هوشمندسازي را به صورت جداگانه و يا تلفيقي از سيستم‌هاي ايمني و حفاظتي در ابعاد كوچك به كار برد، ولي در ساختمان‌هاي تجاري و اداري اين كار در ابعاد وسيع‌تر و چندمنظوره انجام مي‌شود. اگرچه استفاده منفرد و يكپارچه سيستم‌هاي هوشمند با توجه به نوع كاربري ساختمان متفاوت است، ولي در حالت كلي، مديريت و هوشمندسازي يكپارچه سيستم‌هاي تاسيساتي در اولويت است.

وي ادامه مي‌دهد: براي شروع هوشمندسازي ساختمان ابتدا بايد با شركت‌هاي فعال در اين زمينه مشورت كرد. ساختمان‌ها در مرحله اول مورد بازبيني و كارشناسي قرار مي‌گيرند. در حالت معمول افزايش ايمني استفاده از سيستم‌هاي تاسيساتي در اولويت بوده و حداقل تجهيزات در اين خصوص نصب سيستم‌هاي ضدسرقت و اعلام و اطفاي حريق است. در كنار اين موضوع، نصب سيستم‌هاي اعلام سرقت و كنترل‌ كننده‌هاي تردد جايگاه ويژه‌اي دارند.

كرك‌آبادي تاكيد مي‌كند: هوشمندسازي يك سري از تجهيزات ساختماني اجباري و سري ديگر اختياري است كه با نظر مالك يا كارشناس تاسيسات انجام مي‌شود. با اين حال نمي‌توان بين مقوله ايمني و حفاظت تفاوت قائل شد زيرا دو مقوله موازي هم هستند و در كنار هم امنيت ساختمان را تضمين مي‌كنند. تنها در بحث استفاده از تجهيزات، نوع ساختمان و همچنين تقاضاي مالك ممكن است به يكي از اين موارد كمتر بها داده شوند.

هزينه‌هاي هوشمندسازي

هيچ كس نمي‌تواند به طور صريح در مورد هزينه هوشمندسازي يك ساختمان قبل از اجرا نظر دهد زيرا متناسب با نوع ساختمان و تجهيزات مورد نظر، قيمت‌ها تغيير مي‌كند. به اعتقاد مديرعامل شركت حفاظ گستر صبا، تعيين هزينه هوشمندسازي ساختمان مربوط به زماني است كه كارشناس هوشمندسازي، پس از ملاحظه ساختمان، تجهيزات لازم را مشخص كرده است. با اين حال نمي‌توان تجهيزات هوشمندسازي ساختمان را به صورت يك پكيج كامل خريداري كرد، بلكه هر كدام از تجهيزات به صورت جداگانه و با توجه به تقاضاي مالك و نياز ساختمان و از همه مهمتر نظر كارشناس خريداري مي‌شوند. طبيعتاً خدمات پس از فروش و نصب را هم شركت‌هاي مجري بر عهده دارند و در صورت ايجاد مشكل خدمات لازم را ارائه مي‌دهند.

طراحي و اجراي هوشمندسازي

عليرغم اينكه صنعت هوشمندسازي در دنيا بيش از 100 سال قدمت دارد ولي در ايران بسيار جوان بوده و از يك دهه پيش رواج يافته است. هم اكنون شركت‌هاي مختلفي در اين زمينه فعاليت داشته و خدمات لازم را ارائه مي‌دهند. البته هر كدام از تجهيزات هوشمندسازي با توجه به نياز ساختمان و تقاضاي مالك، خريداري مي‌شوند.

محمد محمدي، مدير فني شركت خانه هوشمند ايران، به خبرنگار پيام ساختمان مي‌گويد: كار ما طراحي و اجراي پروژه‌هاي هوشمندسازي در ساختمان‌هاي كشور است و متناسب با نياز پروژه، تجهيزات لازم را پيشنهاد مي‌دهيم و طبق پيشنهاد مالك و با هماهنگي مهندس برق عمل مي‌كنيم. گاهي اوقات سازنده مي‌خواهد از طريق هوشمندسازي امكانات رفاهي ساختمان را افزايش دهد.

وي تاكيد مي‌كند: اصولاً مالكان ساختمان، هوشمندسازي سيستم‌هاي روشنايي را در اولويت قرار مي‌دهند. در كنار آن، استفاده از سيستم‌هاي اركانديشن، مديريت نور و صدا، مولتي‌مديا و كنترل تردد مي‌تواند در قالب سيستم هوشمندسازي قرار گيرند. همه اينها به سليقه مالك ساختمان بستگي دارد و اينكه چگونه مي‌خواهد ساختمان خود را هوشمند كند و چه ميزان هزينه براي اين كار در نظر گرفته است.

به اعتقاد مدير فني شركت خانه هوشمند ايران، عليرغم توسعه جهاني صنعت هوشمندسازي، در كشور ايران به عنوان يك كالاي لوكس مطرح است و عده معدودي از شركت‌ها و مالكان ساختمان‌ها از اين سيستم استفاده مي‌كنند. مهمترين مانع فراگيري سيستم‌هاي هوشمند در كشور گران بودن هزينه‌هاي خريد و نصب سيستم‌هاست در حالي كه اگر استفاده از اين سيستم‌ها در ساختمان‌هاي كشور فراگير شود در بحث ايمني و صرفه‌جويي انرژي بسيار تاثيرگذار خواهد بود. خوشبختانه با تبليغات و آموزش‌هاي خوبي كه در حال حاضر انجام مي‌شود مي‌توان انتظار داشت در آينده نزديك استفاده از اين سيستم‌ها فراگير شود.

تهويه مطبوع و هوشمندسازي

هوشمندسازي سيستم‌هاي تهويه مطبوع در سال‌هاي اخير به شدت مورد توجه مردم و مسئولان قرار گرفته است. بنابراين در صورت استفاده گسترده از اين تكنولوژي شاهد صرفه‌جويي قابل توجه در مصرف انرژي خواهيم بود.

اميرعلي يوسفي، مدير فروش شركت محيط آسايش به خبرنگار پيام ساختمان مي‌گويد: ما به طور خاص در بخش مديريت مصرف سيستم‌هاي تهويه مطبوع تمركز كرديم و مي‌خواهيم استفاده از سيستم‌هاي پيشرفته هوشمندسازي را در ساختمان‌هاي كشور رواج دهيم. البته اگر مالك ساختماني بخواهد ساختمان را به طور كامل هوشمند كند در ساير بخش‌ها از جمله ايمني و حفاظت هم ورود مي‌كنيم. يوسفي تاكيد مي‌كند: هوشمندسازي سيستم‌هاي تهويه مطبوع نيازمند بسترسازي مناسب است. بر اين اساس تاسيسات ساختماني بايد به نوعي انتخاب و نصب شوند كه قابليت كنترل دقيق را داشته باشند. طراحي در اين خصوص خيلي مهم است، كسي كه ساختمان را طراحي مي‌كند بايد يك ديد كلي در خصوص بي.ام.اس داشته باشد. در اين صورت احتمال صرفه‌جويي در مصرف انرژي بيشتر است و مي‌توان سيستم‌هاي ديگري را در كنار تجهيزات تاسيساتي به كار گرفت.

وي ادامه مي‌دهد: اجراي صحيح هوشمندسازي ساختمان به چگونگي انجام پروژه‌ها بستگي دارد و اينكه در كجاي كار ورود مي‌كنيم. براي اين منظور هماهنگي با مهندسان طراح و تاسيسات بسيار مهم است تا مسيرها و مكان‌هاي مناسب براي نصب سيستم‌ها به درستي مشخص شوند. اگرچه در ساختمان‌هاي از قبل ساخته شده‌ هم اين قابليت وجود دارد ولي بهتر اين است كه در مرحله طراحي ساختمان ورود كنيم تا كيفيت و سرعت كار افزايش پيدا كند. اگر بعد از اتمام پروژه وارد عمل شويم به طور كامل نمي‌توانيم اهداف هوشمندسازي را برآورده كنيم زيرا پياده‌سازي كامل سيستم‌هاي هوشمند در ساختمان نيازمند اجراي كار از پايه است ولي مسئله اصلي، راضي بودن كارفرما براي اجراي پروژه هوشمندسازي است.

فرهنگ‌سازي براي هوشمندسازي

مدير فروش شركت محيط آسايش مي‌گويد: قبل از هدفمندي يارانه‌ها به علت ارزان بودن هزينه انرژي، بسياري از كارفرمايان و مالكان ساختمان‌ها به هوشمندسازي توجه نداشتند ولي در حال حاضر با توجه به افزايش هزينه‌هاي انرژي و ضرورت مديريت مصرف، هوشمندسازي ساختمان‌هاي كشور بسيار توجيه‌پذير شده است.

به اعتقاد يوسفي، سنت‌گرايي در تاسيسات باعث دور شدن از هوشمندسازي شده است در حالي كه حداقل مي‌توانستيم موتورخانه‌هاي ساختمان را هوشمند كنيم ولي مسئله اين است كه هنوز براي استفاده از تجهيزات هوشمند در ساختمان‌هاي كشور فرهنگ‌سازي نشده است. از طرف ديگر، مهندسان مشاوري كه كارفرمايان براي پروژه‌هاي عمراني مي‌گيرند با مقوله هوشمندسازي و استفاده از تجهيزات مربوطه آشنايي ندارند. در حالي كه لازم است كارفرمايان در كنار مهندساني كه براي بخش‌هاي مختلف معماري، سازه و تاسيسات استخدام مي‌كنند از مشاور هوشمندسازي پروژه هم استفاده كنند تا با حضور در كنار مهندسان مكانيك و برق بهينه‌سازي انرژي و اجراي سيستم‌هاي نوين را اشاعه دهد. حتي اگر مبالغ بيشتري براي هوشمندسازي پرداخت شود در كنار هزينه‌هاي ديگر ناچيز است و با توجه به مزاياي فوق‌العاده در كوتاه‌ترين زمان ممكن قابل بازگشت خواهد بود.