کدام کالای ساختمانی برای شما مناسب تر است

لیست راهنمای خرید کالاهای ساختمانی
کدام کالای ساختمانی برای شما مناسب تر است

هواساز

گروه تأسیسات: تابستان فصل رونق محصولات سرمایشی است؛ محصولاتی كه امروز در طراحي هر بنا و ساختماني بايد مد نظر قرار گيرد. بعضي از اين دستگاهها كوچك هستند و تنها ميتواند براي تهويه يك واحد تعبيه شود و برخي مركزي هستند و هدف آنها سرمايش و گرمايش يك سازه است. بسياري از كارشناسان تأسيسات عقيده دارند؛ سيستمهاي تهويه مركزي انرژي كمتري صرف ميكنند. هواساز نيز يكي از دستگاههاي تهويه مطبوع است كه هم گرمايش و هم سرمايش ساختمان را تأمين ميكند. البته همانطور كه از زبان كارشناسان ما خواهيد خواند عملكرد سيستم در هر دو يكسان است. 

در ادامه سلسله گزارشهای نشریه پیام ساختمان تحت عنوان "کالای برتر"، در این شماره انواع هواساز را بررسی میکنیم. لازم به ذکر است: مطالب عنوانشده اظهارات فعالان توليد و توزيع اين محصول بوده و نظر نشریه پيام ساختمان نيست؛ ضمن اینکه  از اظهارنظر مخاطبان و منتقدان استقبال خواهیم كرد.

هواساز چيست؟

هواساز (Air Handling Unit) معمولاً جعبه فلزی بزرگی است شامل، دمنده، کویلهای گرم  و سرد، محفظه فیلتر، صداگیر و دمپر. دستگاهی است که با انجام عملیاتی همچون تغییر دما، افزایش یا کاهش رطوبت، تصفیه و تنظیم سرعت، مشخصات هوا را تغییر داده و آن را مطبوع میسازد. سیال گرم یا سرد از طریق سیستم مرکزی در اختیار هواساز قرار میگیرد اما سایر مشخصات هوا با توجه به امکانات و تجهیزات جانبی توسط هواساز تغییر نموده و تنظیم میشود.

نحوه كار

در هواسازهای جریان دمشی، باد زن یا فن سانتریفیوژ قبل از کویلها قرار میگیرد و در هواسازهای جریان مکشی، باد زن هواساز بعد از کویل تعبیه میشود. کویلهای گرمایی هواساز معمولاً با آب داغ، بخار و برق عمل میکنند و کویلهای سرمایی هواساز با آب مبرد و یا مستقیماً با یک ماده مبرد کار میکنند.  در اين حالت دستگاه هواساز اواپراتور یک سیستم تبرید است. توسط كويل سرمايي كه از داخل آن آب مبرد (تهیهشده در چيلر) يا آب نمك (آب مبرد به اضافه نمکهایی مانند كلرور سديم يا كلروركلسيم كه نقطه انجماد آب را تا حدود 10- درجه فارنهايت پايين میبرند) و يا ماده مبرد (كه در اين صورت كويل سرمايي دستگاه هواساز، اواپراتور يك چرخه تبريد است) عبور ميكند، عمل تهویه را انجام می دهد.

دستگاه هواساز با تنظيم دما و رطوبت و همچنين تأمین هواي تازه و فيلتر كردن آن عمل تهويه مطبوع تابستاني و زمستاني را انجام ميدهد. هواي برگشتي از اتاقها با هواي تازه در محفظه اختلاط دستگاه مخلوط شده و سپس از كويلهاي سرمايي يا گرمايي و رطوبت زن (معمولاً در زمستان) عبور ميكند. سرعت عبور هوا از كويل حدود 500 فوت بر دقيقه است. فرآيند رطوبت زني به وسيله پاشيدن آب از افشانكها يا شبكه بخار و فرآيند رطوبتگیری توسط كويل سرد انجام میشود .كنترل دما به دو صورت میتواند انجام شود: روش اول با استفاده از شير سه راه برقي يا موتوري كه روي لوله رفت و برگشت كويل نصبشده و به وسيله ترموستاتي كه در كانال برگشت هوا به هواساز نصب ميشود، عمل قطع و وصل و يا كم و زياد كردن جريان آب انجام ميگيرد. در روش دوم به وسيله ترموستات نصبشده در اتاق يا راهرو يا مكان مناسب ديگر به فن دستگاه هواساز فرمان خاموش و روشن داده ميشود.

تقسيم بر اساس ظرفيت

محمدابراهیمی از شركت دمنده ، هواسازها را بر اساس اندازه به انواعي تقسيم كرد و گفت: نوع كوچكي داريم كه جعبهاي در ابعاد 80 در 80 سانتي متر است  یا هواساز میتواند به اندازه اتاقكي در ابعاد 2 در 3 متر باشد. نحوه كار در همه اين هواسازها يكسان است و در همه اينها يك يا چند فن هستند كه هوا را ميدمند. وي ادامه داد: رویهمرفته دو نوع هواساز داريم يا به صورت تبخيري است كه آب توسط افشانك داخل آن پاشيده ميشود و فن آن را به محيط ميدمد و يا توسط گاز و مايع مبرد است كه اين مايع ميتواند گاز  R410 يا R22 باشد. 

وي در مورد آسيبزا بودن اين گاز گفت: اين گاز در چرخه سيستم است و خارج نميشود. اگر هم نشست كند چون بسيار سبك است به سرعت خارج ميشود و خطري براي انسان ايجاد نميكند.

ابراهيمي به پروژهاي كه در بيمارستان امام حسين(ع) داشته اشاره كرد و گفت: در مورد هواسازي كه آنجا داشتيم من مهندس ناظر بودم. آن هواساز تقريباً 3 متر ارتفاع 4.5 متر طول و 3.5 متر عرض دارد و ميتواند تهويه بخش اعظم این بيمارستان را انجام دهد. ضمن اینکه يك فن خيلي بزرگ جلوي آن قرار دارد و دو كويل در داخل آن قرار گرفته که يكي كويل بخار است و ديگري كويل چيلر است. اين هواساز بخش عظيمي از بيمارستان را پوشش میدهد.

وي افزود. اين نوعي هواساز است و ما هواساز  كوچك هم داريم كه در ايران به اشتباه آن را از هواساز منفك ميدانند و به Air Washer هواساز نمیگویند. اين سيستم تنها تهويه يك واحد را ميتواند انجام دهد.

خودکفا در تولید هواساز

ابراهيمي شركتهاي ايراني را در توليد هواساز خودكفا دانست و گفت: تقريباً همه بخشهاي هواساز را شركتهاي ايراني خودشان توليد ميكنند. تنها شايد بنا به درخواست مشتري قسمتهايي مانند فن را جايگزين كنند. البته توليد هواساز فناوري پيچيدهاي نيست.

وي ادامه داد: بیشتر مردم تنها همان هواسازهايي را كه در كشور با اين نام ميسازند، هواساز ميدانند مثلاً به Duct Split هواساز نميگويند و بين قسمت داخلي آن كه هواساز است و قسمت خارجي كه كندانسور است تفاوتي قائل نميشوند. در واقع آن را يك محصول میدانند. براي همين وقتي صحبت از توليد هواساز میشود منظورمان همين هواسازهايي است كه در بين مهندسان اين صنعت مصطلح است.

ابراهیمی كه خود واردکننده هواساز Duct Split است، گفت: به اين دليل كه هزینه توليد در ايران بالاست معمولاً شركتهايي كه میخواستند محصولي همانند محصول ما توليد كنند، از این کار منصرف شده و به مونتاژ محصولات خارجی روی آوردهاند . به همين دليل من معتقدم در اين شرايط محصولات وارداتي بهتر هستند. وي در مورد بازار محصولات خارجي گفت: از قديم فنآوري تهويه مطبوع در اختيار آمريكا بوده است، البته شركتهاي اروپايي هم خوب هستند ولي بيشتر شركتهاي معتبر آمريكايي كارخانههايشان به چين منتقل شده است.

ابراهيمي مشكل بازار را نبود نمايندگيهاي رسمي عنوان نمود و تصریح کرد: به همين دليل گارانتي دستگاهها آنطوركه همهجاي دنيا مرسوم است در ايران وجود ندارد. چون اين شركتهاي اصلي هستند كه خدمات منظمي را  براي نمايندگيها ايجاد ميكنند. البته ما از همه جاي دنيا  محصولات وارد ميكنيم اما به دليل نداشتن نمايندگي براي اكثريت آنها خدمات پس از فروش مناسبي نداريم.

نمیشود مقايسه كرد

حميده شايسته از شركت هواساز راد ايران در مورد مصرف انرژي در هواساز گفت: هواساز محصولي است كه براي تهويه مركزي ساختمانهاي بزرگ مانند بيمارستانها، مراكز تجاري و اداري طراحي مي‌‌شود و چون مركزي است مصرف برق و انرژي زيادي نيز دارد و با محصولاتي مانند فنكوئل كه يك واحد را تهويه ميكنند  نميتوان آن را مقايسه كرد.

وي افزود: مصرف برق دستگاه هواساز هم بستگي به اين دارد كه چه ظرفيتي را ميخواهد پوشش دهد كه معمولاً بر اساس ظرفيت هوادهي دستهبندی میشود مانند هزار CFM يا 10 هزار CFM.

شايسته در مورد استاندارد هواساز نيز گفت: هواساز دستگاهي نيست كه طبق استاندارد خاصي مثلاً روزانه هزار عدد از آن توليد شود، بلكه طبق درخواست مشتري و بر حسب شرايط آب و هوايي و ظرفيت و مكان مورد استفاده طراحي ميشود در نتيجه هر دستگاه با دستگاه ديگر متفاوت است.مثلاً هواسازي كه در تهران نصب ميشود با هواسازي كه در اهواز نصب ميشود، متفاوت است.

وي ادامه داد: براي اين محصول نميشود استاندارد خاصي طراحي كرد و تنها كاري كه ميكنيم اين است كه بابت هر قطعه و تجهیزاتی در آن دستگاه ميتوانيم گواهينامهاي به مشتري ارائه دهيم. البته دستگاهها را كاملاً بازرسي و تست ميكنيم و سپس آن را به مشتري تحويل ميدهيم.

شايسته مشكل بازار هواساز را واردات تجهيزاتي ميداند كه تا مدتها مورد تأييد كارفرما بودند ولي الآن مشمول تحريم قرار گرفتهاند، مخصوصاً در پروژههاي نفت و گاز واردات سخت شده و جايگزيني برندها نيز سخت است چون كارفرماها آن را نميپذيرند.