هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

کدام کالای ساختمانی برای شما مناسب تر است

کدام کالای ساختمانی برای شما مناسب تر است

لوله و اتصالات پليكا

گروه تأسیسات: در صنعت ساختمان شايد نام لوله‌هاي پليكا را زياد شنيده باشيد ولي احتمالاً آنها كه زمينه كاري متفاوتي دارند نسبت به كاربرد آن ناآگاه‌اند. در اين مطلب كوشش شده با پرسش از فعالان اين عرصه از نگاه توليدكنندگان و بازار مزيت‌ها و كاربرد لوله‌هاي پليكا بیان شود.
در ادامه سلسله مطالب پیام ساختمان تحت عنوان "کالای برتر"، مشخصات انواع لوله و اتصالات پليكا را بررسی می‌کنیم. لازم به ذکر است: مطالب عنوان‌شده اظهارات فعالان توليد و توزيع اين محصول بوده و نظر نشریه پيام ساختمان نيست؛ ضمن اینکه  از اظهارنظر مخاطبان و منتقدان استقبال خواهیم كرد..
پليكا چيست؟
پليكا محصولي است كه به صورت گسترده‌اي در صنعت ساختمان  و بيشتر از همه در خروج فاضلاب مورد استفاده قرار مي‌گيرد. اين محصولات همچنين در مصارف آب‌رسانی، ناوداني، كابل برق و مخابرات نيز استفاده می‌شوند.
پليكا محصولي است از مشتقات نفت خام و گاز طبيعي كلريد پتاسيم و كربنات پتاسيم كه طي فرايند پليمريزاسيون توليد مي‌شود. فرمولاسيون اين محصول توسط هر شركت متفاوت است و بسته به شرايط جغرافيايي تعريف مي‌شود. پركننده‌ها كه بر روي مقاومت محصول تأثير مي‌گذارند؛ دي اكسيد تيتانيوم كه شفافيت را به پروفيل مي‌بخشد و باعث بازتابش اشعه فرابنفش مي‌شود؛ كاتاليزورهاي خاص كه به منظور تسهيل در ذوب و شکل‌دهی به كار مي‌روند و تثبیت‌کننده‌های حرارتي و رنگي، خصلت مقاومت در برابر اشعه ماوراي بنفش را به محصول مي‌دهد.
بايد از رده خارج شود
حسن قنبري، فروشنده صنف لوازم ساختماني در چهارراه گلوبندك در مورد لوله‌های پليكا گفت: پليكا نيز از جمله محصولاتي است كه در لوله‌هاي فاضلاب مورد استفاده قرار مي‌گيرند. ديگر محصولات مورد استفاده در اين بخش پلي‌اتيلن و  پوش‌فيت است كه در 4 تا 5 سال گذشته در بازار به صورت عرف درآمده است. تفاوت پوش‌فيت آن است كه اتصال آن لبه به لبه است و پيچيدگي و راحتي بيشتر دارد. وي افزود: براي اتصال پليكا بايد از حرارت استفاده شود و حتماً بايد چسب زده شود درحالی‌که پوش‌فيت واشر دارد و آب بندي ساده‌ و سريع‌تر انجام مي‌گيرد. ضمن اینکه حركت فاضلاب در آن بي‌صدا است و از نظر سيستم كاري اصولي تر و فني‌تر از پليكا می‌باشد
وي ادامه داد: پليكا كالايي قديمي است و نسل‌هاي قديمي‌تر آن از رده خارج شده است و جديداً از يو.پی.وي.سي نشكن استفاده مي‌كنند.  من فكر مي‌كنم اين كالا نيز مانند چدن  از رده خارج خواهد شد و جاي آن را محصولات جديد خواهد گرفت.
قنبري در مورد بازار ايران گفت: توليدكننده‌هاي ايراني محافظه‌كارند و جسارت نوآوري ندارند. دليل آن هم نبود تكنسين‌ها و کارگران فنی و حرفه‌اي است چون لوله‌كش‌هاي ما بيشتر شاگردي كرده‌اند تا اينكه حرفه‌ خود را اصولي از جايي بياموزند. مثلاً شخصی 6 ماه زیردست شخص دیگری كار كرده و الآن اين كارهاي فني را انجام مي‌دهد در نتيجه نسبت به نوآوري مقاومت دارد. سازنده‌ها نيز به خاطر هزینه كمتر از این کارگران به ظاهر فنی استفاده می‌کنند.
وی گفت: ما فني‌كار حرفه‌‌اي نداريم به همين دليل جنس خوب  را نمي‌شود به دست او داد. درحالی‌که پليكا ديگر قديمي شده و محصولات بسيار بهتري جايگزين آن گردیده است. در اين چرخه معيوب كساني كه در اصل ضرر مي‌‌كنند مردم هستند چرا که هزینه گچ و سيمان و پوكه و سراميك را پرداخت می‌کند و اگر يك لوله پليكا ترك بردارد بايد همه آنها را تخریب كند.
وي به نبود استاندارد براي برخي محصولات اشاره كرد و گفت: الآن كالاهايي در بازار داريم كه اصلاً براي آنها استانداردي وجود ندارد، در نتيجه نظارتي هم روی کیفیت آنها صورت نمی‌گیرد. لوله‌هاي پليكا استاندارد دارند ولي توليدكنندگان زیر پله‌ای زیادی هستند که محصولات بی‌کیفیت تولید و روانه بازار می‌کنند .كافي است به بازار شادآباد برويد و اين موضوع را به عيان ببينيد.
برند سازی
حسام نادر زاده، از فروشگاه مبيني به خبرنگار پيام ساختمان گفت: پليكا كالايي قديمي است و نسبت به ديگر كالاهايي كه در اين شاخه استفاده می‌شوند مزيت خاصي ندارد. حتي الآن محصولاتي در بازار هستند كه بهتر جواب مي‌دهند و دليل اينكه هنوز استفاده مي‌شود اين است كه كارفرماها هنوز آن محصول را سفارش مي‌دهند.
وي در مورد كيفيت كالاهاي ايراني گفت: محصولات داخلی به طور کلی خوب هستند. منطقه اصفهان در اين زمينه بسيار موفق بوده و تقريباً مي‌شود گفت قلب تأسيسات كشور آنجا قرار دارد. اما چون ما قانوني براي مالكيت معنوي نداريم برند سازی و سوءاستفاده از نام يك شركت معتبر بسيار صورت مي‌گيرد؛ نمونه اينكه شركت‌هاي زيادي با پيشوند و پسوند گلپايگان هستند.
نادر زاده افزود: مي‌توانيم شركت‌ها را به سه رده خوب، متوسط و ضعيف تقسيم‌بندي كنيم.  اين تقسيم‌بندي نيز بر اساس كيفيت مواد كار رفته و تفاوت در نرمي و شكنندگي محصولات آنها صورت مي‌گيرد. لوله‌ پليكاي گرانولي، يو.پي.وي.سي و استاندارد انواعي ديگر است، در گرانولي معمولاً از مواد خوبي استفاده نمي‌شود ولي پليكاي يو.پي.وي.سي كيفيت بالاتري دارد.
وی در مورد استانداردهاي اعمال‌شده گفت: گاهی اوقات پیش‌آمده كالايي استاندارد داشته و همه چيز آن به تأييد رسيده است ولي كيفيت لازم را ندارد  و گاهی نیز كالايي تأييديه استاندارد نداشته ولي بالاترين كيفيت را دارد، اين است كه به صرف استاندارد نمي‌توان در مورد كالايي اظهارنظر كرد.
نظارت بر توليدكنندگان
رضا تهراني، كه صاحب مغازه بزرگي در چهارراه گلوبندك است در مورد تقسيم‌بندي لوله‌هاي پليكا گفت: اين لوله‌ها بر اساس كاربرد در سه دسته ساختماني، صنعتي و تخليه هوا قرار می‌گیرند.  بر حسب فشاري كه اين لوله‌ها تحمل مي‌كنند آنها را به سه دسته 4 بار،6بار و 10 بار دسته‌بندي مي‌كنند که لوله‌های 4 بار در كارهاي معمولي مورد استفاده قرار مي‌گيرند اما لوله‌هاي 6 بار مقاومت بیشتری دارند و در صنايع ساختماني استفاده مي‌شوند و لوله‌های 10 بار نيز در صنعت كاربرد دارد.
وي در مورد كيفيت لوله‌هاي پليكا گفت: تقريباً همه اين محصولات استاندارد ايران را دارند. اگر كالاهاي بي‌كيفيت وارد بازار می‌شوند، سازمان‌هاي نظارتي بايد بر توليدكنندگان این محصولات نظارت داشته باشند.
جوابگو است
عليرضا لطفي از شركت اكسون به ارزاني نسبي اين كالا در مقابل ديگر محصولات اشاره مي‌كند و مي‌گويد: البته از نظر كيفي برخي ديگر از محصولات مشابه بهتر عمل مي‌كنند. لوله‌هاي پليكا معمولاً طوسي رنگ هستند و از قطر 60 تا 400 ميلي متر را شامل مي‌شود.  وي افزود: به دليل راحتي در نصب و مزاياي ديگر اين لوله‌ها جايگزين چدن و آهن شدند. به هر حال مقاومت در مقابل اكسيداسيون آب و نور آفتاب و مواد شيميايي در چدن و آهن نسبت به پلیکا بسیار کمتر است.
وي افزود: اين لوله‌ها همچنين در مقايسه با لوله‌هاي فلزي، سيماني و سفالي مقاومت نسبتاً بالايي در برابر آسيب‌هاي ناشي از ضربه دارند.
ديگر مزايا
نارسانا بودن لوله‌هاي پليكا باعث شده در برابر واكنش‌هاي الكتروشيميايي كه منجر به خوردگي فلزات می‌شود، مقاوم باشند. از اين رو استفاده از آنها در  شرايطي كه تحت نفوذ خاك مهاجم قرار دارد توجیه‌پذیر است.
اين محصول در برابر بسياري از الكل‌ها، روغن‌ها و مواد نفتي غیر آروماتیک مقاوم است و براي كارهاي معمولي آب‌رسانی كاملاً در برابر مواد شيميايي موجود در خاك و آب مقاوم هستند . مسئله تنها زماني مطرح مي‌شود كه محیط‌های غيرعادي وجود داشته باشد و يا از لوله براي انتقال مواد شيميايي استفاده شود.
لوله‌هاي پليكاي يو.پي.وي.سي خصلت الاستيسيته و انعطاف‌پذيري بالايي دارند كه  سبب شده اين لوله‌ها تحت فشار بدون شكستگي تغيير شكل بدهند. اين مزيت به خصوص در شرايطي که لرزش خاك و زلزله بسيار محتمل است قابليت بالايي به شمار مي‌رود.
اين لوله‌ها بسيار سبك هستند  و امكان حمل‌ونقل آسان تر، ايمني بيشتر و آسيب‌هاي كاري كمتر از خصوصيات بارز آنها است. يك فرد به راحتي مي‌تواند دو لوله پليكا ۶ متری با اندازه ۱۱۰ را حمل کند، ولی تنها قادر است کمتر از ۱/۵ متر لوله ۱۱۰ آهنی را با همان نیرو جابه‌جا کند.
قيمت توليد
به گفته عليرضا لطفي ، قيمت پايين پليكا در مقايسه با ساير لوله‌هاي پليمري، فلزي و چدني اين محصول را به گزينه اصلي در شبكه‌هاي آب و فاضلاب تبديل كرده است. اين محصولات معمولاً در سايزهاي 20 الي 400 میلی‌متر و در انواع سخت يا انعطاف‌پذير و همچنين در انواع نیمه قوی، فشار قوي، لوله پليكا برقي، گرانولي و هواكش به فروش مي‌رسد.
حسام نادر زاده، نيز بر اساس رده‌بندي كيفي قيمت آنها را این‌گونه تقسیم‌بندی مي‌كند: كالاهاي باکیفیت بالا حدود 49 تا 59هزار تومان قيمت دارند و اجناس معمولي  حدود 22 تا 39هزار تومان و كالاهاي ضعيف بين 22 تا 23 هزار تومان به فروش می‌رسند.