نشریه شماره   164   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

آزمايشگاه ملي صرفه‌جويي


گروه تاسيسات: ساختمان‌ها بزرگترین مصرف‌کننده انرژی در كشور محسوب مي‌شوند. مطابق با ترازنامه انرژی کشور در سال 1390 سهم بخش مسکونی 1/33، بخش عمومی 6/11 و ساختمان‌های تجاری 9/6 درصد از مصرف انرژی الکتریکی بود، یعنی در مجموع بخش ساختمان‌ بالغ بر 51 درصد از سهم مصرف برق کشور را به خود اختصاص داده است. حال با توجه به سهم بالای مصرف انرژی در بخش ساختمان‌های کشور، توجه به بحث بهینه‌سازی در این بخش از مصرف بسيار حائز اهميت خواهد بود. مطالعات نشان می‌دهد با اجرای راهکارهای بهینه‌سازی مصرف انرژی در بخش‌‌هاي مختلف ساختمان‌ می‌توان30 تا 50 درصد از مصرف انرژی كشور را کاهش داد. خوشبختانه در سال‌هاي اخير اقدامات خوبي در راستاي مديريت مصرف انرژي در كشور انجام گرفته كه در جايگاه خود قابل نقد و بررسي است. مهندس سيد حسين سجادي، رئيس سازمان بهره‌وري انرژي ايران، جديدترين اطلاعات اين حوزه را براي مخاطبان بازگو مي‌كند.

پیام ساختمان: الزامي شدن استفاده از برچسب انرژی در ساختمان‌هاي كشور در چند سال اخير همواره مورد تاكيد مسئولان بوده است، به نظر شما اجراي اين امر چه تاثیری بر اصلاح الگوی مصرف جامعه خواهد داشت؟

استفاده از برچسب هاي انرژي ابزار موثري در جهت كاهش هزينه هاي انرژي كشور در ديدگاه كلان بوده و براي مصرف‌كنندگان نيز اين امكان را فراهم مي‌سازد كه هزينه كمتري براي انرژي بپردازند. با استفاده از برچسب انرژی تمامی ساختمان‌ها با دسته‌بندی ساختمان مسکونی کوچک و بزرگ، ساختمان‌های اداری دولتی و ساختمان‌های اداری غیردولتی بر اساس معیار مصرف انرژی از رتبه A تا G درجه‌بندی می‌شوند و به ساختمان‌هایی که حداقل معیار مصرف در آن‌ها رعایت نشود، برچسب تعلق نمی‌گیرد. با اين اوصاف تدوين معيار مصرف انرژي، يكي از مهمترين اقدامات در راستای مديريت مصرف جهت تعيين چارچوب مناسب براي اعمال قوانين و دستورالعمل‌ها و پيش‌بيني‌هاي مربوط به تقاضا و برنامه‌ريزي جهت توليد انرژي متناسب با آن مي‌باشد. بررسي تجربيات كشورهاي پيشرفته جهان نشان مي‌دهد كه طي ساليان گذشته، معيارها و دستورالعمل‌هاي متعددي براي مصرف انرژي در بخش‌هاي مختلف صنعتي، خانگي، تجاري و عمومي به منظور برنامه‌ريزي در راستاي برآورده شدن سياست‌ها و رشد اقتصادي‌ آنها، تدوين گرديده‌ است. بر اساس نتايج اين تحقيقات، نخستين گام در راستاي بهينه‌سازي مصرف انرژي براي هر مجموعه‌ از مصرف‌كنندگان انرژي، شناخت وضعيت موجود آنها و بررسي پتانسيل‌هاي قابل حصول جهت بهبود وضعيت از طريق تهيه دستورالعمل‌ها، استانداردها و يا برچسب‌هاي انرژي مي‌باشد. بر اين اساس طي ساليان‌ اخير تقريباً در تمامي كشورهاي پيشرفته جهان، استانداردها و برچسب‌هاي مصرف انرژي براي بسياري از تجهيزات انرژي‌بر و ساختمان‌هاي با كاربري‌هاي مختلف تدوين و مورد بهره‌برداري قرار گرفته است. اثرات تدوين استانداردها و برچسب‌هاي مصرف انرژي و كاهش مصرف گروه‌هاي مختلف در سطح جهان، به اندازه‌اي قابل توجه بوده كه روند استانداردسازي در اين زمينه با سرعت چشمگيري در حال رشد و توسعه مي‌باشد. بر اين اساس طي سال‌هاي گذشته در كشور ايران نيز برچسب‌هاي مصرف انرژي براي بسياري از تجهيزات انرژي‌بر تدوين شده كه اكنون در حال اجرا مي‌باشند. هر چند نتايج تدوين استاندارد و برچسب‌هاي مصرف انرژي در كشور تا حدودي قابل قبول بوده است، اما هنوز پتانسيل‌هاي بسيار بالايي جهت كاهش مصرف انرژي در سطح گروه‌هاي مختلف مشتركين وجود دارند كه لزوم تداوم و افزايش ظرفيت استانداردسازي را در سطح كشور كاملاً روشن مي‌نمايند. بدون شك در صورت اجراي درست طرح برچسب انرژي و استانداردسازي در ساختمان‌هاي جديد شاهد كاهش و مديريت مناسب مصرف انرژي در كشور خواهيم بود.

پیام ساختمان: مسکن مهر و پروژه‌های انبوه‌سازی تا چه اندازه بر اساس معیارهای سازمان بهره‌وری ساخته می‌شود؟ آیا برای اجرایی شدن این موضوع اقدامات خاصی را در دستور کار دارید؟

اصولاً ساخت مسکن مهر باید مطابق با قوانین و مقررات موجود در بخش ساختمان باشد که از آن جمله می‌توان به اجرای مبحث 19 مقررات ملی ساختمان اشاره نمود. البته نظارت بر ساخت ساختمان بر عهده وزارت راه و شهرسازی، سازمان نظام مهندسی و مهندسین ناظر و ... می‌باشد. ضمناً سازمان بهره‌وری انرژی ایران پیشنهاد‌هایی در زمینه اجرای کامل مبحث 19 مقررات ملی ساختمان به منظور کاهش مصرف انرژی ساختمان دارد و در اين رابطه استفاده از سیستم روشنایی راندمان بالا، جایگزیني سیستم سرمایشی راندمان بالا ( با رتبه A) و ... را مطرح نموده است.

پیام ساختمان: طرح استفاده از شرکت‌های خدمات انرژی برای اصلاح سیستم‌های تاسیساتی منازل به کجا انجامیده است؟

یکی از حوزه‌های مهم فعالیت شرکت‌های خدمات انرژی حوزه ساختمان است. در این راستا اقدامات گسترده‌ای از جمله تدوین آیین‌نامه تبصره 2 ماده 134 قانون برنامه پنجم انجام شده و همچنین قرارداد تیپ خدمات انرژی و نظام تشخیص صلاحیت این شرکت‌ها در حال نهایی شدن است.

پیام ساختمان: میزان و شرایط حمایت از شرکت‌های خصوصی و مردم ‌نهاد برای بهینه‌سازی چگونه است؟

در حال حاضر اولویت‌های حمایتی سازمان از طریق یارانه سود تسهیلات از طرح‌هاي بهينه‌سازي مصرف انرژي در فرآيندهاي صنعتي و كشاورزي، توليد فرآورده‌هاي انرژي‌بر مانند کولر و یخچال و تجهيز يا احداث آزمايشگاه‌هاي لوازم برقي خانگي دارای برچسب انرژی می‌باشد.

پیام ساختمان: طرح سامانه اندازه‌گیری هوشمند(فهام) با هدف اصلاح لوازم اندازه‌گیری، کاهش تلفات غیرفنی و مدیریت مصرف در چه مرحله‌ای قرار دارد؟

همانگونه که مستحضرید در راستای مصوبه شماره 94035/ ت42400 مورخ 7/5/88 هیئت محترم وزیران و ماده 47 قانون اصلاح الگوی مصرف‌ که سال گذشته به تصویب مجلس محترم شورای اسلامی رسید‌ پیاده‌سازی زیرساخت اندازه‌گیری هوشمند (AMI) در سطح کشور در قالب طرح ملی فراسامانه هوشمند اندازه‌گیری و مدیریت انرژی(فهام) در دستور کار این سازمان قرار گرفته است. در این راستا پس از انجام مطالعات اولیه، تدوین اسناد، مشخصات فنی و تهیه برنامه اجرایی مربوطه با در نظر گرفتن الزامات و نیازمندی‌های کلیه ذی‌نفعان، فاز اول طرح با تعریف یک پروژه پایلوت بزرگ در سطح کشور برای حدود یک میلیون مشترک و در 5 ناحیه شکل گرفت که مناقصه آن سال گذشته به‌صورت EPC انجام و پیمانکاران مربوطه انتخاب شدند. در حال حاضر پیمانکاران طرح در مرحله تهیه طراحی تفصیلی می‌باشند که پس از نهایی شدن و تأیید طراحی، بلافاصله کار نصب و اجرای سیستم در نواحی مورد نظر آغاز خواهد گردید.

پیام ساختمان: آیا وسایل برقی موجود قبل از ورود به بازار از نظر برچسب انرژی، تحت آزمایش سابا قرار می‌گیرند، اصولاً نظارت بر این مسئله چگونه انجام می‌شود؟

آزمون انواع لوازم انرژی‌بر و تعیین برچسب انرژی توسط سازمان ملی استاندارد صورت می‌گیرد و در این زمینه آزمایشگاه ملی صرفه‌جویی انرژی سابا به عنوان آزمایشگاه همکار سازمان ملی استاندارد با این سازمان همکاری می‌نماید. آزمایشگاه ملی صرفه‌جویی سابا که دارای آزمایشگاه‌های لوازم خانگی بوده و از آزمایشگاه‌های مورد تایید سازمان استاندارد می‌باشد دارای ظرفیتی است که در صورت لزوم برای این هدف مورد بهره‌برداری قرار خواهد گرفت. البته سابا برای آن بخش از وسایل برقی که مورد حمایت قرار می‌دهد با استقرار ناظران کارگاهی و مکانیزم فوق، آزمون‌های استاندارد را روی این لوازم اعمال می‌کند.

پیام ساختمان: نظارت سابا بر روی اجناس تاسیساتی وارداتی چگونه انجام می‌شود؟ اجرای طرح شبنم توسط سازمان استاندارد چه تاثیراتی برجای گذاشت؟

نظارت بر کالای وارداتی به عهده سازمان ملی استاندارد می‌باشد. البته سابا با تهیه بسته‌های پیشنهادی در خصوص هر یک از سيستم‌های سرمایشی وارداتی پیشنهاد خود را در خصوص عدم ورود کالاهای تاسیساتی و سرمایشی با راندمان پایین ارائه نموده که پس از دریافت مجوزهای مورد نیاز از مراجع ذیصلاح، در حال حاضر از ورود کولر گازی با رتبه انرژی کمتر از A جلوگیری می‌گردد و همچنین موارد مشابه دیگر را می‌توان نام برد. البته اجراي طرح شبنم توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت در كنترل و كاهش واردات اجناس بي كيفيت خارجي موثر بوده است.

پیام ساختمان: اولویت‌های اصلی سازمان بهره‌وری انرژی در حوزه ساختمان کدام است؟ اين سازمان برای موفقیت در اجرای برنامه‌های خود چه امکانات و شرایطی نیاز دارد؟

سازمان بهره وري انرژي در حوزه مسكن حمایت از تولید لوازم و تجهیزات برقی راندمان بالا، تهیه نقشه راه سیستم‌های سرمایشی در کشور و در نهايت ایجاد ساز و کار توسعه فعالیت شرکت‌های خدمات انرژی را در اولويت قرار داده است. البته سازمان بهره‌وری انرژی ایران به‌عنوان بازوی اجرایی وزارت نیرو تاکنون فعالیت‌های زیادی در خصوص بهینه‌سازی مصرف انرژی در بخش‌های مختلف شامل ساختمان، صنعت و کشاورزی و... ارائه نموده که از این فعالیت‌ها می‌توان به حمایت‌های مالی انجام شده از سازندگان لوازم برقي راندمان بالا، تأمین و توزیع لامپ کم‌مصرف، مطالعه، تحقیق و اجرای پایلوت لامپ‌های LED، حمایت از صنایع درخصوص اجرای راهکارهای بهینه‌سازی و... می‌توان نام برد. البته هنوز در آغار راه هستيم و در ادامه فعالیت‌ها نیازمند آموزش و فرهنگ‌سازی یکپارچه، تأمین مالی پروژه‌های اجرایی، تامین بودجه لازم جهت حمایت از تولید لوازم راندمان ‌بالا و... هستيم.