نشریه شماره   156   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

ميلياردها چگونه ميليارد شدند

رئيس كميسيون كسب و كار اتاق بازرگاني ايران در گفتگو با پيام ساختمان بررسي كرد

گروه بازار ساختمان: به چنگ آوردن پول از هر راهي  و به هر روشي براي برخي كسب و كار خوانده مي شود و اين روزها ميزان زرنگي افراد نيز موفقيت در همين روند ارزيابي مي شود،اما ظاهرا فعالان بزرگ اقتصادي اين چنين فكر نكرده و اصولا راه هاي توليد ثروت ماندگار در دنيا نيز از مسير ديگري تحقق مي يابد.

زماني كه زنجيره توليد فولاد را بررسي مي كرديم؛ با يكي از اعضاي انجمن توليد و صادر كنندگان سنگ آهن آشنا شديم كه به شدت از تجارت اين محصول معدني و ارزآوري اش براي تكميل زنجيره توليد حمايت مي كرد. وي را در یکی از دفاتر موسسه خيريه اش يافتيم و جالب تر آنكه سمت وي در اتاق بازرگاني نيز مرتبط با همين فعاليت غير سودآور بود. پس علاوه بر موضوع سنگ آهن به كسب وكار و كارآفريني كه مدت ها به فكر بررسي آن بوديم، نيز پرداختيم. در اين گفتگو فاطمه دانشور به بيان موضوعاتي پرداخته كه كمتر رسانه ها به آن توجه دارند؛

وي بازرگاني است كه مي گويد «همه فعالان اقتصادي بايد بخشي از توانمندي هاي خود را براي بهبود شرايط زندگي افراد ضعيف جامعه صرف كنند.» اين كارآفرين كه مترصد فرصتي براي تكميل چرخه اقتصادي توليد فولاد در ايران مي باشد، انگيزه اي قوي براي تغيير دادن فرهنگ ثروتمندان جامعه دارد. به خاطر همين هم رئيس كميسيون اخلاق كسب وكار و مسئوليت اجتماعي اتاق بازرگاني ايران است.

کسب و کار جاودانه

پیام ساختمان: اخلاق كسب و كار و مسئوليت اجتماعي چه اهميتي براي بهبود شرايط بازار دارد؟

خیلی ساده است، بنگاه اقتصادی با رعایت اخلاق کسب و کار جاودانه می شود. در مدیریت اعتبار، مفاهیمی چون احترام، اعتماد و وفاداری مشتریان داراي اهميت بسياري است. در حقیقت این یک چرخه است که در طول آن، اخلاق خوب، احترام می آورد و همان نيز موجب اعتماد  شده و در نتيجه به وفاداری مشتریان مي انجامد. در نهايت اين وفاداری مشتریان است كه ثروت می آورد. در زمان های قدیم کسب و کار ساده تر بود و اهداف تجارت تنها در سود خلاصه می شد، اما در دنیای پیچیده تجارت امروز، فرهنگ و ارزش هايي وارد بازار شده اند كه فرایندها و سیاست ها را عوض کرده اند. دستاورد شرکت ها دیگر تنها محدود به پول نیست و بخش مهمی از دستاوردهای آنان را وفاداری مشتریان تشکیل می دهد که در واقع روی دیگر مدیریت شهرت، اعتبار و مدیریت ریسک می باشد. آنچه گفته شد به تجربه بر من اثبات شده و اگر با وجود این همه مشکلات و تحریم ها می توانم کار کنم به خاطر رعایت همین چرخه است.

پیام ساختمان: چرا به اين فكر افتاديد كه درباره اخلاق كسب و كار فعاليت كنيد؟

از آنجا كه به مقوله مسئوليت اجتماعي در بنگاه هاي كشور چندان پرداخته نشده بود، تصميم گرفتم در اين بخش فعاليت نمايم و به عنوان يك بازرگان متوجه شدم كه مي توانم در حل مشكلات اجتماعي نقشي داشته باشم. از اين رو سعي من اين است كه ساير فعالان بازار را نيز به اين كار تشويق نمايم.ترویج مسئولیت اجتماعی در بین شرکت های کوچک و متوسط جزء یکی از اهداف کمیسیون مسئولیت اجتماعی در اتاق ایران است.

پیام ساختمان: آيا خود شما به اين نصيحت توجه مي كنيد ؟

معتقدم؛ فعال اقتصادي حتما بايد بخشي از وقت و سرمايه خود را صرف نیازهای اجتماعی كند. به همين منظور يك چهارم ثروت خود را در سه معدن فعال و نيز 7 هولدينگ معدني با راه اندازي مجموعه نيكوكاري مهرآفرين براي حمايت از كودكان بازمانده از تحصیل صرف كردم كه اكنون آمار آنها به 4700 نفر مي رسد و اكثرا در مناطق محروم زندگي مي كنند.

پیام ساختمان: چه ارتباطي ميان كسب و كار و كارآفريني وجود دارد؟

ما خيلي دير به فكر كارآفريني افتاديم. اكنون شايد دو سال است كه درباره كارآفريني در رسانه ها  اطلاع رساني مي شود. اگر ما 20 سال قبل در اين انديشه بوديم، با تحريم نفتي چالشي در تامين مالي روزمره زندگي خود نمي ديديم. البته لازم است بر اين نكته تاكيد كنم كه تحريم و مشكلات ناشي از آن تاثيرات اجتماعي نيز داشته كه كمتر به آن پرداخته شده و راه برون رفت نيز همان تبديل ايده به كار و درآمد است. معتقدم؛ در جوامع آسياي غربي ويژگي هايي مانند كسب پول بدون زحمت، مانعي عمده در راه كارآفريني است. اين حتي در ميان فارق التحصيلان ما نيز وجود دارد. كم فكر كردن زحمت كم و راحت پول به دست آوردن از خصوصيات بد است. درنتيجه اين باور را بايد ايجاد كنيم كه جوانان خودشان مي توانند ثروت توليد كنند اما بر اين اساس كه از كار سخت پرهيز نكنند و دوم آنكه توليد ثروت بايد با ارزش همراه باشد همانگونه كه با ثروت حضرت خديجه اسلام رشد كرد. پس نگاه ضد ارزش و زالو صفتانه به توليد كنندگان ثروت بايد تغيير كند كه اين احتياج به فرهنگ سازي دارد.

معتقدم؛ تجارت از حروف اول كلمات تجربه، جسارت، اعتبار، روابط خوب كاري و تخصص تشكيل شده كه بايد تخصص را از راه آموزش و سايرآنها را از طريق تجربه كسب كرد. آموزش هاي فني در مواردي مانند چگونگي امضاي قرارداد خارجي، حقوق تجارت چيست، چگونگي ثبت شركت ها و اهميت بازرسي در قراردادهاي بين المللي و... لازمست.  ذكر اين نكته نيز خوب است كه يكي از راه هاي رونق اقتصاد ايجاد كسب وكارهاي خانوادگي است؛ اعضاي يك خانواده مانند پدر مادر و فرزندان كسب وكاري را با همراهي هم ايجاد كنند كه هم مي تواند درآمدزا باشد و هم بر استحكام خانواده مي افزايد.

امنيت اقتصادي مرهون مسئوليت اجتماعي

پیام ساختمان: اخلاق كسب و كار را معرفي كرديد اما مسئوليت اجتماعي دقيقا به چه معنايي است؟

مسئولیت اجتماعی شرکت ها بر مسئولیت و پاسخگویی به عنوان پایه و اساس رفتار یک سازمان در اجتماع تاکید دارد و ناظر بر چگونگی کسب و کار مسئولانه همراه با تولید ثروت است.این نیازهای اجتماعی جامعه است که بازارهای اقتصادی را تعریف می کند .بنابراین موفقیت کسب وکار با پیشرفت جامعه متصل است و رابطه مستقیمی میان این دو است. مهمترين نكته در اين موضوع اين است كه شما ثروتي را ايجاد كنيد كه در ازاي آن ثروت احساس مسئوليت داشته باشيد. بي تفاوتي فعالان اقتصادي به مسئوليت اجتماعي موجب مي شود كه امنيت در جامعه كاهش يابد و در اين صورت همان فعال اقتصادي نيز دچار چالش مي شود،اما اين نگاه در فعالان اقتصادي ما بسيار ضعيف است. گاهي هم مشاهده مي شود؛ بنگاه هاي اقتصادي ميلياردها تومان ثروت توليد مي كنند اما زمان بخشش كه مي رسد حتي اگر كمك هم كنند در حد خودشان بخشش نداشته اند. تخصيص اعتبار براي كارهاي اجتماعي [نيكوكاري] بايد متناسب با درآمد فرد باشد و بايد گفت ميلياردر بايد ميلياردي ببخشد. اگر اين كار انجام شود مي توان مشكلات بزرگي را در كشور حل كرد. تصور كنيد اگر به اين موضوع در جايگاه خودش پرداخته شود، شايد بتوان چالش هايي مانند «كودكان كار» را برطرف كرد. خاطرم هست زماني يكي از كارشناسان گفته بود كه با 80 ميليارد تومان مي توان مشكل كودكان كار تهران را حل كرد. البته معتقدم كه 80 ميليارد تومان پول زيادي نيست اما اگر 800 ميليارد تومان هم لازم باشد 20 نفر از فعالان بزرگ اقتصادي مي توانند اين موضوع را حل كنند.

پیام ساختمان: منظور شما اعضاي هيئت هاي نمايندگي اتاق بازرگاني است؟

ثروت سازان بزرگي در كشور داريم كه شايد تاكنون كمتر كسي اسم شان را شنيده باشد. من معتقدم کسی ثروتمندان واقعی ایران را نمی شناسد. چون آنها خودشان را به علت فرهنگ بد حاکم بر جامعه که ثروت را به نوعی ضد ارزش می داند؛ هیچگاه معرفی نمی کنند و من اعضای هیئت نمایندگان را جزء ثروتمندان رده اول ایران نمی بینم.

پیام ساختمان: آيا اعضاي هيئت هاي نمايندگاي اتاق بازرگاني ثروتمند ترين هاي ايران هستند؟

اين سوال جالبي است اما خيلي از اعضاي هیئت نمایندگان اتاق بازرگاني زندگي عادي دارند و بسياري از آنان نيز به دليل پرداختن به كارهاي اجتماعي نمي توانند كسب و كار خود را آنچنان كه بايد پيگيري كنند. عده اي هم هستند كه قبل از ورود به اتاق بازرگاني وضع خوبي نداشتند و پس از آنكه به اتاق بازرگاني آمدند ، وضعيت اقتصادي شان خوب شد.

پیام ساختمان: آيا ديگران نيز همين نظر را درباره ميزان ثروت اعضاي اتاق دارند؟

خاطرم هست در گذشته خبرنگاري اقدام به انتشار نام 30 نفر از اعضاي هيئت هاي نمايندگي يك استان كرد و اين ليست در اينترنت دست به دست چرخيد. همين انتشار اسامي همين افراد مي تواند اعتبار كاذبي را زمينه سازي كند. در اثر آن اعتبار كاذب است كه مثلاً هر بانك يا موسسه اعتباري ممكن است در مورد آنها دچار اشتباه شود چرا كه بانك ها تصور مي كنند اين افراد واقعا ميلياردر هاي ايران هستند و اگر کسی اهل اخلاق حرفه ای نباشد پس اين اعتبار كاذب پول سازي مي كند و مي توانند وام هاي ميلياردي دريافت كنند كه در نهايت به اختلاس هاي چند هزار ميلياردي منجر مي شود. نمی دانم انتشار این فهرست عمدی بوده یا خیر؟در هر صورت معتقدم کسی هنوز میلیاردرهای ایران را نمی شناسد.