هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   156   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

پای جامعه‌ مهندسان در میان است

رئیس کمیسیون عمران شورای شهر تهران:

امیدواریم جامعه مهندسی سربلند بیرون آید و شاهد شناسنامه‌های صوری نباشیم

گروه گزارش: در اسفندماه سال گذشته سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران و شهرداری بزرگ‌ترین کلان شهر کشور، به تفاهم رسیدند که صدور شناسنامه فنی و ملکی ساختمان را عملیاتی کنند و از ابتدای سال جاری نیز با ابلاغیه شهرداری تهران به تمام شهرداری‌های مناطق، این امر در مسیر اجرایی شدن افتاد اما پیش از این، صدور این شناسنامه چندین سال در کش و قوس «آغاز شد» و «متوقف شد» سرگردان بود. حتی در مرحله ای به شکل خیلی جدی و رسمی صدور آن برای ساختمان‌های بالای سه هزار متر کلید خورد اما پس از مدت کوتاهی چرخ آن توسط مدیریت شهری پنچر شد. در آن زمان، دکتر شکیب، رئیس کمیسیون عمران شورای اسلامی شهر تهران، دلیل اصلی توقف صدور شناسنامه فنی را صوری بودن ذکر و تاکید کرده بود تا زمانی که صدور این شناسنامه و نظارت‌های مرتبط با آن به شکل غیرواقعی باشد امکان ندارد شهرداری تهران اجازه صدور آن را بدهد.

اما از ابتداي فروردين امسال به موجب ابلاغيه شهردار تهران، صدور شناسنامه ‌فني ساختمان بعد از چهار سال تعليق از سر گرفته شده و براي هر ساختمان جديد، دفترچه‌اي حاوي همه مشخصات سازه و همچنين ضمانت حسن ‌اجراي آن از سوي سازمان نظام مهندسي صادر و در پايان ساخت، در اختيار خريداران قرار مي‌گيرد.این امر ما را بر آن داشت تا مجدداً به سراغ رئیس کمیسیون عمران شورای اسلامی شهر تهران برویم و نظر وی را در خصوص دور جدید صدور شناسنامه فنی و ملکی ساختمان جویا شویم.

دکتر حمزه شکيب، علاوه بر عضویت در شوراي اسلامي شهر تهران و ریاست کميسيون عمران آن؛ استاد دانشگاه تربيت مدرس، عضو هيئت علمي مرکز ملي مقاوم سازي ايران و متخصص زلزله شناسی است.

پیام ساختمان: حدود یک سال پیش شما صوری بودن را دلیل ممانعت شهرداری تهران از صدور شناسنامه فنی ذکر کردید. اکنون اوضاع با گذشته فرق کرده است؟

زمانی که این طرح متوقف شد ما جلسات متعددی با وزارت راه و شهرسازی، نظام مهندسی ساختمان و نیز شهرداری تهران داشتیم و سعی کردیم مکانیزمی تعریف شود که صوری بودن به حداقل برسد ، یا به عبارت بهتر سعی کردیم راه‌ها بسته شود و این اتفاق نیفتد. الان هم اگر اراده خود سازمان نظام مهندسی ساختمان بر این باشد که این امر از این به بعد به شکل صوری اتفاق نیفتد با مکانیزمی که تعریف شده، ممکن است. یعنی اگر مهندس عضو سازمان تخلف بکند و در مقابل آن تخلف، عکس‌العملی نشان داده شود که تخلف مقرون به صرفه نباشد، دیگر این اتفاق نخواهد افتاد. به این شکل صدور شناسنامه فنی می‌تواند از حالت صوری بودن خارج شود.

پیام ساختمان: صدور این شناسنامه چه تأثیری بر روند ساخت و سازها در تهران خواهد گذاشت؟

اگر روند صدور شناسنامه فنی ساختمان به درستی اجرا شود در امر ساخت و ساز تأثیرات قابل توجهی را شاهد خواهیم بود؛ به عقیده بنده باید نظام کنترلی مشخصی وجود داشته باشد تا همه مراحل مانند طراحی، معماری، تأسیسات، طراحی سازه‌ای، گودبرداری و ساخت و به عبارت دیگر از صفر  تا ۱۰۰ ساختمان کنترل شود. اگر این امر به درستی صورت بگیرد تحول بزرگی در کیفیت ساخت و ساز ایجاد خواهد شد.

امیدواریم با همکاری دستگاه‌های ذی‌ربط و سازمان نظام مهندسی این بار، انجام این کار به درستی صورت گیرد چرا که به طور قطع در نظام ساخت و ساز موثر و مفید است؛ هم از این جهت که از سرمایه‌گذاری‌های هنگفتی که توسط مردم انجام می‌شود می‌توان در استانداردسازی عمر ساختمان‌ها استفاده کنیم و هم کمک کنیم آسیب‌پذیری ساختمان‌ها در مقابل زلزله احتمالی به حداقل ممکن برسد.

پیام ساختمان: با ابلاغیه شهرداری، ظاهراً ضوابط ساخت و ساز هم تغییر کرده است. این امر موجب رکود ساخت و ساز نمی‌شود؟

صنعت ساخت و ساز یک کار تخصصی است. همانطور که کار یک پزشک تخصصی است و اگر موردی پیدا شود که فرد غیر متخصصی خود را پزشک معرفی کند توسط دستگاه‌های ذی‌ربط شناسایی و با آنها برخورد می‌شود، ساخت و ساز هم همین وضعیت را دارد. ما نباید این مسئله را دست کم بگیریم. متأسفانه در حال حاضر بیشتر درآمد ملی‌مان صرف هزینه ساخت و ساز می‌شود. ما باید به جايي برسیم که عمر ساختمان‌ها به ۱۰۰ سال برسد، چرا که در حال حاضر متوسط عمر ساختمان‌‌ها حدود ۲۰ تا ۲۵ سال است. به هر حال در مراحل ساخت هم دیده شده که مشکلاتی مانند گودبرداری‌های غیر اصولی رخ  داده و جان بسیاری از شهروندان و کارگران را گرفته است. این وضعیت باید کنترل و به امری تخصصی تبدیل شود، اما مشروط بر اینکه به صورت صوری نباشد و مهندسان مربوطه پای کار حضور داشته و از صفر تا ۱۰۰ کار را کنترل کنند.

پیام ساختمان: یعنی با اجرای درست این ابلاغیه شهرداری، نیروهای متخصص وارد میدان می‌شوند؟

کاملاً درست است، این کار نیز باید توسط افراد متخصص انجام شود نه افرادی که کارگران فصلی هستند. الان کار اصلی‌ یک فرد کشاورزی است و در فصلی که کشاورزی ندارند به فعالیت‌ آرماتوربندی مشغول می‌شود. یا فردی که در یک وزارتخانه مسئولیت اجرایی دارد، از محاسبات چیزی نمی‌داند اما اسمش به عنوان مهندس محاسب مهر می‌شود؛ در حقیقت اگر هر کس سر جای خود قرار گیرد و کار به درستی انجام و به درستی کنترل شود تحول بزرگی ایجاد خواهد شد.

پیام ساختمان: به گودبرداری اشاره کردید، تغییر ضوابط ساخت و ساز بر کاهش حوادث ناشی از گودبرداری‌ها هم تاثیر دارد؟

قطعاً‌ همین طور است؛ البته برای گودبرداری‌ها نیز دستورالعمل مجزایی توسط شورای شهر تهیه شده که شهرداری‌ پایبند به آن خواهد شد.

پیام ساختمان: در این تحول بزرگ در کیفیت ساخت و ساز، مصالح استاندارد و غیراستاندارد چه جایگاهی دارند؟

وقتی از صفر تا ۱۰۰ کار توسط یک مهندس کنترل می‌شود به تمام مسائل مربوط به ساخت و ساز نیز توجه خواهد شد، به عنوان مثال وقتی قرار است از بتن استفاده شود آن را تست خواهند کرد، یا فولادی که می‌گیرند از شرکت‌های مشخصی خواهد بود که مقاومت‌های مورد نظر را داشته باشند و در نهایت از مصالح و تاسیساتی استفاده خواهد شد که استانداردهای لازم را داشته باشد. قطعاً وقتی مهندس پای شناسنامه فنی را امضا می‌کند کنترل‌های لازم را انجام داده است.

پیام ساختمان: صدور شناسنامه فنی ساختمان موجب افزایش قیمت مسکن نمی‌شود؟

افزایش قیمت مسکن ممکن است اتفاق بیفتد، اما همانطور که مردم به دنبال استفاده از خودروهای استاندارد هستند و می‌دانند آنها امنیت بیشتری برایشان ایجاد می‌کنند، باید بدانند ساختمانی که شناسنامه فنی دارد نیز کیفیت بهتری دارد؛ بنابراین در قیمت آن تأثیر گذار خواهد بود. به هرحال لازمه جا افتادن این مسئله که داشتن شناسنامه فنی ساختمان برای هر ساختمان مفید و لازم است نیازمند فرهنگ‌سازی توسط دستگاه‌های ذی‌ربط است.

با توجه به اینکه تجربه صدور شناسنامه فنی ساختمان در گذشته وجود داشته اما به دلیل تخلفات صورت گرفته و بعضاً صدور صوری این شناسنامه اجرای آن به حالت تعلیق درآمد، در حال حاضر پای جامعه مهندسی ساختمان در میان است که امیدواریم از اقدامی که قرار است انجام شود سربلند بیرون آید و شاهد شناسنامه‌هایی که ممکن است به صورت صوری صادر شود، نباشیم.