هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   163   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

نمایشـگاه از نگاه یک استاد معمـاری


آرزو افشارزاده:محمد مهدی محمودی، دانش آموخته دکترای D.P.L.G. معماری از U.P.A. «تولوز» فرانسه و در حال حاضر استادیار و عضو هیئت علمی دانشکده معماری پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران است.وی پس از پایان تحصیلات در سال 1359، از فرانسه راهی الجزایر شد و 6 سال در دانشکده معماری دانشگاه علوم و فنون شهر «اوران» به تدریس پرداخت. پس از آن به ژاپن رفته و به مدت سه سال در مهندسین مشاور اتوچی در شهر «کیوتو» به کار و طراحی مشغول شد. سپس در سال 1368 به ایران بازگشت و از آن زمان تاکنون در دانشکده معماری دانشگاه تهران مشغول به تدریس است. از بدو ورود به ایران، یک دفتر طراحی معماری راه‌اندازی کرد که در آن با کمک مهندسین با تخصص‌های مختلف طراحی پروژه‌های مختلف معماری و شهرسازی را بر عهده گرفت؛پروژه‌های بسیار تخصصی از جمله رصدخانه ملی ایران، کنارگذر ساحلی رامسر، ساماندهی نوار ساحلی 22 کیلومتر بندرعباس و سوگلی کارهایش، مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی در دارآباد تهران است. پروژه‌ای که به قول خودش همچون فرزندانش برایش عزیز است.با توجه به اتمام سیزدهمین نمایشگاه صنعت ساختمان به دلیل اهمیت موضوع با وی گفتگویی انجام داده ایم که می خوانید.

پیام ساختمان نظر شما درباره ضرورت برگزاری نمایشگاه صنعت ساختمان در کشور چیست؟

صنعت ساختمان‌سازی متأثر از رشد تکنولوژی‌ها نوین در ساخت مصالح و روش‌های بدیع در احداث بناها می‌باشد. از آنجا که دانش مهندسی در کشورهای پیشرفته رشد سریع‌تری نسبت به کشورهای در حال توسعه دارد، ایجاد زمینه‌ای برای تبادل این اطلاعات و انتقال دانش‌ها ضروری است. نمایشگاه ساختمان که همه ساله در کشورما برگزار می‌شود پاسخ مناسبی به نیاز جامعه مهندسی کشور در زمینه تازه‌های صنعت ساختمان اعم از مصالح جدید و همساز با طبیعت، تکنولوژی‌های نوین و ماشین‌آلات و صنایع وابسته است.

پیام ساختمان برگزاری نمایشگاه چه تأثیری بر معماری ما می‌تواند داشته باشد؟

استقبال از نمایشگاه ساختمان نشان دهنده تمایل متخصصان و طراحان به استفاده از تازه‌های مهندسی و معماری است. معماری کشور ضمن حفظ و احیای هویت اصیل خود، گاه نیازمند به روزرسانی تکنیک‌ها و روش‌های سنتی و گاه نیازمند بومی‌سازی مصالح و تکنولوژی‌های جدید است. نمونه این قبیل پروژه‌ها که ضمن برخورداری از تکنولوژی‌های وابسته به سایر علوم و فنون بین‌المللی می‌بایست از هویت غنی معماری ایرانی برخوردار باشد، طرح رصدخانه ملی ایران است که عهده‌دار طراحی و اجرای آن می‌باشم. برقراری تعامل شایسته بین هویت معماری ایرانی و فناوری‌های نوین که از طریق نمایشگاه‌های ساختمان شناسانده شوند، کمک زیادی به غنای معماری کشور خواهد نمود.

پیام ساختمان با توجه به بازدیدهایی که از نمایشگاه صنعت ساختمان در دوره‌های قبل داشتید و بازدیدتان از نمایشگاه‌های خارجی، ارزیابی‌تان از برگزاری این گونه نمایشگاه‌ها چیست؟

آنچه در نمایشگاه‌های داخل کشور دیده می‌شود ناهماهنگی و استرس حاکم بر نمایشگاه در روز نخست افتتاح است که بعضاً شماری از غرفه‌ها همچنان در حال تجهیز غرفه هستند، در حالی که برخی دیگر آماده پذیرش بازدیدکنندگان می‌باشند اما در اکثر نمایشگاه‌های خارج از کشور در روز افتتاحیه همه غرفه‌ها آماده ارائه محصولات خود هستند. تفاوت دیگر بین نمایشگاه‌های داخل و خارج مربوط به تواضع و صبوری غرفه‌گردانان است که بسیار دوستانه و مشتاقانه آماده پذیرایی هستند. ارائه کاتالوگ‌ها، بروشور‌ها و نمونه‌ها بسیار منظم‌تر و به حد کافی در نمایشگاه‌های خارج صورت می‌گیرد که در داخل چنین نیست.

پیام ساختمان مشکل اصلی نمایشگاه های ما چیست؟

مشکل اصلی این است که یک تکنولوژی به طور کامل با همه ماشین‌آلات، مصالح، فناوری‌ها و نیروی متخصص و متبحرش به عنوان یک پکیج به هم وابسته و یکجا معرفی نمی‌شود و گاه آن بخش از مصالح که قابل انتقال می‌باشد، معرفی می‌شود و مثلاً گاه دیده شده که یک نوع کامپوزیت با عایق مناسب و نیروی متخصص و تکنسین خاص خود معرفی نمی‌شود. این است که حاصل زحمات تولیدکنندگان در حد یک نمایشگاه زیبا و پرزرق و برق می‌ماند و کاربردی نیست.

پیام ساختمان به نظر شما برگزاری نمایشگاه می تواند به صنعتی سازی ساختمان های ما کمک کند؟

اهداف اصلی صنعتی‌سازی، سرعت، کاهش ضایعات و هزینه‌ها، آسایش بیشتر بهره‌برداران، قیمت ارزان با استفاده از مصالح ماندگار است. اما مشکل اصلی این است که عمدتاً مصالح نابه‌جا و بدون توجیه اقلیم و محیط استفاده می‌شود و مسئله مهم دیگر اینکه به غلط جا افتاده که صنعتی‌سازی ساختمان یک نوع مصالح و فناوری برگرفته از کشورهای پیشرفته است که برای همه بناها با حجم‌های مختلف و کاربری‌های متفاوت قابل اجرا است. سبک‌سازی بخشی از صنعتی‌سازی است که به ویژه در کشور ما به دلیل قرار گرفتن در پهنه زلزله بسیار ضرورت دارد. در عین حال سبک‌سازی ساختمان‌ها نیز یکی دیگر از اصول معماری پایدار می‌باشد.

در اینکه صنعتی‌سازی می‌بایست در کشور اجرا شود و از سنتی‌سازی جلوگیری شود، شک و شبهه‌ای وجود ندارد، اما ساخت و ساز صنعتی به صورت کلیشه‌ای و پیروی از یک تیپ خاص در همه مناطق کشور با اقلیم متفاوت اشتباه است، چون هویت معماری ما زیر سوال می‌رود و کمرنگ می‌شود. تکنولوژی و دانش روز دنیا در صورتی مفید واقع خواهد شد که با اقلیم و سطح دانش اقتصادی، اجتماعی، شهرسازی و زیرساخت‌ها انجام می‌شود. همه کسانی که معمار و یا مهندس هستند و یا در جایگاه مختلف دانشگاهی، مشاور، پیمانکار، قانونگذار، سیاست‌گذار و مجری قرار دارند باید نسبت به آنچه که به عنوان میراث گذشتگان دریافت کرده‌اند، مسئول باشند. مطلوب، زیاد ساختن نیست بلکه خوب ساختن است به گونه ای که مصنوعات ما قابل ارائه به نسل‌های بعدی باشند؛ یعنی معماری پایدار.

صنعتی‌سازی ما کاریکاتوری از صنعتی‌سازی دنیاست. قطعات پیش‌ساخته را می‌آورند و با استفاده از نیروی انسانی حمل و نصب می‌کنند. این در حالی است که در زمانی که معماران خانه‌ها را با خشت بنا می‌کردند، خشت پخته شده با آجر، فناوری آن زمان محسوب می‌شد و این فناوری رفته رفته کامل‌تر و به انواع کاشی با رنگ‌های متنوع بدل شد. حال اگر مصالح جدید با روش‌های نوین ساخت به طور تمام و کمال به کشور وارد شود و نیروی متخصص و متبحر برای این کار آموزش داده شود می‌تواند در صنعتی‌سازی مؤثر باشد.

پیام ساختمان آیا این نمایشگاه می تواند نشان دهنده پیشرفت در صنعت ساختمان کشورمان باشد؟

برگزاری نمایشگاه‌ها لزوماً نشان دهنده پیشرفت در صنعت ساختمان در کشور نیست بلکه نتیجه استفاده از محصولات عرضه شده در نمایشگاه به همراه روش‌ها و تکنیک‌ها و ماشین‌آلات مربوطه و روش‌های تعمیر و نگهداری در طول زمان، نشان دهنده پیشرفت در صنعت ساختمان است. البته در پروژه‌های زیربنایی و زیرساخت‌های لازم در طرح‌های عمرانی خاص و شاخص ورود فناوری‌های نوین و تجهیزات ماشین‌آلات تخصصی از طریق نمایشگاه‌های ساختمانی امکان‌پذیر است. امیدوارم این نمایشگاه بتواند پاسخگوی بخشی از نیازهای من در اجرای این پروژه باشد.