هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   163   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

روانشناسی خلق دکوراسیـون


رضا سمائی

به‌کارگیری علوم روان‌شناسی کاربردی در طراحی هنری یا استفاده مؤثر از هنر روان‌شناسانه، سال‌هاست که مورد توجه بوده و فعالیت‌های بسیار مثبتی در خارج از کشور ایران صورت پذیرفته است که متأسفانه تاکنون فقط به ارائه عکس و تصویر آنها در جراید و رسانه‌ها بسنده شده و کالبدشکافی، تشریح و تجزیه و تحلیل هرچند کوتاه اینگونه آثار کمتر به چشم خورده است. از این شماره سعی خواهد شد که ضمن ارائه مبانی روان‌شناسی و اصول طراحی هنری (به صورت تفکیک‌شده) در هر قسمت با یک کار خوب در حوزه یادشده با نگاه موشکافانه‌تر برخورد گردد . در اینجا لازم به ذکر است چون این مباحث بسیار گسترده بوده و موارد بسیار متعددی در حوزه آکادمیک و دانشگاهی را در بر می‌گیرد و با توجه به محدودیت برای چاپ، حوصله خوانندگان ، نوع مخاطب و زبان ساده و ... بر خلاصه بودن و مختصر بودن تأکید شده است. امید می‌رود این شیوه شروع تازه‌ای در ایران باشد . شاید اهمیت و پذیرش اینگونه طراحی‌ها (چه فضای داخلی و چه منظر) در ساختار طراحی‌های هنری گامی کوچک برای بالا بردن کیفیت این‌گونه مراکز در سراسر کشور باشد.

اصول هفتگانه طراحی هنری

1) نور . 2) فرم . 3) فضا . 4) بافت . 5) شکل . 6) رنگ . 7) حجم + نقطه + خط

در حقیقت اگر به صورت خلاصه بتوان عنوان کرد :

1) روان‌شناسی نور . 2) روان‌شناسی فرم . 3) روان‌شناسی فضا . 4) روان‌شناسی بافت . 5) روان‌شناسی شکل . 6) روان‌شناسی رنگ . 7) روان‌شناسی حجم .

مکاتب روان‌شناسی

1 روانکاوی (فروید، یونگ، اریک برن) . 2 رفتاری (واتسون، پاولف) . 3 شناختی (پیاژه) . 4 معناگرا (مازلو) هرچند در بعضی از منابع تقسیم‌بندی‌هایی تا یازده گانه نیز صورت پذیرفته است + بین‌رشته‌ای روان‌شناسی فلسفی، جامعه‌شناسی روان‌شناسانه (گوبلز، هیل، کارنگی)

اهمیت ویژه این مباحث و بعضی از کاربردهای روان‌شناسی کاربردی در طراحی هنری :

1- آشنایی دوستان معمار، معماران داخلی، سرمایه‌گذاران در حوزه هتل و مراکز توریستی، طراحان شهری، سیما و منظر شهری و سایر علاقه‌مندان آزاد، با مباحث فوق .

2- اتاق مدیران برتر، به دلیل سرمایه‌گذاری توسعه‌ای، برگزاری نشست‌های تجارتی، عقد قراردادهای بزرگ، نشست‌های فرهنگی، بین‌المللی و بعضاً سیاسی (دکورهای سیاسی) (در یک شماره به تفضیل در مورد فوق پرداخته خواهد شد) . از این رو به‌کارگیری طراحی برتر روان‌شناسانه، اهمیت را دو چندان می‌کند .

3- فضاهای رستوران‌های ویژه، اتاق‌های پذیرایی و سکونت، منازل هنری، کافی شاپ‌ها، سفر ه خانه‌های سنتی و مدرن و بعضاً پست‌مدرن ، بنابراین طراحی منحصربه‌فرد و جذاب این‌گونه خدمات می‌توانند فرایند بهتری را القاء کنند .

4- ایجاد فضاهای دلپذیر ساخت‌یافته، جذابیت بصری، هنر دیدگانی و کیفیت سکانس‌های بصری.

5- استفاده از گونه شناسی (فضاها و الگوهای فضایی معماری ایرانی) مردم‌شناسی (انسان‌شناسی معماری ایرانی) نشانه شناسی (معناشناسی معماری ایرانی و فلسفه ایرانی) .

6- استفاده از جلوه‌های ویژه زنده و نورپردازی‌های هنری و به‌کارگیری آنها کمک شایانی به مفاهیم فوق می‌نماید .

7- اثربخشی کاربرد هنر با رویکردهای روان‌شناسی (هنر درمانی) در فضا و دکوراسیون تأثیرگذار .

8- طراحی و خلق صحنه‌های منحصربه‌فرد ، پُر کشش و پُر تنش که مخاطب را درگیر خود کند.

9- آفرینش‌های جدید هنری برای فضاهای دکوراتیو با تعاریف مورد نظر (کنجکاوی، غرور، شادی، دوست داشتن، تحسین، ترجیح، مُدسازی، ایجاد فضاهایی برای مکث کردن و ... ) .

10- طراحی مناظر شفابخش در فضاهای عمومی (تأثیر بر روح و روان شهر و شهروندان) .

11- ایجاد فضاهایی جهت دیدن و لذت بردن (فلسفه) (بهشت در تبعید، خاطرات بهشت، خاطرات کهن و خاطرات کودکی) .

12- ایجاد فضاهای شاعرانه هنری تأثیرگذار به مدد علوم روان‌شناسی در دل شهر و فضاهای داخلی .

13- تولید و ایجاد فضاهای ممتاز و دکوراسیون‌های متفاوت و اسپشیال، مراکز و مقرهای بین‌المللی و دیپلماتیک، اتاق جلسات برتر، ویترین‌های مؤثر، مطب پزشکان و مراکز درمانی، غرفه‌های متفاوت ملی و بین‌المللی نمایشگاهی، مراکز برجسته فرهنگی، طراحی هنری برنامه‌های پر اهمیت تلویزیونی، موزه‌ها و گالری‌ها، فضاهای باستانی و نمادهای ملی، فضاهای شهری توریستی .

14- توسعه سرمایه‌گذاری فضاهای شهری روان‌شناسانه تأثیرگذار .

15- تولید تجربیات احساسی امکان‌پذیر نیست مگر به واسطه به‌کارگیری هوشمندانه علوم روان‌شناسی هنر .