روانشناسی خلق دکوراسیـون

شمار نشریه : 163


رضا سمائی

به‌کارگیری علوم روان‌شناسی کاربردی در طراحی هنری یا استفاده مؤثر از هنر روان‌شناسانه، سال‌هاست که مورد توجه بوده و فعالیت‌های بسیار مثبتی در خارج از کشور ایران صورت پذیرفته است که متأسفانه تاکنون فقط به ارائه عکس و تصویر آنها در جراید و رسانه‌ها بسنده شده و کالبدشکافی، تشریح و تجزیه و تحلیل هرچند کوتاه اینگونه آثار کمتر به چشم خورده است. از این شماره سعی خواهد شد که ضمن ارائه مبانی روان‌شناسی و اصول طراحی هنری (به صورت تفکیک‌شده) در هر قسمت با یک کار خوب در حوزه یادشده با نگاه موشکافانه‌تر برخورد گردد . در اینجا لازم به ذکر است چون این مباحث بسیار گسترده بوده و موارد بسیار متعددی در حوزه آکادمیک و دانشگاهی را در بر می‌گیرد و با توجه به محدودیت برای چاپ، حوصله خوانندگان ، نوع مخاطب و زبان ساده و ... بر خلاصه بودن و مختصر بودن تأکید شده است. امید می‌رود این شیوه شروع تازه‌ای در ایران باشد . شاید اهمیت و پذیرش اینگونه طراحی‌ها (چه فضای داخلی و چه منظر) در ساختار طراحی‌های هنری گامی کوچک برای بالا بردن کیفیت این‌گونه مراکز در سراسر کشور باشد.

اصول هفتگانه طراحی هنری

1) نور . 2) فرم . 3) فضا . 4) بافت . 5) شکل . 6) رنگ . 7) حجم + نقطه + خط

در حقیقت اگر به صورت خلاصه بتوان عنوان کرد :

1) روان‌شناسی نور . 2) روان‌شناسی فرم . 3) روان‌شناسی فضا . 4) روان‌شناسی بافت . 5) روان‌شناسی شکل . 6) روان‌شناسی رنگ . 7) روان‌شناسی حجم .

مکاتب روان‌شناسی

1 روانکاوی (فروید، یونگ، اریک برن) . 2 رفتاری (واتسون، پاولف) . 3 شناختی (پیاژه) . 4 معناگرا (مازلو) هرچند در بعضی از منابع تقسیم‌بندی‌هایی تا یازده گانه نیز صورت پذیرفته است + بین‌رشته‌ای روان‌شناسی فلسفی، جامعه‌شناسی روان‌شناسانه (گوبلز، هیل، کارنگی)

اهمیت ویژه این مباحث و بعضی از کاربردهای روان‌شناسی کاربردی در طراحی هنری :

1- آشنایی دوستان معمار، معماران داخلی، سرمایه‌گذاران در حوزه هتل و مراکز توریستی، طراحان شهری، سیما و منظر شهری و سایر علاقه‌مندان آزاد، با مباحث فوق .

2- اتاق مدیران برتر، به دلیل سرمایه‌گذاری توسعه‌ای، برگزاری نشست‌های تجارتی، عقد قراردادهای بزرگ، نشست‌های فرهنگی، بین‌المللی و بعضاً سیاسی (دکورهای سیاسی) (در یک شماره به تفضیل در مورد فوق پرداخته خواهد شد) . از این رو به‌کارگیری طراحی برتر روان‌شناسانه، اهمیت را دو چندان می‌کند .

3- فضاهای رستوران‌های ویژه، اتاق‌های پذیرایی و سکونت، منازل هنری، کافی شاپ‌ها، سفر ه خانه‌های سنتی و مدرن و بعضاً پست‌مدرن ، بنابراین طراحی منحصربه‌فرد و جذاب این‌گونه خدمات می‌توانند فرایند بهتری را القاء کنند .

4- ایجاد فضاهای دلپذیر ساخت‌یافته، جذابیت بصری، هنر دیدگانی و کیفیت سکانس‌های بصری.

5- استفاده از گونه شناسی (فضاها و الگوهای فضایی معماری ایرانی) مردم‌شناسی (انسان‌شناسی معماری ایرانی) نشانه شناسی (معناشناسی معماری ایرانی و فلسفه ایرانی) .

6- استفاده از جلوه‌های ویژه زنده و نورپردازی‌های هنری و به‌کارگیری آنها کمک شایانی به مفاهیم فوق می‌نماید .

7- اثربخشی کاربرد هنر با رویکردهای روان‌شناسی (هنر درمانی) در فضا و دکوراسیون تأثیرگذار .

8- طراحی و خلق صحنه‌های منحصربه‌فرد ، پُر کشش و پُر تنش که مخاطب را درگیر خود کند.

9- آفرینش‌های جدید هنری برای فضاهای دکوراتیو با تعاریف مورد نظر (کنجکاوی، غرور، شادی، دوست داشتن، تحسین، ترجیح، مُدسازی، ایجاد فضاهایی برای مکث کردن و ... ) .

10- طراحی مناظر شفابخش در فضاهای عمومی (تأثیر بر روح و روان شهر و شهروندان) .

11- ایجاد فضاهایی جهت دیدن و لذت بردن (فلسفه) (بهشت در تبعید، خاطرات بهشت، خاطرات کهن و خاطرات کودکی) .

12- ایجاد فضاهای شاعرانه هنری تأثیرگذار به مدد علوم روان‌شناسی در دل شهر و فضاهای داخلی .

13- تولید و ایجاد فضاهای ممتاز و دکوراسیون‌های متفاوت و اسپشیال، مراکز و مقرهای بین‌المللی و دیپلماتیک، اتاق جلسات برتر، ویترین‌های مؤثر، مطب پزشکان و مراکز درمانی، غرفه‌های متفاوت ملی و بین‌المللی نمایشگاهی، مراکز برجسته فرهنگی، طراحی هنری برنامه‌های پر اهمیت تلویزیونی، موزه‌ها و گالری‌ها، فضاهای باستانی و نمادهای ملی، فضاهای شهری توریستی .

14- توسعه سرمایه‌گذاری فضاهای شهری روان‌شناسانه تأثیرگذار .

15- تولید تجربیات احساسی امکان‌پذیر نیست مگر به واسطه به‌کارگیری هوشمندانه علوم روان‌شناسی هنر .