هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   163   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

انتقال سریع آب خزر


رضاگلین شریف دینی

فصل تابستان همواره يادآور كم‌آبي در كشور است اين موضوع در سال‌هاي اخير و همراه با تداوم خشكسالي بيشتر مشهود بود. اين در حالي است كه استان‌هاي مركزي و جنوبي كشور بيشتر با كم آبي مواجه هستند. در اين استان‌ها تابستان يعني بحران آب. صرف‌نظر از صرفه‌جويي آب كه به عنوان يك وظيفه ملي مطرح است، انتقال آب از مناطق پرآب شمال و جنوب كشور چند سالي است كه در دستور كار مسئولان قرار دارد. مهمترين و پر سر و صداترين آن انتقال آب درياي خزر به سمنان و كوير مركزي است كه به علت عدم همكاري و كمبود اعتبارات لازم در اجرا با تاخير مواجه شده است. اين در حالي است كه دولتي‌ها از مجلس انتظار بيشتري دارند. پيام ساختمان براي واكاوي بيشتر موضوع با مهندس حسين اميري خامكاني، عضو كميسيون انرژي مجلس گفتگويي ترتيب داده كه در ادامه مي‌خوانيد.

پیام ساختمان: حتماً از وضعيت كم‌آبي كشور مطلع هستيد، آيا وقت آن نرسيده که ظرفيت‌هاي آبي كشور به طور عادلانه تقسيم شوند؟

ما در بسياري از استان‌هاي مركزي و جنوبي كشور دچار كمبود آب هستيم و با توجه به خشكسالي‌هاي پي‌درپي ذخيره‌هاي آب زيرزميني كاهش يافته است بنابراين براي جلوگيري از بحران آب بايد از حوزه‌هاي بزرگ آبي مناطق جنوب و شمال كشور استفاده كنيم. درياي خزر، خليج فارس و درياي عمان بهترين گزينه‌ها هستند، حتي اگر مجبور باشيم از دستگاه‌هاي آب شيرين كن استفاده كنيم. البته اين كار در بسياري از نقاط جهان از جمله كشورهاي حوزه خليج فارس انجام شده است. بنابراين با توجه به شرايط اقليمي كشور چاره‌اي نداريم كه از تمام ظرفيت‌هاي آبي كشور استفاده كنيم. خوشبختانه چند سالي است كه طرح استفاده از منابع آبي شمال و جنوب كشور آغاز شده و مجلس آمادگي هر گونه همكاري براي پيشرفت اين پروژه‌ها را دارد.

پیام ساختمان: وزير نيرو در جديدترين اظهارات خود از عدم همكاري مجلس براي اختصاص اعتبار جهت توسعه طرح انتقال آب خزر خبر داده است، شما اين موضوع را تاييد مي‌كنيد؟

من اين موضوع را نمي‌پذيرم چرا كه اعضاي كميسيون انرژي مجلس براي اجرايي شدن اين امر تلاش زيادي انجام داده است. به خصوص خودم كه در كميسيون تلفيق بودجه اصرار داشتم منابع لازم براي توسعه طرح‌هاي آب رساني افزايش يابد. ما در بعضي از استان‌ها از جمله فارس، كرمان، سيستان و بلوچستان، خراسان جنوبي به شدت نيازمند آب هستيم. براي مثال در شمال استان كرمان روستاهاي متعددي داريم كه آب شرب مردم از طريق تانكر تامين مي‌شود. در چنين شرايطي لازم است در اجراي پروژه‌هاي بزرگ آبرساني تعجيل صورت گيرد در غير اين صورت دچار بحران خواهيم شد. در همين جا اعلام مي‌كنم كميسيون انرژي مجلس آمادگي هر گونه همكاري با دولت براي انتقال آب درياي خزر و خليج فارس را دارد.

پیام ساختمان: ظاهراً برخي از نماينده‌هاي مجلس به خصوص نمايندگان استان‌هاي شمالي نگران مشكلات زيست محيطي و از بين رفتن اكوسيستم منطقه بودند.

من آسيب‌ زيست محيطي تاثيرگذاري در اين طرح نمي‌بينم زيرا برنامه به گونه‌اي است كه پساب‌هاي تصفيه شده به شكل مناسب دفع شوند. ضمن اينكه تجربه اين كار در دنيا وجود دارد، كشورهاي حاشيه خليج فارس تمام آب مصرفي خود را از طريق آب‌شيرين كن‌ها تامين مي‌كنند. از طرف ديگر ما كه نمي‌توانيم مردم استان‌هاي مركزي كشور را به كره ماه يا مريخ بفرستيم به هر حال آنها هم بايد آب مورد نياز خود را تامين كنند. البته مجريان طرح بايد دقت داشته باشند تا آسيب‌هاي كمتري به اكوسيستم دريا و جنگل منطقه شمال كشور وارد شود.

پیام ساختمان: در حال حاضر اجراي اين طرح به قرارگاه خاتم‌الانبيا واگذار شده است، آيا نمي‌‌توان با واگذاري طرح به شركت‌هاي خصوصي در روند اجراي كار تسريع ايجاد كرد؟

بخش خصوصي براي انتقال دو پروژه ملي انتقال آب خزر و خليج فارس به مركز كشور اعلام آمادگي كرده ولي استفاده از توانمندي ‌اين شركت‌ها به تصميم دولت بستگي دارد. هرچند بخش خصوصي توانايي خود را در اجراي پروژه‌هاي بزرگ اثبات كرده ولي نكته مهم اعتماد به آنهاست.

پیام ساختمان: مجلس براي انتقال آب خزر به نقاط مركزي كشور چه تسهيلاتي در نظر گرفته است؟

مجلس دو رديف در لايحه بودجه سال 92 يكي مورد براي انتقال آب خزر و ديگري براي انتقال آب خليج فارس در نظر گرفته و آن را تصويب كرده است. بنابراين مجلس از لحاظ تامين اعتبارات كوتاهي نكرده، با اين حال چگونگي هزينه و زمانبندي اجراي طرح به تصميم دولت بستگي دارد.

پیام ساختمان: شواهد نشان مي‌دهد تابستان گرم و خشكي را در پيش داريم براي اينكه دچار بحران كم آبي نشويم بايد چگونه عمل كنيم؟

مناطق مختلف كشور بايد براي تامين آب اولويت‌بندي شوند. هم اكنون در برخي از استان‌ها وضعيت آب بحراني است، در بعضي جاها هم كمبود آب داريم و به نظر من بايد از تمام ظرفيت‌هاي آبي كشور استفاده كنيم، حتي مي‌توانيم از شيوه انتقال آب حوزه به حوزه استفاده كنيم. در كنار ظرفيت‌هاي داخلي بايد نگاهي هم به انتقال آب از خارج كشور داشته باشيم. بهترين مصداق اين مسئله امضاي تفاهم‌نامه انتقال آب از كشور تاجيكستان است كه اكنون در مرحله بررسي و مذاكره براي نهايي شدن قرار دارد.

پیام ساختمان: تصفيه‌خانه‌هاي فاضلاب تا چه حد در بازيابي منابع آبي كشور موثر هستند؟

در بسياري از مناطق كشور، به خصوص مناطق كويري اين كار در دست اجراست و فاضلاب تصفيه شده در بخش كشاورزي مورد استفاده قرار مي‌گيرد. ضمن اينكه فاضلاب‌ها اگر درست تصفيه شوند در بخش صنعتي نيز قابل استفاده هستند.