نشریه شماره   163   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

زمين نمايشگاه از نظر تجاري جذاب است


گروه بازار ساختمان: در روز اول برگزاري نمايشگاه صنعت ساختمان تهران مجيدرضا حريري، رئيس كميسيون واردات اتاق بازرگاني ، صنايع و معادن ايران مهمان ستاد خبري پيام ساختمان بود. يكي از مزیت‌های گفتگو با حريري، تفاوت دیدگاه‌هایش و نيز اشراف و آگاهي وی بر اوضاع اقتصادي كشور است كه قدرت اين كارشناس بازار را در تحلیل‌های دقيق اقتصادي موجب می‌شود. حریری براي فرهنگ و رسانه‌ها چنان اهميتي قائل است كه با وجود آفتاب داغ تابستان، در گفتگو با پيام ساختمان گستره وسيعي از موضوعات تجارت خارجي تا وضعيت نمايشگاه بین‌المللی تهران را بررسي كرد. نكته جالب اين است كه سرنوشت نمايشگاه تهران كه اين روزها بحث روز رسانه‌ها شده در اين ديدار مورد بررسي قرار گرفت.

پيام ساختمان: ارزيابي شما از اینکه نمايشگاه صنعت ساختمان تهران توسط تشکل‌ها برگزار شود چيست؟

اصولاً با كار تشكلي مخالف نيستم و بخش تعاون بر اساس قانون اساسي يكي از سه بخش اصلي اقتصاد كشور است. همچنين تعاون موضوع خوبي است كه از گذشته در ايران مطرح بوده و در اقتصادهای مدرن هم مورد توجه می‌باشد. علاوه بر آن خوب است كه تشکل‌ها بالاي سر نمایشگاه‌ها باشند اما اينكه اتاق تعاون يا اتاق بازرگاني خود به مجري نمايشگاه تبديل شود، اين كار اشتباه است. برگزاری نمایشگاه نوعي کسب‌وکار است كه باید به شرکت‌های حرفه‌ای و متخصص در زمينه برگزاري نمايشگاه واگذار شود چرا که اتاق تعاون و بازرگانی منزلتي بالاتر از اين دارند كه وارد يك کسب‌وکار شوند بلكه بايد شرايط را براي کسب‌وکار همان صنف فراهم كنند. از اين رو براي من عجيب است كه اتاق تعاون اقدام به برگزاري نمايشگاه می‌کند درحالی‌که هم شأن بالاتري از اين فعاليت دارد و هم حرفه‌ای اين كار نيست و نمی‌توان از آن جواب خواست.

پيام ساختمان: اگر اين نمايشگاه را با نمایشگاه‌های برتر دنيا مانند آلمان و چين مقايسه كنيم به چه نتايجي می‌رسیم؟

در گذشته اولین برگزارکننده نمايشگاه در جهان كشور آلمان بود اما اكنون همان شرکت‌های بزرگ نمايشگاهي آلمان مانند كلن و فرانكفورت، شعبات اصلي خود را به چين منتقل کرده‌اند يا نمايشگاه اتومكانيكال فرانكفورت كه دوسالانه برگزار می‌شود در فاصله زماني برپايي در آلمان به برگزاري نمايشگاه در چين می‌پردازد. همچنين بزرگ‌ترین نمايشگاه مواد غذايي فرانسه هر ساله در يكي از شهرهاي چين برگزار می‌شود بنابراين مقايسه صنعت نمايشگاهي ايران با صنعت نمايشگاهي در چين مانند اين است كه اقتصاد چين را با اقتصاد ايران مقايسه كنيم که قیاس مع‌الفارق می‌باشد. از اين رو نه تنها با چين كه در برگزاري نمايشگاه به جايگاه خوبي دست يافته است بلكه اگر بخواهيم نمايشگاه بین‌المللی تهران را با هر نمايشگاهي در هر جاي دنيا مقايسه كنيم، بايد موارد متفاوتي را از نظر بگذرانیم:

با توجه به اينكه بيش از 35 سايت نمايشگاهي دنيا را بازديد کرده‌ام، می‌توانم بگویم كه نمايشگاه تهران از نظر سايت نمايشگاهي يكي از بی‌نظیرترین سايت‌هاي نمايشگاهي جهان است ، اما اينكه ساختمان به ميزان كافي در اين سايت وجود دارد يا اينكه ساختمان‌های آن مربوط به 45 سال قبل است صحبت ديگري است. تا آنجا كه به ياد دارم تاكنون به غير از ساختمان خلیج‌فارس كه جديد ساخته‌شده و نيز چند ساختمان كه چند سال قبل دچار حريق شد، نمايشگاه از نظر ساختماني تغيير چنداني نداشته است. در آن زمان ساختار بيشتر نمایشگاه‌ها در جهان به همين شكل بود اما در حال حاضر نمایشگاه‌های جهان به صورتي متفاوت در يك سالن بزرگ و يكپارچه است كه بخش‌های مختلف آن با پارتيشن بندي از يكديگر جدا می‌شوند.

پيام ساختمان: مشكلاتي مانند ترافيك كه نمايشگاه با آن مواجه است را چگونه می‌توان برطرف كرد؟

طرح‌هایی مانند: خيابان زیرزمینی يا دو طبقه كردن رينگ دور نمايشگاه و .... از حدود 15 سال قبل تهیه‌شده كه مشكل ترافيك را حل می‌کند و هر چه نمايشگاه در دسترس تر باشد يك حُسن براي آن محسوب می‌شود . نمايشگاه تهران در مركز شهر واقع‌شده از اين رو زمين نمايشگاه هم از نظر تجاري جذاب است و هم به لحاظ موقعيت (location) و هم به دليل دسترسي به سه اتوبان اصلي تهران. تنها كاري كه بايد انجام شود اين است كه بار ترافيكي نمايشگاه را از بار ترافيكي شهر جدا كرد كه اين كار هم آسان است و هزينه آن از ساخت سايت هاي جديد نمايشگاهي در خارج از تهران مانند پرند و ... كمتر است.

پيام ساختمان: در مورد سايت هاي نمايشگاهي كه در شهر آفتاب يا پرند مطرح است چه نظري داريد؟

البته در آن مناطق هم می‌توان سايت نمايشگاهي ساخت و اجازه داد كه اين سايت هاي نمايشگاهي با هم رقابت كنند و اگر امكانات بهتري ارائه كنند، مي توان برگزاري نمایشگاه‌ها را به آن سايت ها منتقل كرد. اما اينكه سايت نمايشگاه داخل شهر تهران را به دليل ترافيك رها كرده و به جاي آن سايت جديدي در بيرون از شهر ايجاد كنيم، اصلاً اقدام پسندیده‌ای نيست. به بيان ديگر در فضاي شفافِ رقابتيِ آزادشده همه چيز شكل طبيعي به خود می‌گیرد و در فضاي فرمايشي و بسته همه چيز به ضد خودش تبديل می‌شود . به هر حال نمايشگاه يك بحث جزئي از فرايند كلي اقتصاد است.

پيام ساختمان: به عنوان يك بازرگان خبره ، آينده تحریم‌ها به كجا می‌رسد؟

من نسبت به آينده هميشه خوش‌بین هستم زیرا معتقدم اين مملكت داراي پتانسیل‌هایی است که می‌تواند به سمت شكوفايي حركت كند اما اينكه تصور كنيد ظرف دو سه ماه آينده قرار است معجزه‌ای در كشور روي دهد، چنين نيست، بلكه معتقدم اگر اكثريت آگاهانه به اعتدال رأی داده‌اند معناي اعتدال صبر بسيار است.

پيام ساختمان: با اين اوصاف ، شرايط براي فعالان بازار چه خواهد شد؟

ترجیع‌بند جملات ما در اين چند سال اخير اين بوده كه سوء تدبير انجام‌شده در مورد تحریم‌ها هميشه از اثر منفي تحریم‌ها بر اقتصاد بدتر بوده است. اگر اين مديريت بر اين اساس تغيير كند كه عکس‌العمل مناسب در برابر تحریم‌ها داشته باشیم كه اميدواريم این‌چنین شود، مهم‌ترین اثر آن اين است كه در سراشيبي كه قرار داريم متوقف می‌شویم و بيش از اين پايين نمی‌رویم. اما اينكه تصور كنيم تحریم‌ها در كوتاه مدت برطرف می‌شود با واقعیت‌های موجود تناسبي ندارد . اگر چه تعداد کشورهای تحريم کننده كم است اما به تجربه ثابت‌شده همان‌گونه كه اعمال تحریم‌ها در يك روندي طولاني رخ می‌دهد برداشتن آنها هم به همان ميزان زمان نياز دارد. به عراق نگاه كنيد كه سالياني است متفاوت با عراق دوران صدام است اما همچنان خيلي از تحریم‌ها بر اين كشور ادامه دارد.

پيام ساختمان: تحریم‌هایی كه در زمستان تصويب شده بود به كجا می‌رسد؟

تحریم‌هایی كه راجع به كشتيراني بود اجرا شد. در كره از 26 ژوئن و در چين از 15 ژوئن كشتيراني ها به استقبال تحریم‌هایی رفتند كه قرار بود اول جولاي اعمال شود. مفهوم دور زدن تحریم‌ها كه بسيار شنيده می‌شود اين است که به عنوان مثال ميان خانه و محل اشتغال شما دو كوه و يك دره وجود داشته باشد و شما به جاي عبور از مسير دره هر روز از كوه بالا برويد و پايين بياييد. اما اين اقدام تبعاتي دارد و موجب فرسايش شديد می‌شود و آن شخص به جاي آنكه 50 سال فعاليت كند تنها می‌تواند 20 سال فعاليت نماید. بنابراين چنين نيست كه آسيبي نمی‌بینیم ولي ناچاريم که برويم بالاي قله و دوباره بياييم پايين.

پيام ساختمان: منظور شما اين است كه كالا در كشورهاي همسايه از كشتي خارج شده و دوباره براي ايران بارگيري می‌شود و اين هزینه‌های مالي و زماني در پي دارد؟

در حال حاضر، كالا در بنادر دبي از كشتي كه هيچ از كانتينر خارج می‌شود و حتي اجازه انتقال كانتينر را به داخل بنادر ما نمی‌دهند. يعني ما بايد كانتينر را جابه‌جا كنيم. در چنين شرايطي كشتيراني جمهوري اسلامي نيز فرصت را مناسب ديده و قیمت‌ها را تا دو برابر افزایش داده است.

پيام ساختمان: در چنين شرايط سختي چرا بازرگانان به فعاليت خود در بازار تهران ادامه می‌دهند؟

جواب سؤال شما مثل اين است كه شما با علم به اينكه می‌دانید هواي تهران آلوده است ولي در اين شهر كار می‌کنید چرا كه محل کار و شغل شما در تهران است.

پيام ساختمان: اين به معناي جذابيت بازار تهران نيست كه با همه مشكلات، تجار آن را به بازار كشورهاي ديگر ترجيح می‌دهند؟

اولاً بازار ايران بازار كشور ما ایرانی‌هاست. دوما خيلي از بازرگانان امكان اينكه در بازار ساير كشورها به فعاليت بپردازند را ندارند و تنها می‌توانند براي بازنشستگي به كشورهاي ديگر مهاجرت كنند. مضاف بر اينكه اگر بازرگاني هم كنار برود شخص ديگري بايد اين فعاليت تجاري را انجام دهد و نمی‌توان گفت چرخه بازرگاني را متوقف كرد. شاكله بازار چنين شرايطي دارد، مشكل، آن آدم‌ها نيستند ، بلکه مشكل، شرايط است.

پيام ساختمان: آينده بازار مسكن را چگونه مي بينيد؟

همه بازارها حتي طلا و ارز در حالت ركود است چرا كه اقتصاد كشور در حالت ركود است. سفته‌بازی علاوه بر بازار مسكن در همه بازارها در حالت ركود می‌باشد، به همين خاطر بورس جهش‌های خاصي را شاهد است. در اصل مسكن يا كالاهاي ديگر گران نشده بلكه ارزش پول كاهش يافته است. وقتي همه چيز گران شده ، توانايي مالي شما كاهش يافته است. براي مثال اگر زماني خانه با متري 3 هزار دلار معامله می‌شد الان همان 3 هزار دلار است و تنها تفاوت اين است كه قبلاً اين ميزان 3 ميليون بود و الآن قیمت همان خانه 9 ميليون تومان شده است. در نتيجه كالاها نسبت به قیمت‌های بین‌المللی تغيير چنداني نكرده بلكه قدرت مالي شما كاهش يافته است.