هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   229   هفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

کیفیت ساختمان در گرو تغییر نگاه سرمایه‌ای

کد مطلب : 3787
گروه ساخت‌وساز: از زمانی که انسان توانایی ساخت محصولی را به دست آورد،‌ جهت کنترل کیفیت آن نیز به تلاش پرداخت؛ با پیدایش روش‌های جدید و پیچیده تولید، اشتیاق به تولید بیشتر افزایش یافت و بدین ترتیب نیاز به کنترل کیفیت محصول نهایی نیز ابعاد تازه‌ای پیدا کرد. در این میان کنترل کیفیت در صنعت ساختمان به چند دلیل جایگاه ویژه‌ای در بین صنایع دارد. نخست اینکه ساختمان یک کالای واحد نیست و المان‌های مختلفی برای احداث آن نیاز است و موضوع مهم‌تر اینکه در بیشتر موارد افراد تمام پس‌اندازشان را برای ساخت یا خرید یک ساختمان صرف می‌کنند؛ بنابراین شاید هیچ‌گاه فرصتی برای خانه‌دار شدن مجدد افراد فراهم نشود. به بهانه 18 آبان، روز ملی کیفیت سراغ کارشناسان صنعت ساختمان رفته‌ایم و نظر آنها را در مورد دلایل کیفیت نازل صنعت ساختمان جویا شده‌ایم.
صنعت ساختمان نداریم
عضو هیئت‌مدیره انجمن تولیدکنندگان سازه‌های فولادی استان تهران به پیام ساختمان گفت: ساختمان در ایران هنوز تبدیل به صنعت نشده است. وقتی صحبت از صنعت می‌کنیم پای تخصص به میان می‌آید اما شاهدیم هر کس به خودش اجازه می‌دهد ساختمان‌سازی کند درحالی‌که شغل دیگری غیر از ساختمان‌سازی دارند.
امین بیدی با بیان اینکه در صنعت ساختمان ما، سرمایه‌دار تمام امور از طراحی تا ساخت را در دست می‌گیرد، ‌افزود: هرم نیروی انسانی ما هم دارای مشکلات عدیده‌ای است. از یک طرف مهندسان ما کلاس کاری‌شان اجازه نمی‌دهد وارد حیطه اجرایی کارگاه‌ها شوند و از طرفی کارگران تخصص لازم را ندارند. حلقه واسط بین این دو باید تکنسین باشد که در کشور ما موردتوجه قرار نمی‌گیرد.
وی ادامه داد: ما قوانین خوبی در کشور داریم اما پیگیری نمی‌شوند. مباحثی مانند مجری ذی‌صلاح و مقررات ملی ساختمان از این دسته‌اند.
عمر ساختمان‌های ایران 80 سال است
عضو هیئت‌مدیره انجمن انبوه‌سازان استان لرستان نیز درباره دلایل کیفیت نازل ساختمان‌سازی در کشور به پیام ساختمان گفت: بنده قبول ندارم که عمر ساختمان در کشور ما 30 سال است؛ تخریب ساختمان‌ها به دلیل ارزش‌افزوده‌ای است که با احداث مجدد به دست می‌آید. درحالی‌که شرط تخریب ساختمان باید تأیید فرسودگی ساختمان توسط کارشناسان باشد.
اسدی با بیان اینکه متوسط عمر ساختمان‌ها در ایران حدود 80 سال است، اظهار داشت: در روستاها به دلیل اینکه ساخت مجدد ارزش‌افزوده برای مالکان و سازندگان ندارد، 100 سال ساختمان‌ها مورداستفاده قرار می‌گیرند. حتی در بازدیدی که بنده از زلزله آذربایجان داشتم، شاهد بودم که ساختمان‌های خشت و گلی بدون بتن و میلگرد 100 ساله بودند. بنابراین ریشه تخریب در زیاده‌خواهی است.
وی با بیان اینکه عمر ساختمان‌های ما نصف عمر کشور‌های توسعه‌یافته است، اضافه کرد: ساختمان‌ها در کشور‌های توسعه‌یافته حدود 150 سال مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرند.
عضو هیئت‌مدیره انجمن انبوه‌سازان استان لرستان در ادامه به انتقاد از غیرمتخصص بودن نیرو‌ی انسانی شاغل در صنعت ساختمان پرداخت و گفت: تمام کارگران در کشور‌های توسعه‌یافته دارای شناسنامه و اتیکت هستند که نشان از درجه تخصص آنها دارد. حتی کار ویبره زدن بتن چند رتبه دارد.
اسدی گفت: تنها زمانی کیفیت مسکن ما ارتقا می‌یابد که مسکن از حالت سرمایه‌ای خارج و مصرفی شود. در غیر این صورت بخش زیادی از تخلف‌ها با هدف کسب سود همچنان ادامه خواهد داشت.
استاندارد قدرت اجرایی ندارد
عضو هیئت‌مدیره انجمن پیمانکاران استان تهران نیز با بیان اینکه فناوری‌های ما مربوط به زمان‌های گذشته است، به خبرنگار ما گفت: متأسفانه مصالح کیفیت لازم را ندارند و نظارت مطلوبی از طرف سازمان ملی استاندارد بر محصولاتی که نشان استاندارد را اخذ کرده‌اند، اعمال نمی‌شود.
میرنیام با اشاره به این که بسیاری از تولیدکنندگان مصالح به‌صورت زیرپله‌ای کار می‌کنند و الزامات را رعایت نمی‌کنند، افزود: یکی از عمده‌ترین مشکلات سازمان ملی استاندارد فقدان اجازه و قدرت اجرایی برای پلمب واحد‌های غیراستاندارد است و لازم است برای انجام بهتر کار‌ها با هماهنگی دادگستری و طی مصوبه‌ای از طرف مجلس شورای اسلامی حق پلمب کردن داشته باشند.
وی در مورد عملکرد نظام‌مهندسی و شهرداری هم گفت: سازمان نظام‌مهندسی اگر قانون را اجرا کند، نقش عمده‌ای می‌تواند داشته باشد اما این سازمان مشغول امور داخلی خودش است. شهرداری هم علی‌رغم اینکه در کیفیت ساخت مسئول است و ابزار‌های قانونی زیادی در اختیار دارد، اما اقدامی صورت نمی‌دهد.
میرنیام خاطرنشان کرد: در کشور‌های توسعه‌یافته 18 تا 24 ماه قبل از آغاز فعالیت اجرایی کارگران باید تحت آموزش قرار بگیرند. در کشور ما هم به آموزش توجه می‌شود اما متأسفانه صنعت ساختمان و سازمان فنی و حرفه‌ای این مهم را موردتوجه قرار نمی‌دهد.
حرف آخر
متأسفانه در کشور ما موضوع کنترل کیفیت به‌شدت زیر سؤال است. شهرداری که اصلاً خودش را در قبال کیفیت ساختمان مسئول نمی‌داند و نظام‌مهندسی هم که بیشتر مشغول بررسی راه‌های کسب قدرت و پول بیشتر است و خبری از نظارت بر مهندسان ناظر نیست.
ضلع دیگر کیفیت ساختمان، سازمان ملی استاندارد و تحقیقات صنعتی است که متأسفانه همچون نهاد‌های شهرداری و سازمان نظام‌مهندسی نتوانسته وظایفش را به‌درستی انجام دهد. نشان به آن نشان که تا دلتان بخواهد مصالح فاقد استاندارد در صنعت ساختمان تولید می‌شود و تا دلتان بخواهد مصالح دارای نشان استاندارد که بی‌کیفیت هستند، در بازار وجود دارد. در این میان نباید از سازمان فنی و حرفه‌ای هم که به‌موجب قانون وظیفه آموزش را بر عهده دارد، غافل بود. مجموعه این عوامل باعث شده تا مهندسان ناظر و طراح هم خودشان را ملزم به رعایت اصول فنی نبینند و از اصول عدول کنند و راه برای تمام کسانی که دنبال محلی برای کسب سود‌ نامتعارف هستند باز شود و صنعت ساختمان جولانگاه دور زدن قوانین شود. به نظر می‌رسد وزارت راه و شهرسازی که وظیفه نظارت عالیه بر صنعت ساختمان را دارد، باید یک‌بار برای همیشه تمام نهاد‌های مسئول را دورهم جمع کند و با باز تعریف وظایف و نظارت بر اجرای آن از هدررفت سرمایه‌های ملی جلوگیری کند.