نشریه شماره   229   هفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

رنـــج ساختمانـــی از گنـــج شفاف‌ســـازی

کدمطلب:3795
نمایشگاه‌ها و همایش‌های متعددی در طول سال در سراسر کشور برگزار می‌شود که متولیان آنها با اهداف خاصی اقدام به عرضه محصولات بی‌شمار در زمینه‌های مختلف می‌کنند و چه‌بسا عمده نمایشگاه‌ها با اهداف صرف اقتصادی و بازاریابی دایر شده باشند اما نمایشگاه مطبوعات را می‌توان گل سرسبد همه نمایشگاه‌هایی خواند که در طول سال برگزار می‌شوند، نمی‌توان با بقیه "نمایشگاه "ها مقایسه کرد زیرا که محصولات عرضه‌شده در این نمایشگاه از جنس فرهنگی هستند و فرهنگ قرابتی با اقتصاد به مفهوم بازاری آن ندارد هرچند نمی‌توان آلودگی اگر نگوییم آمیختگی آن دو را منکر شد.
اما آنچه بهانه به دست داد تا در این مقال به نمایشگاه‌ها و همایش‌ها بپردازیم برگزاری نمایشگاه مطبوعاتی است که قرار است اصحاب فرهنگ و هنر در آن از یک‌سو، داشته‌ها و عملکرد خویش را به نمایش بگذارند و از سوی دیگر، با مراجعه مشتاقان عرصه فرهنگ به نمایشگاه و از زبان آنها بازخوردهای عملکرد یکساله خود را دریافت کنند. قسمت اول یعنی عرضه داشته‌ها شاید چندان محلی از اعراب نداشته باشد چراکه از آنجا که مشتریان این بازار خود نیز به‌نوعی عرضه‌کننده همان محصولی هستند که دریافت می‌کنند به نیکی می‌دانند فروشنده یا همان عرضه‌کننده محصولات چه کالایی را با چه برندی به او می‌فروشد و دارای چه کیفیتی است اما اگر به قسمت دوم این معامله که همان دریافت بازخورد از مشتریان است توجه کنیم لازم می‌نماید برای اینکه دچار کلی‌گویی نشویم یکی از محصولات عرضه‌شده را به‌عنوان مصداق به ارزیابی بنشینیم و بررسی کنیم که این کالا چه نصیب و بهره‌ای از‌ نمایشگاه سالانه بازار مطبوعات برده و چه شانسی در مدت یک هفته‌ای برای بیان مطالبات خود دارد. در اینجا چه مصداقی اولی‌تر از کالای«صنعت ساختمان» و مطالبه سهم آن از بازار مطبوعات مناسب تر است؟ صنعت ساختمان به مفهوم عام و مسکن که به ادعای قریب به‌اتفاق اقتصاددانان بخش عمده زندگی هر شهروندی را متأثر ساخته است به مفهوم خاص چه سهمی‌از بازار اطلاع‌رسانی، روشنگری و دستیابی به مطالبات واقعی کمی‌و کیفی خویش را دریافته است؟ به مفهوم روشن‌تر مطبوعات و رسانه‌ها در بهبود وضعیت کمی‌و کیفی صنعت ساختمان و مسکن چه نقشی ایفا کرده‌اند؟ فعالان این عرصه از عرضه‌های علمی‌و رسالت‌ آگاهی‌بخشی خود در صنعت ساختمان چه مقدار رضایت خاطر دارند؟ یا بهتر است بگوییم مصرف‌کنندگان اصلی ساختمان و مسکن از دریافت اطلاعات ساختمانی چه بهره‌ای برده‌اند و چقدر از روشنگری‌های اصحاب رسانه رضایت خاطر دارند؟ یا تحلیلگران و کارشناسان اقتصادی این بازار تا چه حد در اقناع افکار مصرف‌کنندگان صنعت مسکن و ساختمان موفق بوده‌اند؟ و یا مصرف‌کنندگان چه استفاده‌ای از نقطه نظرات کارشناسی و تحلیل‌های علمی‌و مبتنی بر آموزه‌های کلاسیک کارشناسان و تحلیلگران برده‌اند؟.
پاسخگویی به این سؤالات شاید چندان سخت نباشد و مناسب‌تر هم است برای دریافت پاسخ متقن و تحقیقی از این سؤالات مراجع ذی‌ربط اقدامات پژوهشی مناسبی انجام داده و روشنگرانه نتیجه آن را به سمع و نظر اصحاب روشنگر برسانند اما آنچه در نگاه اول به این قضیه واضح می‌نماید، علی‌رغم میل باطنی باید گفت "خروجی" فعالان این عرصه به‌خصوص در صنعت ساختمان و مسکن چه در بخش کمی‌و چه در بخش کیفی ساختمان چندان چنگی به دل نمی‌زند! و دربازار مسکن نیز تحلیل های واقع‌بینانه‌ای را نمی‌توان مشاهده کرد.
هم در بخش کیفیت و ساخت‌وساز با وجود تعدد و تکثر قوانین و مقررات نوشته‌ و نانوشته فاصله زیادی با استانداردهای جهانی داریم و هم در بخش بازار مسکن مبناهای مشخص و استانداردی برای ارزیابی و قیمت‌گذاری مسکن وجود ندارد. هم در ساخت‌وساز با وجود افزایش افسارگسیخته آمار فارغ‌التحصیلان فنی و مهندسی شاهد افت کیفی و خرابی‌های جبران‌ناپذیر هستیم و هم در بازار این محصول علی‌رغم افزایش تعداد دلالان و تسهیلگران معاملات شاهد افزایش اختلافات، تخلفات و فزونی پرونده‌های معاملات هستیم. با این توصیف، اشکال کار را در کجا می‌توان جستجو کرد؟ هرچند نمی‌توان اطلاع‌رسانی نادرست اصحاب رسانه را به‌تنهایی مشکل و اشکال اصلی کار دانست و قطعاً آب از سرچشمه گل‌آلود است اما اگر منصفانه به قضیه نگاه کنیم آیا رسانه‌ها نمی‌توانند برمبنای رسالت شفاف‌سازی خود علت‌های نزول کیفیت صنعت ساختمان و افزایش تخلفات ساختمانی و معاملاتی و کلاه‌برداری را از مبادی رسمی‌و قانونی پیگیری کرده و در راستای حفظ منافع ملی عاملان آلودگی را به مردم معرفی کنند؟.
البته باز به‌تنهایی نمی‌توان تمام این بار را بر دوش رسانه انداخت. رسانه‌ها تا جایی پا پیش می‌گذارند که علت‌ها را شناسایی و در جستجوی یافتن پاسخ علت‌ها به متولیان دستگاه‌ها مراجعه و اشکالات را پرس‌وجو کنند که از این مرحله به بعد دستگاه‌ها و ارگان‌ها نیز باید به مدد رسانه بیایند و با آنها همنوایی کنند تا به کمک یکدیگر مشکلات سامان یابد ولی متأسفانه در این مسیر رسانه تنها می‌ماند. به‌عنوان‌مثال اگر بخواهیم به یکی از موارد  نشان‌دهنده عدم همیاری و همکاری با رسانه اشاره کنیم می‌توان به عدم پاسخگویی وزارت محترم راه و شهرسازی ـ علی‌رغم ادعای شفاف‌سازی ـ به نشریات تخصصی صنعت ساختمان اشاره کرد. هرچند وزیر محترم راه و شهرسازی چند وقت پیش با دعوت وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی‌به نمایشگاه غیر مرتبط با حوزه فرهنگ و ارشاد از ادعای "اعتقاد به شفاف‌سازی "در حوزه‌های کاری خود پرده‌برداری نمودند اما به اذعان روابط عمومی‌این وزارتخانه علی‌رغم درخواست‌های مکرر نشریات اقتصادی و ساختمانی مجموعه مسئولان وزارتخانه از پاسخگویی مستقیم به اصحاب رسانه در راستای تحقق ادعای شفاف‌سازی خود امتناع کرده و در طول سال شاید فرصت مستقیم پرسش و پاسخ به تعداد انگشتان دست هم به رسانه‌ها نداده باشند! با تأسف باید گفت مجموعه فوق‌الذکر و به‌تبع آن سایر مجموعه‌های متولی و مسئولان متصدی مناصب پرطمطراق این روند ناقص در اطلاع‌رسانی را ادامه می‌دهند که نتیجه آن جزافزایش روزافزون نابسامانی‌ها در این صنعت چه از لحاظ کمی‌و چه از نظر کیفی نیست.
دستگاه‌های متولی صنعت ساختمان و در رأس آنها وزارت راه و شهرسازی با ایجاد یک سایت و خبرسازی‌های خودخواسته و یک‌طرفه که بیشتر از جنس تبلیغ خویش و بزرگنمایی عملکردهای خود است عملاً راه هرگونه پرسشگری و پاسخگویی را به رسانه‌ها، مخصوصاً رسانه‌های تخصصی بسته‌اند! نگارنده شخصاً در مواجهه مستقیم با وزیر و طرح ایجاد فضای گفت‌وگو و درخواست پاسخ به سؤالات اساسی صنعت ساختمان از شخص ایشان با استقبال باورناپذیر! مواجه شده است چنانکه گویی وزیر محترم برای تدارک این فرصت مشتاق‌تر از رسانه هستند اما در عمل و در پیگیری‌ها از لایه‌های پس از وزیر و در هماهنگی برای اختصاص چنین فرصتی با جمله «با شما هماهنگ می‌کنیم» از زبان دفتر ایشان یا روابط عمومی‌وزارتخانه مواجه می‌شویم. با این توصیف فقط جای شکر باقی است که وضعیت ساختمان بدتر نمی‌شود و تا تلاش برای ارتقای آن و دستیابی به استانداردهای جهانی و در رده آنها قرار گرفتن فاصله زیادی باقی می‌ماند!
با تمام این وجود و با همه بی‌مهری‌هایی که به اصحاب رسانه می‌شود نباید رفتارهای منفعت‌طلبانه گروهی که نمی‌خواهند به‌راحتی "مو" لای درزشان برود موجبات انفعال یا سرخوردگی اصحاب رسانه را فراهم آورد. چراکه افق دید اهل فرهنگ و رسالت‌مندان عرصه فرهنگ‌سازی باید بسیار فراتر از آن باشد که در مواجهه با چنین ناملایماتی میدان را به رقیب  البته واژه رقیب شاید چندان مناسب نباشد و به‌جای آن بهتر است از عنوان انحصارطلبان استفاده کرد،واگذار نمایند.
دغدغه ملی ایجاب می‌کند با نگاه ملی به سرمایه‌های ملی که صنعت ساختمان نیز یکی از آنهاست، سربازان عرصه رسانه نگاه واقع‌بینانه و خودانتقادی به موضوع سهم و نقش خود در برآوردن انتظارات متقاضیان واقعی این بازار داشته باشند و عملکرد خویش را در فرصت نمایشگاه مطبوعاتی که ایجاد شده است، ارزیابی کنند و از مراجعین به غرفه‌ها جویای آن شوند تا با تجدیدنظر در رفتارهای گذشته از این منظر که "خروجی" کمی‌و کیفی مطالبات و پرسشگری آنها وضعیت موجود صنعت ساختمان است، نمایشگاه مطبوعات را آغازی دوباره برای مطالبه واقعی دغدغه‌های ملی و سهم 30درصدی صنعت ساختمان از اقتصاد کشور قرار دهند. از اصحاب رسانه انتظار می‌رود نه تنها از ارجاع آنها به سایت‌های یکطرفه سازمان‌ها و نهادهای پاسخ‌نگو دلسرد و سرخورده نشوند بلکه چند باره از خود شروع کنند و در میان انبوهی از اخبار و گزارش‌های ساختگی به دنبال شفاف‌سازی نه ادعایی(!) که مبتنی بر دغدغه‌ ملی و مطالبه آحاد جامعه باشند.
قادر نصیری ترزنق