نشریه شماره   227   هفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

بلاتکلیفی بر سر دوراهی تولید یا واردات؟

 کد مطلب: 3532
گروه تأسیسات: در هفته گذشته اتفاقات مهمی در حوزه تأسیسات ساختمانی به وقوع پیوست که یکی از مهم‌ترین آنها برگزاری چهاردهمین نمایشگاه تأسیسات و سیستم‌های سرمایشی و گرمایشی و روز ملی استاندار بود. همایش‌ها و سمینارهایی نیز در این زمینه برگزار شد و در آنها متخصصان خارجی و داخلی در مورد تأسیسات ساختمانی در ایران به اظهارنظر پرداختند. در این میان این سؤال همیشگی مطرح می‌شود که شرکت‌های تولیدکننده ایران ازنظر کیفی در چه جایگاهی قرار گرفته‌‌اند و در شرایط پس از رفع تحریم‌ها بازار تأسیسات ساختمانی چه وضعیتی پیدا خواهند کرد. آیا همانند گذشته بازار ایران جولانگاه محصولات بی‌کیفیت برخی کشورها و تولیدات زیرزمینی وطنی خواهد شد و آیا همچنان پایین بودن قیمت محصولات، مهم‌ترین عامل انتخاب پیمانکاران خواهد بود و یا از این فرصت برای توسعه صنعت تأسیسات استفاده خواهد شد.
در تفوق صنعت
بنا بر گفته‌های کارشناسان، تولید در ساختار اقتصادی ایران تفوق ندارد و در بهترین حالت حداکثر در آخرین سال دولت هشتم در سال 84 به نزدیک 16 درصد رسیده است؛ درحالی‌که برای اینکه کشوری تازه صنعتی خوانده شود این نسبت باید بالای 25 درصد باشد. به گفته بهمن آرمان اقتصاددان این نسبت در ترکیه برابر 27 درصد و در کشورهای صنعتی برابر 31 تا 33 درصد در نوسان است.
مهدی تقوی استاد دانشگاه و کارشناس اقتصادی نیز اعتقاد دارد:« در شرایط بعد از تحریم دولت باید مددکار بخش تولید باشد چراکه بخش تولید از قانون هدفمندی یارانه‌ها و همچنین تحریم‌ها بیشترین لطمه را دیده است.» به گفته تقوی اگر دولت بتواند به‌جای تحریک بخش مصرف ، بخش تولید را تقویت کند هم تقاضا و هم عرضه افزایش خواهد یافت و تورم کمتر افزایش پیدا می‌کند.
مانع ضعف آمارها
بی‌تردید رشد تخصصی صنعت تأسیسات ساختمانی نیز، همانند سایر صنایع، بدون اندازه‌گیری و ارزیابی کمی آن امکان‌پذیر نبوده و متأسفانه ارزیابی دانش در صنعت مبتنی بر شاخص‌ها، معیارها و به‌طور اساسی یک نظام ارزیابی جامع صورت نمی‌پذیرد. حتی در برخی موارد نیز به‌صورت کاملاً سلیقه‌ای عمل می‌گردد. ازاین‌رو یکی از عوامل ضروری پیاده‌سازی هر برنامه استراتژیک، استفاده از یک نظام پایش عملکردی است.
این‌همه را با سونامی فارغ‌التحصیلان دانشگاهی به بازار کار باید همراه دانست که متأسفانه نیروی انسانی اغلب دارای مدارک دانشگاهی از بهره‌وری و مهارت پایینی برخوردار هستند و این عامل مانع بزرگی در راه رشد صنعتی کشور در دهه‌های اخیر به شمار می‌رود و نمود بارز آن رشد واردات و تولید کالاهایی با تکنولوژی ساده‌تر و خدمات پس از فروش ضعیف‌تر توسط سرمایه‌گذاران و فعالان این حوزه جهت کسب سود بیشتر است و سرمایه‌داران غیرمتخصص، حاضر به سرمایه‌گذاری در جهت تغییر فرهنگ بهره‌برداران در مصرف برخی از کالاهای منسوخ‌شده در دنیا و جایگزینی آن با کالاهای جانشین به روز این صنعت نبوده و صرفاً جذابیت و مطلوبیت بازار، ملاک عمل آنها قرار گرفته است و کماکان بر روی کالاهایی با راندمان و تکنولوژی پایین و مصرف انرژی بالا و… سرمایه‌گذاری می‌کنند.
  صنعت تأسیسات ایران عمدتاً در زمینه حرارتی به محصولاتی نظیر آبگرمکن، پکیج شوفاژ دیواری و رادیاتور و در زمینه برودتی به محصولاتی مانند اسپیلیت، داکت اسپیلیت و مینی چیلر محدود شده و این امر را می‌توان با بازدید از یک نمایشگاه تأسیسات حرارتی و برودتی در کلان شهرهای ایران مشاهده نمود.
نتیجه این امر مصرف ‌بی‌محابای انرژی، افزایش محاسبات سرانگشتی به‌جای محاسبات مهندسی، عدم ارائه خدمات پس از فروش حرفه‌ای، تولید یا ورود و خروج برندهای ناشناس با طول عمر کمتر از پنج سال، بلاتکلیفی مصرف‌کنندگان محصولات با کیفیت و یا بی‌کیفیت داخلی و خارجی از بابت عدم‌حمایت و پشتیبانی در بلندمدت، مهندسین و نیروهای غیرمتخصصی که رزومه عملکرد خود را میزان پورسانت‌های فروش خود می‌دانند نه محاسبات دقیق و فنی. به نظر می‌رسد؛ فعالان اقتصادی همواره در سر دوراهی پرسش «تولید و یا واردات» در بلاتکلیفی رهاشده‌اند و این بلاتکلیفی را در قوانین اقتصادی و عملکرد نهادهای تأثیرگذار مانند بانک‌ها نیز به عیان می‌‌‌توان دید.