هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   227   هفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

پیش تنــــــیدگی چیست ؟

کد مطلب: 3563
پیش‌تنیدگی روشی است برای مقاوم‌سازی بتن و عبارت است از ایجاد یک تنش ثابت دائمی و به اندازه لازم در یک عضو بتنی، به‌طوری‌که در اثر این تنش، مقداری از تنش‌های ناشی از بار مرده و زنده در این عضو خنثی گردد و در نتیجه ظرفیت باربری سازه افزایش یابد. به مفهوم دیگر قبل از اعمال بارهای بهره‌برداری و به‌منظور کاهش یا از بین بردن تنش‌های کششی، قرار دادن کابل کشیده شده فولادی و مهار کردن آن در دو طرف عضو باعث ایجاد تنش فشاری دائمی در مقطع بتن موردنظر خواهد شد. در ادامه مقدمه‌ای که در خصوص سیستم پیش‌تنیده در شماره 223 عنوان گردید، حال به بررسی تخصصی‌تر این سیستم می‌پردازیم:
از دیدگاه کلی پیش‌تنیدگی به معنای ایجاد تنش‌های دائمی است که این تنش‌ها مخالف با تنش‌هایی است که در اثر بارهای بهره‌برداری در سازه ایجاد خواهند شد. همان‌طور که می‌دانیم بتن در فشار بسیار قوی عمل کرده ولی در کشش ضعیف است، به‌طوری‌که یک تنش کششی معمولی می‌تواند باعث ترک خوردن مقطع بتنی شود.
برای رفع این مسئله از کابل‌های فولادی به‌عنوان عضو کششی در بتن استفاده می‌شود. همان‌طور که در شکل 2 نشان داده‌شده، بتن مسلح معمولی (غیر پیش‌تنیده) که تحت بار ثقلی قرار دارد به‌واسطه خمش ایجادشده، این نیرو در قسمت پائین مقطع (زیر تار خنثی) به‌صورت کشش ظاهرشده و در بالا فشار ایجاد می‌کند و از آنجا که بتن در کشش ضعیف است باعث ترک در مقطع بتن خواهد شد. در سیستم پیش‌تنیده به جای آرماتورهای معمولی از کابل (تاندون) های با مقاومت کششی بالا استفاده می‌شود که این کابل‌ها تحت کشش زیادی قرارگرفته و در دو انتهای تیر توسط تجهیزات مخصوص تثبیت می‌گردند و در نهایت این کابل‌ها در هنگام نیروهای کششی، نیروهای ناشی از بارهای ثقلی را خنثی نموده و مقطع مذکور قابلیت پذیرش بارهای بیشتری را خواهد داشت.
با توجه به امتیازات این تکنولوژی همان‌طور که پیشتر گفته شد از این سیستم می‌توان به‌طور گسترده در ساختمان‌های بلندمرتبه (اداری و مسکونی)، هتل‌ها، بیمارستان‌ها، پارکینگ‌های طبقاتی، مراکز فرهنگی و آموزشی و آمفی‌تئاترها، مراکز تجاری، سالن‌های بزرگ انبار، سالن‌های ورزشی و استادیوم‌ها و همچنین کف‌های صنعتی و ساختمان‌های خاص مانند بناهای یادبود، مخازن زمینی آب و سوخت، سیلوها، فرودگاه‌ها، پل‌ها و مراکز هسته‌ای استفاده کرد. از دیگر کاربردهای مختلف سیستم پیش‌تنیدگی استفاده از خدمات ویژه مهندسی این سیستم در مقاوم‌سازی سازه‌های موجود (به‌خصوص در مناطق زلزله‌خیز) و مهار خاک (نیلینگ و انکراژ) است.
در شماره بعد در خصوص مزایای این سیستم نسبت به روش اجرای سایر سازه‌ها بحث خواهد شد.