نشریه شماره   226   هفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

خـانــه هــایــی که مـردم دوسـت دارنـد

کد مطلب: 3460
ترجمه: سوده کریمی*
ما بحران تهیه مسکن داریم؛ نه‌فقط به خاطر اینکه خانه‌های کمی می‌سازیم، بلکه به دلیل آنکه خانه‌هایی که تاکنون ساخته‌ایم، مردم‌پسند نیستند.
جنوب شرق اروپا در امر تهیه مسکن با بحران روبروست، اما فرانسه در ایده دموکراتیک "صاحب‌خانه بودن" از بریتانیا پیشی گرفته است. خیلی وقت پیش و خیلی آسان. اما چرا؟ شرکت‌های متعدد در بریتانیا تلاش کردند سازندگان تخریب‌شده را تشویق به کار کنند، معماران و استادان خشمگین LES را فرابخوانند و گروه‌های لابی متعصب را مورد اعتراض قرار دهند. اما همه این کارها آن چیزی نبود که باید باشد؛ یا به‌هرحال به‌اندازه کافی نبود. این مسائل بیشتر مربوط به علائم بیماری بوده‌اند نه خود بیماری.
ما دچار چنین بحرانی هستیم؛ زیرا ساختمان‌سازی جدید، همسایگی‌های جدید و به‌طورکلی ساختمان‌های چندطبقه جدید بی‌شک به‌طور منسجم و قابل پیش‌بینی در نظر اکثریت مردم و در اکثر مواقع موردپسند نیستند. خانه‌های قدیمی بزرگ‌تر هستند و طبیعتاً در هر فوت مربع -علی رغم استانداردهای وحشتناک پایین عایق‌بندی- بیشتر می‌ارزند حتی بسیاری از شرکت‌ها هم تأیید می‌کنند که مشکلی وجود دارد. در یک گزارش مشخص‌شده است که "فقط حدود یک‌سوم خریداران خانه درنهایت یک‌خانه جدید می‌خرند و دوسوم یا بیشتر خریداران؛ تمایل به خرید خانه‌های قدیمی دارند. اگر شما بتوانید کاری کنید که مردم ساختمان‌ها و نوع همسایگی‌ جدید را نه‌فقط بپذیرند، بلکه عاشق آنها شوند؛ برایشان استدلال کنید و به آنها مشاوره دهید، در نتیجه بیشتر مشکلات دیگر، همچون روح‌هایی در سپیده‌دم ناپدید خواهند شد.
در نظرسنجی‌های متعددی مشخص‌شده است که افراد ترجیح می‌دهند دقیقاً در خانه‌های واقع در خیابان‌ها زندگی کنند تا در آپارتمان‌های کوچک و معمولاً از ساختمان‌های چندطبقه دوری می‌کنند.
تحقیقی که توسط یک مؤسسه برتر پژوهشی بریتانیا انجام‌شده ثابت کرد که دو موضوع مهم که افراد در خانه‌هایشان به دنبال آن هستند "همسایگی" و "نمای بیرونی" است. در همین حال تحقیق دیگری نشان می‌دهد که اکثریت زیادی از افراد می‌خواهند در یک‌خانه عادی واقع در یک خیابان عادی زندگی کنند.
در نظرسنجی‌های متعدد، همه ترجیح می‌دهند که در خانه‌هایی واقع در خیابان‌ها زندگی کنند تا در آپارتمان‌های کوچک و اغلب همیشه از ساختمان‌های چندطبقه دوری می‌کنند. در یک نظرسنجی‌ حتی یکی از 1056 پاسخ‌دهنده نمی‌خواستند در یک برج زندگی کنند. افراد در ساختمان چندطبقه زیاد از خانه‌هایشان راضی نیستند. در هفت نظرسنجی انجام‌شده دراین‌ارتباط، ساکنین بلوک‌های بسیار بلند کمتر راضی بودند ، حتی اگر موقعیت اجتماعی و اقتصادی‌شان با دیگران یکسان بود.
سال‌هاست گزارش می‌شود افرادی که در ساختما‌ن‌های بزرگ زندگی می‌کنند، کمتر خوشحال و اجتماعی هستند،  کمتر از همسایه‌های خود می‌دانند و احتمالاً بیشتر از جرم و جنایت رنج می‌برند و در مدرسه و جاهای دیگر هم عملکرد مفید و خوبی ندارند.
بیشتر اوقات معیار طراحی منطبق با همسایگی‌های مردمی و سنتی، در ساخت‌وسازهای جدید وجود ندارد. افراد در عصر جهانی‌شدن علاقه دارند با حسی قوی از مکان ـ شامل استایل و استفاده از موارد که طبیعتاً به خاطره و میراث مکانی منتهی می‌شود ـ همه‌چیز را جبران کنند. در تحقیقی که  در سال گذشته انجام شد، این یافته کلیدی  بود. مردم مکان خانه را بی‌دلیل انتخاب نمی‌کنند و جایی را انتخاب نمی‌کنند که فقط زندگی کنند. مکان بر زمان پیروز شده است.
در نظرسنجی اخیر ما در مورد این‌که چه نوع خانه‌هایی را مردم می‌خواهند بسازند، 86 درصد خانه‌هایی را ترجیح می‌دهند که مشخصاً دارای عناصر تاریخی در طراحی هستند: یکی خانه‌ای که 15 سال پیش به‌عنوان میراث تاریخی بازسازی‌شده، دیگری یک آپارتمان درخشان در یک تراس گرجستانی که توسط معماری معروف ساخته‌شده است و ...
واقعیت آن است که یک قطع ارتباط قابل‌اندازه‌گیری میان آنچه معماران در محیط ساخت‌وساز می‌سازند با آنچه بقیه مردم در محیط ساخت‌وساز ترجیح می‌دهند، وجود دارد.
مشکل این است که بیشتر وقت‌ها، وضعیت نامناسب پروسه‌های کنترل توسعه، قوانین تهیه مسکن و قوانین ساختمان‌سازی ساختن چنین مکان‌های سنتی را دشوار کرده است. وقتی ما طرح‌های مورد درخواست مردم را که خیابان محور بود و باید در لندن پرتراکم اجرا می‌شد را ماه پیش به یک سازنده دادیم، پاسخش این بود: "زیباست اما شما هیچ‌وقت نمی‌توانید آن را به مرحله برسانید."
این‌یک مسئله بزرگ است. با سازنده‌هایی که طرح‌های مردمی را نمی‌توانند به کار بگیرند و با جامعه‌ای که از نتایج سیستم طراحی متنفر است، بنابراین یک چالش بزرگ روبروی دولت است. مسئله این نیست که "چطور خانه‌های بیشتری بسازیم" بلکه مسئله این است که "چطور خانه‌های جدید را مردم‌پسندتر کنیم".
سیستم طراحی باید تغییر کند و تمرکز بسیار بیشتری بر آنچه مردم می‌خواهند، داشته باشد. طرح‌های همسایگی باید گام نخست در یک انقلاب طراحی مستقیم باشند که قدرت طراحی را از سرمایه‌های مالی و مدیران شهر می‌گیرد به‌جایی بازمی‌گردند، که به آن تعلق دارد؛ به تک‌تک ما!
*مؤسسه تحقیقاتی و مشاوره Create Streets