هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   225   هفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

مشعل دیگ

کد مطلب: 3357
مشعل دستگاهی است كه با تركیب هوا و سوخت در فضایی ایمن انرژی سوخت را به انرژی گرمایی تبدیل می‌كند. در این عملیات كه احتراق نامیده می‌شود مقداری نیز انرژی گرمایی و مقداری گاز تولید می‌گردد كه به‌وسیله دودكش‌ خارج می‌شود. به همین دلیل رعایت اصول بهسازی در میزان مصرف انرژی مشعل بسیار تأثیرگذار خواهد بود. كار اصلی مشعل ایجاد انرژی گرمایشی است و بزرگ‌ترین مورداستفاده آن در موتورخانه‌ها به‌عنوان موتور احتراق بویلر است. مهم‌ترین مشخصه مشعل‌ها ظرفیت حرارتی و دبی سوخت  مصرفی آنهاست.
در ادامه سلسله گزارش‌های نشریه پیام ساختمان تحت عنوان "کالای برتر"، مشخصات انواع مشعل را بررسی می‌کنیم. لازم به ذکر است: مطالب عنوان‌شده اظهارات فعالان تولید و توزیع این محصول بوده و نظر نشریه پیام ساختمان نیست؛ ضمن اینکه  از اظهارنظر مخاطبان و منتقدان استقبال خواهیم كرد.
انواع مشعل
یكی از فروشندگان تجهیزات موتورخانه در خیابان طالقانی با بیان اینکه مشعل‌ها را به انواع‌ مختلف می‌توان تقسیم کرد، به خبرنگار ما گفت: مهم‌ترین روش، استفاده از نحوه احتراق آنها است. در بعضی مشعل‌ها سوخت به‌صورت مستقل وارد محفظه احتراق می‌شود. در برخی كه به آنها مشعل‌های اتمسفریك می گویند سوخت با سرعت زیاد از نازل خارج می‌شود.كاربرد این نوع مشعل‌ها كم بوده و در دستگاه‌های حرارتی تجاری دیده می‌شود.
جعفر قاسمی ادامه داد: هوای مورد نیاز مشعل‌های دمنده به‌وسیله یك فن دمنده تأمین می‌شود و اینها خود به دو دسته مشعل‌های دمنده پیش مخلوط و مشعل‌های مخلوط سر نازل تقسیم می‌شوند.
وی همچنین بر اساس نوع كنترل احتراق مشعل‌ها را به سه نوع كلی تقسیم‌بندی کرد: مشعل‌های یك مرحله‌ای که از سوخت مایع استفاده می‌كنند و گاهی به آنها مشعل افشانه‌ای نیز می‌گویند. این مشعل‌ها برای دیگ‌های حرارت مركزی معمولی و كوچك به‌کاربرده می‌شود. مشعل‌های دومرحله‌ای را درجایی به كار می‌بریم كه تنظیم و تغییر مقدار گازوئیل ضروری است و در لوله‌ای كه سوخت را از نازل به تانك برمی‌گرداند وسایلی نصب می‌كنند كه عمل تنظیم را انجام می‌دهند. ساختمان مشعل‌های دومرحله‌ای که دارای یک نازل است مانند مشعل‌های یک مرحله‌ای است با این تفاوت که قسمتی از گازوئیل که به نازل می‌رسد توسط یک لوله مجدداً به منبع گازوئیل برمی‌گردد. بین نازل و منبع برای تنظیم فشار گازوئیل یک سوپاپ مغناطیسی نصب می‌کنند بدین ترتیب عمل تنظیم به‌وسیله تغییر دادن فشار گازوئیل انجام می‌گیرد.طرز کار بدین ترتیب است که در مرحله اول این سوپاپ باز است درنتیجه گازوئیل از راه لوله برگشت می‌تواند به‌راحتی به تانک برگردد.
قاسمی ادامه داد: نوع سوم، مشعل‌های با تنظیم پیوسته است كه در دیگ‌هایی که ظرفیت حرارتی آنها زیاد است و یا در دیگ‌هایی که برای کارهای معین به کار می‌روند،قابل‌استفاده هستند. در این نوع دستگاه‌ها تنظیم درجه حرارت اهمیت ویژه‌ای دارد و ظرفیت مشعل باید به طریق پیوسته تنظیم شود یعنی آنکه تعویض از مرحله یک به دو و برعکس نباید یک‌دفعه انجام گیرد بلکه به‌طور پیوسته و دائم در هرلحظه فقط همان‌قدر سوخت مصرف می‌شود.
اجزای مشعل
حسین تنهایی یكی دیگر از فروشندگان تجهیزات موتورخانه در مورد اجزای مختلف مشعل به پیام ساختمان گفت: الكتروموتور كه عامل حركت پمپ و پروانه است دارای یك سیم‌پیچ اصلی است و معمولاً یك خازن نیز در مدار سیم‌پیچ راه‌انداز آن قرار داده می‌شود. فن یا پروانه قسمت دیگر است كه بر روی محور موتور نصب می‌شود و با حركت موتور به حركت در می‌آید.
وی ادامه داد: پمپ گازوئیل از قطعاتی است كه معمولاً آن را در مشعل‌های فشار قوی به‌صورت دوار و یا چرخ‌دنده‌ای به‌صورت یك یا دوطبقه می‌سازند. در مسیر سوخت از پمپ به‌طرف نازل یك شیر برقی قرار می‌دهند تا در زمان خاموش بودن مشعل ، از نشت گازوئیل به داخل اتاقک احتراق جلوگیری کند.
تنهایی افزود: کوپلینگ قطعه‌ای است که حرکت الکتروموتور را به پمپ منتقل می‌کند و معمولاً از جنس پلاستیک است. جزو دیگر نازل است که گازوئیل را به‌صورت پودر به مقدار معین با چرخش با زاویه معین به شکل مشخص و به‌صورت تصفیه‌شده به داخل دیگ می‌پاشد. قسمت هفتم نیز ترانسفورماتور است كه در آن انرژی الكتریكی به انرژی مغناطیسی تبدیل می‌شود و انرژی مغناطیسی نیز می‌تواند به انرژی الکتریکی تبدیل گردد.
وی به دیگر بخش‌های مشعل اشاره كرد و گفت: شعله‌پخش‌کن، كه سر راه ورود هوا به اتاقک احتراق قرار می‌گیرد، چشم الكتریكی كه داخل لوله مشعل رو به‌طرف شعله قرار دارد، اگر شعله تشكیل نشود مقدار مقاومت الكتریكی چشم زیاد خواهد بود و جریانی از آن نمی‌گذرد ولی اگر شعله تشكیل شود به مشعل اجازه ادامه كار را می‌دهد . بدنه مشعل‌های گازوئیلی و گازی نیز از نوع چدن ریخته‌گری است كه قطعات مختلف مشعل بر روی آن نصب می‌گردد.
انتخاب مشعل
تنهایی در مورد نحوه عملکرد مشعل گفت: با پاشیدن سوخت خواه گاز باشد یا گازوئیل یا مازوت با ایجاد جرقه حرارت موردنیاز را به‌صورت شعله به داخل كوره هدایت می‌كند. در داخل مشعل و دیگ تعدادی کنترل‌کننده وجود دارد كه میزان و زمان هرکدام از فرآیندهای مشعل را كنترل می‌كنند.
وی در مورد انتخاب مشعل نیز با بیان اینکه؛ نكاتی متعددی را در انتخاب مشعل بایستی رعایت كرد كه شاید با توجه به افزایش قیمت سوخت مهم‌ترین آنها میزان سوختی باشد كه آن مشعل مصرف می‌كند،ادامه داد: بر این اساس بنا به نوع پروژه باید از مشعل گازوئیلی، دوگانه‌سوز و یا مازوت استفاده كنیم.
این کارشناس مشعل افزود: باید ظرفیتی بالاتر از ظرفیت اسمی مشعل در نظر گرفت چون ظرفیت اعلام‌شده سازندگان در شرایط سطح دریا و بر مبنای حداكثر ظرفیت عنوان می‌شود و می‌توان با تنظیم مناسب ظرفیت گرمایش مشعل را حتی تا نصف کاهش داد. ولی اگر مشعل انتخاب‌شده شما در عمل دارای ظرفیت کافی نباشد چاره‌ای جز خرید مجدد مشعل با ظرفیت بالاتر نخواهید داشت. سومین نكته این است كه باید توجه كرد قطر لوله شعله‌پوش مشعل بیشتر از قطر دهانه نصب مشعل در دیگ نباشد.
كاهش مصرف مشعل گازسوز
تنهایی همچنین در مورد كاهش مصرف مشعل گازسوز اظهار داشت: بهینه‌ترین مشعل كه باعث كاهش مصرف گاز می‌شود مشعل دمنده موتوردار است اما توصیه می‌كنیم كه در نصب آن یا هر مشعل دیگری از ظرفیت گرمایش اطلاع پیدا كنید چراکه انتخاب مشعل با قدرت گرمایش مناسب تابعی از ظرفیت گرمایشی دیگ است، به این معنی که پس از تعیین ظرفیت گرمایش دیگ می‌توانید مشعل موردنیاز را که حدوداً 15 تا 20 درصد بیشتر از ظرفیت گرمایش دیگ باشد، انتخاب نمایید و اگر قدرت مشعل مازاد بر این باشد، بخشی از انرژی گرمایشی مشعل توسط دیگ جذب نخواهد شد و این گرما از طریق دودکش هدر می‌رود.
وی افزود: دیگر اینكه اگر قدرت گرمایش و مشعل نیز متناسب باشد سرویس‌کاران حرفه‌ای می‌توانند با كاهش اندكی از هوای ورودی مشعل از سرعت عبور شعله در دیگ بكاهند تا قبل از ورود گازهای گرم احتراق به دهانه دودكش حداكثر حرارت ممكن توسط دیگ جذب شود. تنهایی خاطرنشان کرد: سرویس دوره‌ای مشعل نیز در صرفه‌جویی انرژی تأثیر بسیاری خواهد گذاشت.
سرویس و نگهداری مشعل‌ها
قاسمی در مورد نگهداری و سرویس صحیح مشعل گفت: در تمیز کردن مشعل باید اتصالات برق موتور علامت‌گذاری شوند و موتور را بازکرده و تمیز کنید و هركدام جداگانه مورد بازبینی قرار گیرند تا از درستی آنها اطمینان حاصل شود. وی ادامه داد: البته شیرهای گاز نیاز خاصی به نگهداری ندارند و تعمیراتی روی آنها نیاید صورت بگیرد و تنها شیرهای معیوب توسط شخص متخصص باید تعویض شوند و پس‌ازآن ازنظر نشتی مورد آزمایش قرار گیرند. همچنین چگونگی كاركرد آنها و احتراق بررسی شود. ضمن اینکه تمام اتصالات الكتریكی موتور و شیر برقی باید ازنظر صحت و ایمنی بازبینی‌شده و پارامترهای احتراق تحت شرایط واقعی كار موردبررسی قرار گیرند.