نشریه شماره   225   هفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

دود رادیاتــــور چرایــی و راهکــار

کد مطلب : 3065
محمد غیاثی‌حافظی*
صاحبان شوفاژ اغلب از دود زدن رادیاتور به دلیل سیاه شدن دیوارهای مجاور، سقف و پرده‌های نزدیک به رادیاتور شکایت دارند، البته این مشکل در محل خروج هوا از دریچه‌های توزیع هوای سیستم تهویه مطبوع با هواساز، به‌خصوص در گرمایش نیز وجود دارد، مکرراً این سؤالات مطرح می‌شوند که اگر سوخت در دیگ شوفاژ سوزانده شده و دود حاصله هم از دودکش خارج می‌شود پس چرا رادیاتورها دود می‌زنند؟ آیا در لوله‌ها و رادیاتورها دود جریان دارد؟ یا نکند دود ناشی از احتراق همراه هوای خروجی از هواساز به اتاق وارد می‌شود!
در پاسخ باید گفت خیر! دود در گردش و جریان نیست بلکه این هوای کثیف و آلوده به‌خصوص هوای دودآلود تهران است که با عبور از لابه‌لای پره‌های رادیاتور و گرم شدن در برخورد با محیط مجاور (دیوار، سقف، پرده و ...) اثر سیاهی بر جای می‌گذارد و در نقاطی که هوا به گردوخاک آلوده است، اثرات گردوخاک کاملاً مشاهده می‌شود، چنانچه هوا صددرصد خالص و عاری از آلودگی باشد مسلماً این سیاهی دیده نخواهد شد.
برای اینکه دلیل این امر بهتر روشن شود باید به یونیزاسیون و مثبت و منفی شدن ذرات هوا در اثر حرارت اشاره نمود، هنگامی‌که هوای آلوده به ذرات مختلف (از قبیل دوده، خاک و غیره) از لابه‌لای پره‌های رادیاتور عبور نموده و گرم می‌شود، انرژی جنبشی پیدا کرده و نتیجتاً برخورد ذرات و مالش آنها به یکدیگر بیشتر می‌شود، همچنان که مالش یک جسم کهربایی روی پارچه موجب باردار شدن جسم و جذب بعضی از ذرات به آن می‌شود، مالش ذرات هوا به یکدیگر نیز باردار شدن آنها را سبب می‌گردد، مقداری از این ذرات باردار پس از تماس با دیوار، پرده و غیره به آنها چسبیده و به‌تدریج سیاهشان می‌سازند، این کل ماجراست، اما برای جلوگیری از سیاه شدن دیوار و اجسام اطراف رادیاتور، راه‌های عملی عبارتند از:
۱. به‌کارگیری فیلترهایی با راندمان بالا در هواساز و فن‌کویل‌ها . استفاده از فیلتر رادیاتور که عبارت از پارچه نمدی مخصوصی است که روی دیوار نصب می‌شود و حدفاصل رادیاتور و دیوار را نیز پوشش می‌دهد. این فیلترها قابلیت جذب ذرات معلق در هوا را داشته و قابل شستشو است، ضمناً روی راندمان حرارتی رادیاتور تأثیر منفی عمده‌ای نمی‌گذارند.
2.فاصله دادن رادیاتورها از دیوار تا حد امکان، این فاصله برای رادیاتورهای کم‌عرض حداکثر تا ۱۵ سانتی‌متر است، پانل رادیاتورها از این امتیاز برخوردار است.
3. کابینت‌های چوبی دکوراتیو تأثیر بسزایی در کاهش راندمان حرارتی رادیاتور دارند به‌خصوص اگر در سر راه هوای ورودی به کابینت، فیلتر نیز قرار داده شود، در صورت استفاده از کابینت باید چند درصد به تعداد پره‌های محاسبه‌شده برای رادیاتور اضافه نمود.
4. کاهش دمای آب ورودی به رادیاتور که نتیجه آن کم شدن دمای هوا و نقصان انرژی جنبشی ذرات معلق در هواست.
5. پرهیز از باز کردن بی‌مورد پنجره‌ها و درها و به‌عبارت دیگر کاهش میزان ورود هوای آلوده البته ورود مقدار معینی هوای تازه، مطابق طرح، ضروری است.
6.انحراف هوای گرم شده از بالای رادیاتور، به‌طوری‌که برخورد چندانی با دیوار، پرده و غیره نداشته باشد، این مورد در بعضی از انواع رادیاتور رعایت شده است.
7. تمیز نگه داشتن محیط داخلی ساختمان، به‌خصوص لوازم و اثاثیه داخل اتاق
 * عضو هئیت علمی دانشکده فنی دانشگاه تهران