نشریه شماره   225   هفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

هزینه بر یا سودآور؟

کد مطلب: 3313
مطابق ماده 33 قانون نظام مهندسی كشور؛ مسئولیت نظارت عالیه بر اجرای ضوابط و مقررات ملی ساختمان در طراحی و اجرای تمامی ساختمان‌ها بر عهده وزارت راه و شهرسازی است. وزارت راه بر مبنای این ماده اقدام به انتشار مقررات ملی در بیست مبحث نموده است كه مبحث 19 آن مربوط به صرفه‌جویی در مصرف انرژی در ساختمان می‌باشد.
مبحث 19 مقررات ملی ساختمان در سال 1370 به تصویب هیئت وزیران رسید و اجرای آن در ساختمان‌های كشور الزامی گردید. این مبحث چندین بار باز‌نگری شد كه آخرین آن در سال 1381 بوده و بعد از باز‌نگری چاپ شد و به كلیه ارگان‌های كشوری ابلاغ گردید. در حال حاضر اجرای مبحث 19 مقررات ملی ساختمان برای تمامی ساختمان‌های دولتی اجباری است و اجرای آن برای تمامی ساختمان‌های بخش خصوصی واقع در تهران و شهرهای تابعه از سال 1384 اجباری شده است. البته برای ساختمان‌های واقع در سایر شهرها و استان‌های كشور نیز بر اساس گروه بندی سه گانه رعایت این مبحث الزامی گردید كه زمانبندی آن از سال 84 آغاز و در سال 92 پایان می‌یابد.
اصول مبحث 19
بر اساس مبحث 19 مقررات ملی ساختمان رعایت مواردی از قبیل؛ عایق‌كاری دیوارهای خارجی ساختمان، نصب پنجره‌های دوجداره با قاب‌های فلزی ترمال‌بریك، (چوبی یا PVC استاندارد)، عایق‌كاری كانال‌های هوا، لوله‌های تاسیسات و سیستم تولید آب‌گرم، نصب سیستم‌های كنترل كننده موضعی نظیر شیرهای ترموستاتیك بر روی رادیاتورها، نصب سیستم‌های كنترل مركزی هوشمند و مجهز به سنسور اندازه‌گیری دمای هوای محیط در ساختمان الزامی است. البته بر اساس ضوابط مندرج در مبحث 19 مقررات ملی ساختمان حداقل مدارك مورد نیاز جهت اخذ پروانه ساختمان شامل؛ گواهی صلاحیت مهندس یا شركت طراح، تهیه چك لیست انرژی و همچنین چك لیست كنترل پوسته خارجی ساختمان الزامی است. همچنین در طراحی نقشه‌های ساختمان باید مشخصات فیزیكی مصالح و سیستم‌های عایق حرارت مورد استفاده در ساخت اجزای پوسته خارجی ساختمان و در ادامه مشخصات فنی سیستم‌های تاسیسات گرمایی، سرمایی، تهویه، تهویه مطبوع، تامین آب‌گرم مصرفی و روشنایی مورد استفاده در ساختمان‌ها مشخص شود.
فواید اجرای مبحث 19 مقررات ملی ساختمان
اكثر مردم بر این تفكرند كه اجرای مبحث 19 مقررات ملی ساختمان سبب افزایش هزینه‌های ساختمان می‌شود. این در حالی است كه اگر این مبحث در ساختمان به درستی اجرا شود، علاوه بر اینكه هزینه‌های اولیه ساخت را كاهش می‌دهد، با توجه به صرفه‌جویی انجام شده در هزینه‌های بهره‌برداری و مصرف انرژی ساختمان، برای مصرف‌كننده سودآور نیز خواهد بود. با اجرای مبحث 19 مقررات ملی ساختمان شامل عایق‌كاری سیستم تاسیسات و لوله‌ها، عایق‌كاری جداره خارجی ساختمان و نصب پنجره‌های دوجداره استاندارد در ساختمان كمتر از5 درصد افزایش هزینه‌های ساختمان را به دنبال دارد. ولی از طرف دیگر ظرفیت سیستم گرمایش و سرمایش مورد نیاز ساختمان را می‌توان تا 40 درصد نسبت به شرایطی كه این مبحث اجرا نمی‌شود، كوچك‌تر انتخاب كرد، كه به نوبه خود كاهش زیاد هزینه‌ها را در این قسمت شامل می‌شود. بنابراین چنانچه در طراحی و ساخت مسكن، اصول اولیه مهندسی رعایت شود علاوه بر ایجاد فضای مناسب برای زندگی ساكنین و افزایش سطح رفاه جامعه سبب كاهش هزینه‌های اولیه نیز می‌شود. به طور كلی اجرای مبحث 19 مقررات ملی در ساختمان فوایدی از قبیلكمك به اقتصاد خانواده، افزایش رفاه نسبی در نتیجه مصرف صحیح انرژی، كمك به اقتصاد ملی، كاهش مصرف سوخت و در نتیجه كاهش آلودگی‌های ناشی از آن، امكان برقراری دمای ثابت، تنظیم دمای دلخواه در اتاق به منظور تأمین شرایط آسایش، كاهش ظرفیت اولیه سیستم گرمایش و سرمایش تا 40درصد، كاهش استهلاك سیستم‌های گرمایشی و سرمایشی و در نهایت توزیع متعادل حرارت و امكان برقراری دما‌های متفاوت در هر اتاق را به همراه دارد.
نرم افزار مبحث 19
نرم‌افزار BCS19 (شبیه‌ساز مبحث 19) نرم‌افزاری با کاربری آسان برای بررسی مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان، در زمینه صرفه‌جویی در مصرف انرژی محسوب می شود. با این نرم افزار کاربر می‌تواند از طریق وارد کردن عناصر ساختمان از قبیل دیوارها، سقف‌ها، کف و غیره تحت کاربری‌های انتخاب شده از میان کاربری‌های تعریف شده از سوی مجریان مبحث 19 (که گروه و کاربری کلی ساختمان را معین می‌سازد)، میزان برازش ساختمان بر مقررات ملی را بسنجد. در مرحله بعد کاربر می‌تواند از طریق بخش بهینه‌سازی و با توجه به پیشنهادات نرم‌افزار که به دو قسمت توصیه‌های کلی این مبحث و پیشنهادات مربوط به عناصر که در بخش «محاسبات» در قسمت بهینه‌سازی قرار دارد، تغییرات لازم (در عایق یا مصالح) را برای بهینه‌سازی در محیط شبیه‌سازی شده نرم‌افزار اعمال نماید و نتایج محاسبه شده توسط نرم‌افزار را مشاهده نماید.