هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   224   هفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

مهندسان به کدام رأی می دهند؟

 کد مطلب:  3268
غلامرضا خراسانی
آنچه انتخابات هیئت‌مدیره سازمان نظام‌مهندسی پیش رو را در پنج‌شنبه 16 مهرماه از انتخابات سال‌های گذشته متفاوت و متمایز می‌کند این است که انتخابات این سازمان (و نیز مجموعه‌هایی چون اتاق بازرگانی و اتاق اصناف) تا پیش‌ازاین در سكوت خبری یا با کمترین اطلاع‌رسانی برگزار می‌شد و هیچ‌گاه توجه رسانه‌ها تا اين حد به اين انتخابات معطوف نبود اما با مشخص شدن اهميت چنين سازمان‌هايي، انتخابات، حاشیه‌های آنها و حتي كانديداهاي آن نيز موردتوجه قرارگرفته و حاشیه‌های این انتخابات پا به پای متن، می‌تازند. در اینجا نگاه مختصری به نحله‌شناسی تفکرات موجود در انتخابات نظام‌مهندسی داریم.
تفاوت‌های یکسان!
اگر «ائتلاف مهندسان» را در بازه زمانی یک هفته اخیر در اینترنت جستجو کنید با اسامی زیادی مواجه خواهید شد که خبر از تشکیل گروه‌های جدیدی می‌دهد که پیشوند و پسوندهایی از قبیل بزرگ، آینده‌نگر، تدبیر، امید، پیشرو و ... دارند. مروری بر خط‌ مشی اعلامی از سوی این گروه‌ها تفاوت چندانی را نشان نمی‌دهد و صحبت‌ها عموماً حول‌وحوش کلیاتی چون «صداقت، سخت‌کوشی، اصلاح کاستی و جبران کوتاهی‌ها و قصورهای گذشته، رعایت عدالت و انصاف» است. کمتر تشکل و گروهی به موضوعات حرفه‌ای و آسیب‌شناسی سازمان واردشده و خط‌مشی دقیق و تخصصی دارد. جالب آنکه همه این ائتلاف‌ها در موضوعی اشتراک نظر و برای تحقق آن وحدت نظر دارند و آن «اعتلای شئون مهندسی» است! موضوعی که نه تعریف واضحی از آن وجود دارد و نه کسی مشخص کرده که چگونه قرار است شئون مذکور را اعتلا دهد!
آنتی دولتی‌ها!
علی‌رغم همسانی خط‌ مشی اعلامی از سوی بسیاری از ائتلاف‌های موجود، نظرات انعکاس‌یافته برخی از اعضای سازمان نظام‌مهندسی در فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی نشان‌دهنده این است که آنان معتقدند ورود افراد و اشخاصی که با دولت فعلی یا قبلی ارتباط یا به نحوی به جریانات سیاسی وابستگی دارند موجب آلوده شدن این سازمان تخصصی به سیاسی‌کاری یا تبعیت از منویات وزارتخانه می‌شود که این امر به استقلال سازمان آسیب وارد خواهد کرد. این افراد نزدیکی رئیس سابق شورای مرکزی به دولت دهم و نزدیکی رئیس فعلی شورای مرکزبه دولت یازدهم را مثال می‌زنند و می‌گویند حضور چنین افرادی که منتسب به دولت هستند استقلال رأی سازمان را دچار تردید جدی می‌کند. .
دولتی‌گراها!
در مقابل برخی معتقدند اطلاق «سازمان مردم‌نهاد» از ابتدا نسبتی بدون واقعیت بوده که به سازمان نظام‌مهندسی داده‌شده و این تشکل صنفی هیچ‌گاه مستقل از دولت نبوده است، کما اینکه افراد شاغل در حرف مهندسی ساختمان را وزارت راه و شهرسازی آزمون می‌کند و مجوز فعالیت می‌دهد و مقررات و دستورالعمل برایشان می‌نویسد و انتخاب عالی‌ترین مقام در این سازمان هم با وزیر مربوطه است. ازاین‌رو اگر سازمان نظام‌مهندسی به‌عنوان یک تشکل صنفی بخواهد به‌طور کامل حساب خود را از دولت جدا کند (گذشته از اینکه چنین کاری با قوانین موجود مقدور نیست) چندان توانمند و تأثیرگذار نخواهد بود تا بتواند به وظایف خود عمل نموده و آمال و اهداف مندرج در قانون تشکل خود را تحقق بخشد. چنته موافقان حضور شخصیت‌های سیاسی در سازمان نظام‌مهندسی هم بسیار پر است، فهرستی طویل از سازمان‌های مردم‌نهاد و تشکل‌های صنفی واقعاً مستقل (و واقعاً گمنام) که علی‌رغم حضور چند دهه‌ای، نهایت فعالیت آنها در حدی نیست که حتی قابل‌ذکر باشد! متأسفانه یا خوشبختانه واقع امر این است که سازوکار سازمان‌های مردم‌نهاد در کشور ما به‌گونه‌ای نیست که واقعاً بتوانند تأثیرگذار باشند و این امر، در موضوعی چون احداث بنا که مستلزم امور سلبی و ایجابی بسیار زیادی است، خللی است که در صورت تحقق، جوهره وجودی سازمان نظام‌مهندسی را بی‌خاصیت می‌کند.
مجرب یا تازه‌نفس!
در این میانه، برخی از اعضای سازمان بر طبل جوان‌گرایی می‌کوبند و مدعی هستند یکی از مشکلات سازمان‌های نظام‌مهندسی، سن بالای اعضای هیئت‌مدیره آنهاست و خواستار رأی اعضای سازمان به جوان‌ترها و حتی تازه فارغ‌التحصیلان هستند. به باور این گروه، حضور افراد پا به سن گذاشته در هیئت‌مدیره سازمان نظام‌مهندسی، در مقایسه با جوانان تازه فارغ‌التحصیل، گذشته از خطر وابستگی سیاسی، حزبی و جناحی یا فعالیت‌های اقتصادی و رانت‌خواری و فساد اداری و مالی؛ در بهترین حالت فقدان کارایی و توانمندی ذهنی و جسمی برای انجام وظایف محوله است. در مقابل برخی این تفکر را باطل دانسته و سازمان نظام‌مهندسی استان تهران را مثال می‌زنند که در دوره اخیر میانگین سنی کمی داشت ولی کارنامه‌ای که از خود باقی گذاشت چندان موردقبول اعضای آن نیست.
مقدمه‌ای برای تغییرات بزرگ
اما مهم‌ترین موضوعی که همچنان باعث مرزبندی بین گروه‌ها و افراد مختلف عضو سازمان نظام‌مهندسی است ابلاغیه آخر وزیر راه و شهرسازی است که گرچه براي برخي خوشايند نبود و معترضان به ابلاغیه مذکور به رایزنی با نمایندگان مجلس جهت همسو کردن آنان به مخالفت با تصمیم وزیر و شکایت به دیوان عدالت اداری متوسل شدند ولی کاری از پیش نبردند و عباس آخوندی موفق شد تا از ورود دولتی‌ها، كاركنان شهرداري و شوراي اسلامي شهر و روستا، تحت عنوان «افرادی که هر دو سوی میز می‌نشینند» به اين انتخابات جلوگيري كند. بعدازآن بسیاری از کارشناسان، استادان دانشگاه، نمایندگان مجلس شورای اسلامی و اعضای کمیسیون عمران، با اعلام نظر درباره ابلاغیه اخیر وزیر راه و شهرسازی در خصوص انتخابات نظام‌مهندسی، آن را مثبت ارزیابی کرده و بیان داشتند این رویکرد علاوه بر تأثیری که بر تنوع و ترکیب کاندیداها و ترغیب به کاندیداتوری همه اعضا با سلایق گوناگون داشته، رویه اعتمادسازی را در جامعه مهندسان ایجاد کرده و این پیام را دارد که رویکرد وزارت راه و شهرسازی که متولی نظارت بر عملکرد سازمان‌های نظام‌مهندسی ساختمان است، ایجاد تغییرات در جهت سالم‌سازی این مجموعه بزرگ و مهم است.
حال سازمان نظام‌مهندسی را در شرایطی تصور کنید که اعضای آن هیچ گرایش حزبی، جناحی و سیاسی ندارند، از هیچ دستگاه دولتی و حکومتی خط نمی‌گیرند و شهرداری، شورای شهر و نمایندگان مجلس نفوذ و تأثیری در آن ندارند. فعالیت‌های صنفی و حرفه‌ای در آن فقط به‌صورت تمام‌وقت و رسمی انجام می‌شود و افرادی که در آن به کار مهندسی مشغول هستند نمی‌توانند غیر از ناظر و مجری مقیم باشند. در چنین حالت ایده‌الی که نهایت ضابطه‌مند بودن خواهد بود، سازمان نظام‌مهندسی بهترین حالت و شرایط را برای ادغام در نظام فنی و اجرایی دارد؛ امری که عباس آخوندی اصرار دارد تا قبل از اتمام دوره وزارتش آن را عملیاتی و اجرایی کند. ازاین‌رو، انتخابات 16 مهرماه گام مهمی در اجرای ایده بزرگ است.