نشریه شماره   224   هفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

رعايت حقوق ديگران در آپارتمان

کد مطلب: 3236
اصلاً فکرش را نمی‌کردم با گفتن موضوع گزارش ، درد دل همکاران شروع شود و به نظر نمی‌آمد آپارتمان‌نشینی این‌همه هياهو داشته باشد.
يکي از صداي بلند خانم واحد کناري گله‌مند بود که وقتي صحبت می‌کند همه حرف‌هایش را تمام ۱۲ واحد می‌شنوند! آن يکي از مرد همسايه می‌گفت که بی‌توجه به عالم همسايگي کفش کثيفش را حين عبور از پله‌ها با پادري جلوي واحد آنها تميز می‌کند. يکي ديگر می‌گفت: آپارتمان ما ۴ واحد بيشتر ندارد اما ازآنجاکه ساکنان طبقه دوم و چهارم با هم رابطه خوبي ندارند حتي نظافت پله‌ها نيز با مشکل مواجه شده است. هرچند روز يک بار هم صداي دعواي اعضاي اين دو خانواده در تمام ساختمان می‌پیچد.
داستان کتک‌کاری شديد بين اعضاي ۲ واحد از آپارتمان هم که توسط يکي ديگر از همکاران مطرح شد شنيدني است : «فقط يک شب ميهمان يکي از واحدها خودرواش را داخل پارکينگ واحدي که خالي بود پارک کرده بود، همين».
به همه اينها اضافه کنيد دعواهاي زن‌وشوهری بعضی‌ها را! بدبختانه در اين گونه موارد خانوادگي نه جايي براي دخالت و پا درمياني و نه حتي امکان کمک گرفتن از پلیس وجود دارد. فقط بايد اميدوار بود دعوا قبل از رسيدن به وقت خواب ختم به خير شود. متاسفانه اين ماجراها و مشکلات آپارتمان‌نشینی ديگر براي بافت شهري امري خارج از عرف نيست. همه ما به نحوي با آن سروکار داريم و نيز مجبوريم با اين شرايط مدارا کنيم.
خانه‌های سنتي و مدرن
آپارتمان‌نشینی زیرمجموعه‌ای از روابط اجتماعي است که ناگزير از قوانين اجتماعي پيروي می‌کند. ازآنجاکه آپارتمان محل سکونت افراد است و تمام اتفاقات و مراحل مختلف زندگي اعضاي خانواده در همين محل شکل مي گيرد و از آن تاثير می‌پذیرد، بهتر است همه افراد براي ايجاد آرامش و آسايش بيشتر و در عين حال حفظ و ارتقاي موقعيت اجتماعي و خانوادگي خود، با قوانين اجتماعي مربوط به آپارتمان‌نشینی آشنايي کامل داشته باشند و در انجام و رعايت کامل آن بکوشند اما متاسفانه شرايط نامطلوبي که آپارتمان‌نشینی در ايران دارد نشان می‌دهد مردم براي آشنايي با اين اصول و قوانين آن چندان علاقه‌ای ندارند. به‌ویژه آنکه از تغييرات ایجادشده در خانه‌های سنتي زمان زيادي نمی‌گذرد.
وقتي موضوع گزارش را با دکتر حسين آقاجاني مطرح می‌کنم نقبي می‌زند به خانه‌های قديمي و سنتي و صندوق خانه و مهمان‌خانه و اتاق‌های قديمي. اين جامعه‌شناس می‌گوید: در گذشته و طبق معماري سنتي معمولاً در چهار طرف حياط خانه تعدادي اتاق قرار داشت و اين اتاق‌ها گاهي به اتاق‌های فصل زمستان و تابستان تقسيم می‌شد. در خانه‌های قديمي چيزي به نام صندوق‌خانه يا پستو، مهمان‌خانه و بالاخانه در نظر گرفته‌شده بود. همه اين اتاق‌ها کارکردي داشت. در آن دوره تعريفي که از خانه در معماري سنتي ما وجود داشت با فرهنگ ما عجين شده بود اما به دليل مسائل شهرنشيني و صنعتي و ازدياد جمعيت بدون آنکه متوجه شويم شيوه معماري غربي در زندگي و ساختار خانه ما جاي خود را باز کرد. جالب آنکه به محض اين دگرگوني در جامعه ايران واژگان جديدي نيز به همراه اين معماري غربي به درون خانه‌های ما آمد. واژه‌هایی مانند هال، سالن، بالکن، تراس، شومينه و آشپزخانه اپن... از طرف ديگر مساحت اين آپارتمان‌ها روزبه روز کمتر شد.
وي ادامه می‌دهد: در زبان فرانسه آپارتمان به خانه‌ها و سکونت گاه‌هایی گفته می‌شود که در يک مجموعه مسکوني قرار می‌گیرند اما جالب است که اين واژه آن قدر در فرهنگ ما جا افتاده که بدون آنکه متوجه شويم کارکردهاي پنهان و آشکار ما را تحت‌الشعاع خود قرار داده است. در غرب براي آپارتمان تعريف مشخصي شده و ساختمان‌سازی‌ها بر اساس همان تعريف است. مثلاً اطراف آپارتمان بايد فضاي سبز در نظر گرفته شود. در حالي که آپارتمان‌سازی در ايران نه ویژگی‌های غربي را دارد و نه ویژگی‌های خانه‌های سنتي ايراني را. متاسفانه در ايران ساخت مجموعه‌های آپارتماني با کيفيت پايين و بدون توجه به بافت فرهنگي جامعه ما، روز به روز شتاب بيشتري مي گيرد.
آقاجاني بلندي صداي خانواده‌ها را مشکل ديگري در سلب آرامش همسایه‌ها بيان می‌کند و می‌افزاید: بلند صحبت کردن از عادات برخي افراد است. اين موضوع را بارها در مترو، اتوبوس و تاکسي حتي در صحبت کردن با تلفن همراه ديده ايم. همين موارد در راهروهاي آپارتمان‌ها هم اتفاق می‌افتد. خداحافظي مهمانان در داخل پله هاي ساختمان و حتي جلوي در آپارتمان بيشتر از ۲۰ دقيقه طول می‌کشد. اين امر بارها باعث ايجاد ناراحتي، مشکلات عصبي، کدورت و دعوا بين همسایه‌ها شده است.
باز هم فرهنگ‌سازی حرف اول را می‌زند
اما آيا راهکاري وجود دارد که بتوان این‌همه هياهو و دغدغه را از آپارتمان‌نشین‌ها دور کرد؟.
آقاجاني در اين باره معتقد است: بايد فرهنگ همياري، همکاري و همفکري را به جامعه ايراني که مردمانش آپارتمان‌نشین هستند برگردانيم تا آرامش به ساکنان آپارتمان‌ها برگردد.
وي به ماجرايي که چندي پيش شاهد آن بوده اشاره می‌کند و می‌گوید: در مجتمعي مسکوني همسايه طبقه سوم، به مناسبتي مراسم مذهبي برگزار کرده بود و از طرفي در طبقه چهارم همان مجتمع براي فرزند خانواده جشن تولد گرفته بودند. تداخل اين دو برنامه کاملاً متفاوت باعث درگيري اين دو خانواده شد. به حدي که پليس مداخله کرد. اينجاست که همکاري و همفکري ساکنان آپارتمان‌ها مي تواند موثر باشد.
وي ادامه می‌دهد: علاوه بر اين انبوه‌سازها هم بايد ویژگی‌هایی را که مربوط به آپارتمان‌سازی است رعايت کنند. متاسفانه هرچند زندگي در آپارتمان از فرهنگ غرب به کشور ما واردشده است اما فرهنگ و امکانات مربوط به اين موضوع در ايران رعايت نمی‌شود. اين جامعه‌شناس با بيان اينکه توسعه آپارتمان‌نشینی به اين شکل اشتباه است، می‌گوید: در زمان ساخت مجتمع‌های آپارتماني بايد برآوردهاي لازم صورت گيرد که آيا منطقه براي آپارتمان‌سازی با استانداردهاي لازم مناسب است يا خير؟ ضمن آنکه بايد براي جمعيت مهاجري که معمولاً در اين آپارتمان‌ها ساکن مي شوند امکانات رفاهي، درماني و بهداشتي در نظرگرفته شود.