نشریه شماره   221   هفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

ویژگی های سیستم تهویه مناسب

کد مطلب : 2661
مالکان فروشگاه‌‌ها در مجتمع‌‌های تجاری و فروشگاه‌‌ها همواره از سیستم تهویه این مکان ها شکایت دارند چراکه حتی در روزهای گرم تابستان به دلیل بازوبسته شده مکرر درها نیاز به گرمایش این فروشگاه‌ ها وجود دارد. این مشکلات معمولاً به دلیل سرریز هوای سرد ویترین یخچال‌‌ها در فضای فروشگاه به وجود می‌آید. سیستم تهویه فروشگاه‌ها به دلیل رفت و آمد زیاد و وجود دستگاه‌‌های متعدد می‌بایست واجد خصوصیات ویژه‌ای باشند که در طراحی این سیستم باید در نظر گرفته شود.
خصوصیات یک سیستم تهویه مناسب
یک سیستم سرمایش و گرمایش خوب در ساختمان های تجاری باید نیازهای گرمایشی و سرمایشی این ساختمان‌‌ها را مرتفع کند. در برخی از ساختمان‌ ها به دلیل وجود یخچال‌های متعدد حتی در روزهای گرم تابستان نیاز به سیستم گرمایشی دارد. در این ساختمان‌ها به هوای در گردش و توزیع هوای زیادی نیاز است چرا که گرما و هوای زیادی در نتیجه باز و بسته شدن درها حذف می‌شود که نیاز است جایگزین شود. کنترل دما و رطوبت نیز از دیگر مشکلات این مکان‌ ها است که در طراحی باید به آن توجه شود. اگر این عوامل در سیستم تهویه دیده نشود هزینه‌ های بسیار بالای انرژی را در پی خواهد داشت بنابراین بهتر است در طراحی و نصب به کیفیت بیش از هزینه نظر شود.
طراحی سیستم
گرم کردن منطقه ورودی فروشگاه، سوپرمارکت همواره سخت است. بسیاری از سوپر مارکت‌ها در ایالات متحده با راهروهای دارای تجهیزات گرمایش مجزا مجهز هستند و دلیل آن نیز تعدیل هوای سرد ورودی از خارج در زمستان‌ ها است. روش‌های گرم کردن منطقه ورودی عبارتند از:
1.پرده‌های هوا
2.گرم‌کن‌های تشعشعی مادون قرمز برقی یا گازی
3.گرمای اتلافی از کندانسورهای سرمایشی
دستگاه‌های کندانسور هوایی معمولاً در سوپر مارکت‌ها استفاده می‌شوند و اغلب یک هواساز مرکزی برای کل منطقه خرید کافی است؛ مخصوصاً مناطقی مثل نانوایی‌ها، اتاق‌های رایانه یا انبارها با یک هواساز مجزا بهتر اداره می‌شوند.
بیشتر تاسیسات روی پشت بام سوپر مارکت‌ها قرار دارند. اگر کندانسورهای هوایی بر روی زمین و خارج از فروشگاه نصب شود، باید در مقابل آسیب و ترافیک کامیون و مشتری مقاومت داشته باشد. اگر کندانسورهای آبی در دستگاه تهویه مطبوع استفاده شود، تدارکات باید برای پیش‌گیری از انجماد طی فعالیت زمستان انجام شود.
توزیع هوا
طراحان با تزریق مقدار زیادی هوا به منطقه یک سوم جلوی محل فروش سوپر مارکت، بر مشکل بار متمرکز در این نقطه غلبه می‌کنند. رطوبت‌گیری مکانیکی می‌تواند بسته به نقطه شبنم لازم و محدودیت‌های فشار مکش تقلیل یابد. هرچه هوا متراکم‌تر باشد، هوای سرد شده توسط مبردها در کف متمرکزتر می‌شود. اگر این هوای سرد همچنان باقی بماند، نه تنها باعث ناراحتی افراد می‌شود بلکه به خنک کردن سایر مناطق فروشگاه، که نیاز به سرمایش بیشتری دارند، نیز کمک نمی‌کند. سرد بودن کف و فضای فروشگاه را نمی‌توان با افزودن ساده گرما حذف نمود چراکه کاهش ظرفیت تهویه بدون گردش هوای سرد همانند نصب یک دستگاه تهویه مطبوع بدون فن است. برای استفاده از اثر سرمایشی مبردها و تامین دمای یکسان در همه جا، هوای سرد باید با کل هوای فروشگاه ترکیب شود. برای انجام این ترکیب ضروری، دریچه‌های برگشت هوا باید در کف قرار گیرد همچنین باید به صورت حساب شده هوای سرد را به نزدیک محل تجمع اثاثیه یخچال‌دار بکشانند تا از کوران هوا جلوگیری کنند. دو راه حل عمومی برای این مساله وجود دارد:
الف) کانال‌های برگشت در کف:
کف مقابل ویترین‌های یخچال‌دار، سردترین نقطه است. خطوط مبرد معمولاً در لوله‌ها یا ترنچ‌هایی به سمت همه این ویترین‌ها جاری می‌شوند. اگر ترنچ‌ها یا لوله‌ها برای بازگشت هوا به زیر این تجهیزات طراحی شود، هوا می‌تواند از منطقه سرد مکش شود.
هوا پیش از ورود به منطقه اتاق پشتی از طریق یک اتصال T با ترنچ، به واحد هواساز بر می‌گردد. دریچه ای که از طریق آن خطوط مبرد وارد اتاق پشتی می‌شود، باید درزبندی شود.
اگر لوله‌های خط مبرد استفاده نشوند، هوا می‌تواند از طریق کانال‌های ساده‌ای در زیر کف برگردد. کانال‌ها ممکن است کف را تقریباً 40 میلی‌متر بالا برند، ترنچ‌های کف می‌توانند به صورت کانال برای لوله‌کشی، تامین برق و غیره نیز استفاده شوند. بازگشت هوا در سطح کف مشکل کف‌ها و راهروهای سرد را کمتر می‌کند و از اثر سرمایشی آن‌ها برای سرد کردن مغازه استفاده می‌شود و یا کارآیی گرمایش را با توزیع هوا به مناطق لازم افزایش می‌دهد.
ب) فن‌های پشت یخچال‌های صندوقی:
اگر نتوان کانال‌ها را در کف قرار داد،‌ گردش فن‌ها می‌تواند هوا را از کف کشیده و آن را بالای صندوق‌ها تخلیه کنند. اگرچه این روش مانع تشکیل راهروهای سرد ناخوشایند در جلو ویترین‌های یخچال‌دار می‌شود، اما از سردتر بودن منطقه ای مملو از اثاثیه یخچال‌دار نسبت به بقیه فروشگاه جلوگیری نمی‌کند.
نگهداری و بازیافت گرما
بیشتر سوپر مارکت‌ها از جمله فروشگاه‌های زنجیره‌ای بزرگ از پرسنل نگهداری آموزش دیده استفاده نمی‌کنند، اما در عوض روی قراردادهای خدماتی با شرکت نصب کننده تجهیزات یا یک شرکت خدماتی محلی تکیه می‌کنند. این مساله به مدیریت فروشگاه در حفظ عملکرد مناسب تجهیزات سیستم تهویه مطبوع کمک می‌کند.
گرمای استخراج شده از فروشگاه و گرمای تراکم می‌تواند برای صرفه‌جویی در هزینه گرمایش احیا شوند. یک روش بازاریابی گرمای دفع شده، استفاده از یک کویل کندانسور مجزا در هواساز دستگاه تهویه مطبوع به صورت فرعی یا همراه با کندانسورهای تبرید اصلی به منظور تامین گرمای لازم است. سیستم دیگر از کندانسورهای آبی استفاده می‌کند و گرمای دفع شده آن را به یک کویل آبی در هواساز تحویل می‌دهد.
می‌توان گرمای دفع شده توسط ماشین‌های مرسوم را با استفاده از کندانسورهای هوایی و کانال مناسب احیا نمود. کنترل کننده‌های اتوماتیک می‌توانند این گرما را به خارج فرستاده و یا آن را در فروشگاه به گردش درآورند.
گرمای گرفته شده توسط ویترین‌های یخچال دار
این گونه تجهیزات نه تنها محصول را خنک می‌کند، بلکه آن را در یک پوشش هوای سرد که گرما را از هوای درتماس با محصول جذب می‌کند می‌پوشاند. تقریباً 80 تا 90 درصد گرمای گرفته شده از اتاق توسط در یخچال‌های عمودی جذب می‌شود.
پس یخچال باز به صورت یک سردکن بزرگ هوا عمل می‌کند، گرما را از اتاق می‌گیرید و آن را از طریق کندانسورهای خارج ساختمان دفع می‌کند. گاهی این اثر می‌تواند بیش از ظرفیت طراحی شده سیستم تهویه مطبوع باشد. گرمای جذب شده توسط تجهیزات تبرید باید در طراحی سیستم‌های گرمایش و تهویه مطبوع مورد توجه باشد، چون این گرما پیوسته در شب و روز و تابستان و زمستان و بدون توجه به دمای فروشگاه جذب و دفع می‌شود. این تجهزات نیاز گرمایی ساختمان را افزایش می دهند، به گونه ای که اغلب این نیاز در زمان های پیش بینی نشده نیز لازم است.
رطوبت
سرمایش حاصل از تجهیزات تبرید به معنای عدم نیاز به سیستم تهویه مطبوع نیست زیرا نیاز به کنترل رطوبت افزایش می‌یابد. با افزایش رطوبت فروشگاه، بار بیشتری به تجهیزات تبرید تحمیل می‌شود، هزینه‌های عملیاتی افزایش می‌یابد، دوره‌های برفک‌زدایی بیشتری لازم است و عمر عرضه محصولات کوتاه می‌شود. نقطه شبنم با افزایش رطوبت نسبی بالا می‌رود و تعریق به حدی افزایش می‌یابد که حتی کالاهای غیر تبریدی مثل قفسه‌ها، محصولات کنسرو شده، آینه‌ها و دیوارها ممکن است عرق کند.
رطوبت کمتر منجر به هزینه های عملیاتی کمتر برای یخچال‌های صندوقی می شود. سه روش برای کاهش سطح رطوبت وجود دارد:
1.تهویه مطبوع استاندارد که وقتی بار نهان بالا و بار محسوس پایین است، ممکن است فضا را بیش از حد خنک کند.
2.رطوبت‌گیری مکانیکی که رطوبت را با کاهش دمای هوا تا نقطه شبنم گرفته و زمانی که تخلیه لازم است از گرمایش مجدد هوای گرم استفاده می‌کند.
3.رطوبت گیری خشک ساز که رطوبت را مستقل از دما حذف و هوای گرم محل را تامین می‌کند، مگر اینکه سرمایش اضافی برای تخلیه در دمای مطلوب فراهم شود.