نشریه شماره   221   هفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

خورشید جایگزین مناسب نفت

کد مطلب : 2913
وجود حدود 300 روز آفتابی در سال در ایران باعث شده کشور ما در زمره بهترین کشورهای جهان در زمینه استفاده از پتانسیل انرژی خورشیدی به‌حساب آید. از طرفی چون ذخایر نفت کشور چشمگیر است به ما اجازه فکر کردن به دیگر راه‌های تولید انرژی را نداده اما باید دانست که این ذخایر تا ابد باقی نخواهند ماند و بالاخره روزی به اتمام خواهند رسید، در این میان کسانی برنده میدان خواهند بود که از هم اینک به فکر بوده و دنبال استفاده از انرژی‌های جایگزین نفت باشند. موقعیت جغرافیایی و پراکندگی روستایی در کشور بهترین فرصت را برای استفاده از انرژی خورشیدی میسر ساخته تنها تدبیری مسئولانه می‌خواهد تا ایران مجهز به این انرژی لایزال الهی شده و مردم از مواهب آن بهره‌مند شوند. درعین‌حال یکی از تکالیف برنامه پنجم در مورداستفاده از انرژی‌های نو و خورشیدی ایجاد زیرساخت‌های تولید تجهیزات نیروگاه‌های بادی و خورشیدی و توسعه کاربرد انرژی‌های پاک و افزایش سهم تولید این نوع انرژی‌ها در سبد تولید انرژی کشور است که به‌واسطه این تکلیف ایجاد پنج هزار مگاوات انرژی بادی و خورشیدی تا پایان برنامه یعنی در انتهای سال 1394 هدف‌گذاری شده است.
وضعیت تابش خورشید در ایران
تحقیقات صورت گرفته توسط متخصصان امر در بسیاری از نقاط ایران نشان می‌دهد انرژی تابشی خورشید بسیار بیشتر از میانگین بین‌المللی است به‌طوری‌که در برخی از نقاط این میزان بالاتر از ۷ تا ۸ کیلووات ساعت بر مترمربع اندازه‌گیری شده است. آمارها بیانگر آن است که به‌طور متوسط انرژی تابشی خورشید بر سطح ایران حدود 4.5 کیلووات ساعت بر مترمربع است.
یکی از مدیران ارشد صنعت برق در این زمینه گفت: تابش آفتاب در ایران با کشورهایی نظیر عربستان بسیار متفاوت است چراکه آفتاب عربستان گرمای بیشتری دارد اما تابش آفتاب در ایران مطبوع است.
سیدعلی بربند معتقد است ؛ این تفاوت تابش سبب می‌شود بتوانیم از انرژی خورشید برای تولید برق با استفاده از سیستم های فتوولتائیک نهایت بهره را بگیریم چراکه این سیستم‌ها در مقابل گرمای زیاد راندمان کمتری دارند.
این کارشناس صنعت برق ایران اضافه کرد: درحالی‌که کشورهای اطراف ایران از یک سیستم فتوولتائیک با ظرفیت تولید یک کیلووات تنها 14 تا 15 درصد برق تولید می‌کنند ما می‌توانیم راندمان آن را به 16 تا 19 درصد افزایش دهیم و به عبارت ساده‌تر ایران باصرفه‌ترین و اقتصادی‌ترین کشور منطقه برای بهره‌گیری از انرژی خورشیدی است.
وی با اشاره به بالا بودن ظرفیت تولید انرژی خورشیدی در ایران، افزود: در مساحتی بیش از 2000 کیلومترمربع امکان نصب بیش از 60 هزار مگاوات نیروگاه حرارتی خورشیدی وجود دارد.حال اگر مساحتی معادل صد درصد کیلومترمربع زمین را به ساخت نیروگاه خورشیدی فتوولتائیک اختصاص دهیم، برق تولیدی از آن معادل کل تولید برق کشور خواهد بود.
برنامه دولت برای استفاده از انرژی خورشیدی
گزارش‌های آماری حکایت از آن دارد که دولت یازدهم برنامه‌های متنوعی در مقیاس گسترده برای استفاده از انرژی خورشیدی و رهایی از نیاز کشور به سوخت فسیلی و انرژی هسته‌ای در دستور کار دارد به‌طوری‌که امسال دولت 60 میلیون دلار به گسترش برنامه‌های استفاده از سلول‌های فوتوولتائیکی و بهره‌گیری از انرژی خورشید اختصاص داده است. سال گذشته کل بودجه انرژی خورشیدی ۱۲ میلیون دلار بوده است.
یک مسئول دولتی در امور انرژی‌های خورشیدی در این زمینه می‌گوید : در صنعت تولید انرژی ایران انقلابی در حال شکل‌گیری است و برنامه ایران افزایش ظرفیت نیروگاه‌های انرژی تجدید پذیر با ظرفیت ۱۰۰ یا ۲۰۰ مگاوات حاضر به ۵۰۰۰ مگاوات، در طول برنامه ۵ ساله ششم است. به گفته وی؛ طی یکی دو سال گذشته با توجه به قوانین حمایتی که از انرژی خورشیدی و فوتوولتاییک داشتیم، بحث توسعه نیروگاه‌های خورشیدی را در دستور کار داریم.
اما واقعیت این است که همچنان برای رسیدن به جایگاه مناسب در استفاده از انرژی خورشیدی با موانعی مواجه هستیم .
نایب‌رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی، کشاورزی و صنایع می‌گوید:« تکنولوژی‌های استفاده از انرژی خورشیدی در جهان پیشرفت‌های بسیار چشمگیری داشته و پایین بودن سطح این نوع از تکنولوژی در ایران یکی از عواملی است که باعث شده نتوانیم سهم انرژی خورشیدی را در سبد انرژی کشور افزایش دهیم.»
آرش نجفی با اشاره به اینکه راندمان پنل های خورشیدی در ایران بسیار پایین بوده و نگهداری از این پنل ها نیز دشوار است، گفت: غبارآلود بودن و ناپاکی هوای کشور از دیگر عواملی است که باعث شده انرژی خورشیدی جایگاه مناسبی در کشور نداشته باشد.
وی تصریح کرد: این در حالی است که پاکی و فاقد گردوغبار بودن هوا در کشورهای اروپایی سبب شده استفاده از انرژی خورشیدی در این کشورها روبه افزایش باشد.
رئیس انجمن بهینه‌سازی مصرف انرژی ایران با بیان اینکه هنوز نیروگاه‌های انرژی خورشیدی در کشور جایگاهی ندارند، تأکید کرد: بر همین اساس ابتدا باید به سمت استفاده از آبگرمکن های خورشیدی بر بام ساختمان‌ها رفته و این موضوع را در کشور همگانی کنیم.
انرژی خورشیدی نیازمند حمایت
عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی نیز معتقد است: پرداخت تسهیلات برای احداث نیروگاه و خرید برق تولیدشده از انرژی خورشیدی به قیمت مناسب، بخش خصوصی را تشویق به فعالیت بیشتر در این زمینه می‌کند.
حسین نجابت افزود: ایجاد زیرساخت‌ها و امکانات لازم برای بهره‌برداری از انرژی خورشیدی ازجمله وظایف و تکالیف دولت است که باید اقدامات لازم را در این خصوص انجام دهد.
وی با بیان آنکه دولت به‌تنهایی نمی‌تواند وارد این عرصه شود، تأکید کرد: دولت باید با اختصاص تسهیلات و برنامه‌ریزی، بخش خصوصی را ترغیب به فعالیت در زمینه تولید برق از انرژی خورشیدی کند.
نجابت با بیان اینکه برنامه پنجم توسعه تأکید دارد سهم استفاده از انرژی‌های نو در کشور باید از کمتر از دو درصد حال حاضر به بیش از 4 درصد برسد، گفت: دولت باید راهکارهای مناسب را فراهم کرده و مصرانه دنبال اجرای آن باشد.
اگر هر خانواده ایرانی با تشویق و ترویج دولت تنها 200 وات پنل خورشیدی را روی پشت‌بام خود نصب کند روزانه برقی معادل 1500 وات از خورشید به‌صورت رایگان در اختیار خواهد داشت که این میزان برق معادل بیست درصد مصرف برق یک خانوار است و به همین راحتی یک‌پنجم برق کشور را خود مردم می‌توانند تولید کنند.
برنامه وزارت نیرو
معاون وزیر نیرو در امور برق و انرژی با بیان اینکه در حال حاضر هیچ‌گونه محدودیتی برای طراحی، ساخت، نصب، راه‌اندازی و تأمین صفحات برق خورشیدی در ساختمان‌های کشور وجود ندارد، تصریح کرد: این صفحات تولید برق خورشیدی در مقیاس یک کیلووات نصب و راه‌اندازی خواهد شد.
هوشنگ فلاحتیان با اشاره به تخصیص تسهیلات بلاعوض به‌منظور ساخت و راه‌اندازی صفحات برق خورشیدی در ساختمان‌ها، بیان کرد: بر این اساس مشترکانی که تمایل دارند در محل زندگی خود صفحات خورشیدی نصب و برق تولید کنند تا سقف ۵۰ درصد هزینه را به‌صورت بلاعوض از وزارت نیرو دریافت خواهند کرد.
وی از آمادگی شرکت برق و وزارت نیرو به‌منظور خرید تضمینی برق این واحدهای کوچک خورشیدی از مشترکان خانگی خبر داد و افزود: وزارت نیرو آمادگی دارد برق تولیدی مشترکان خانگی از طریق صفحات خورشیدی را خریداری کند.
ازاین‌رو به نظر می‌رسد؛ عزم جدی لازم است تا کشور به سمت بهره‌گیری از فن‌آوری‌های تولید برق از خورشید برود تا از وابستگی به نفت و سوخت‌های فسیلی رها شود و گام در راه توسعه پایدار گذارد.