نشریه شماره   221   هفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

صرفه‌جویــی میلیاردی با سیــستم‌های احتــراق

کد مطلب : 2826
گروه تأسیسات: مبحث مصرف انرژی در همه موارد با فرهنگ مصرف شهروندان ارتباط ندارد، در بسیاری از موارد مانند مصرف انرژی در کارخانجات و مصرف در موتورخانه‌ها می‌توان با بهینه‌سازی سیستم‌های احتراق میلیاردها تومان در مصرف سوخت کشور صرفه‌جویی کرد. همین نگرش سازمان بهینه‌سازی مصرف سوخت را به بازبینی و بهینه‌سازی موتورخانه‌های ساختمان‌های دولتی کشاند. بر این اساس  این امیدواری وجود دارد که در آینده این طرح به موتورخانه‌های مسکونی نیز کشیده شود. به این مناسبت گفتگویی با هادی پاسدار شهری، استاد دانشگاه تربیت مدرس و عضو انجمن احتراق ایران ترتیب دادیم، ایشان هدف از تأسیس این انجمن را یافتن راهکارهایی برای بالا بردن کیفیت احتراق و کاهش مصرف سوخت می‌داند که از قبل آن آلاینده‌های حاصل از احتراق نیز کاسته شوند.
پیام ساختمان: انجمن احتراق تا کنون چه گام‌های عملی برای عمومی کردن مبحث اهمیت احتراق و تأثیر آن در کاهش مصرف انرژی برداشته است؟
بر اساس آمارهای متعدد ارائه شده از مراکز معتبر، بیش از 97 درصد تولید انرژی در کشور از منابع سوخت های فسیلی است. این عدد به‌خوبی اهمیت پرداختن به بحث احتراق را نشان می‌دهد. لازم به توضیح است که حتی در دنیا نیز در حال حاضر بیش از 80 درصد انرژی مصرفی از سوخت فسیلی تأمین می‌شود؛ بنابراین شناخت کامل نسبت به فرآیند تبدیل سوخت به انرژی  که همان احتراق است ضروری می باشد.
به این دلیل، برقراری ارتباط منظم با مراکز پژوهشی و صنایع کلیدی به‌عنوان یکی از اولویت‌های اصلی فعالیت‌های انجمن احتراق ایران تعریف‌شده است. در همین راستا در سال گذشته (93) انجمن جلسات متعددی با وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، معاونت علم و فناوری ریاست‌جمهوری، شرکت ملی گاز، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، دانشگاه فنی و حرفه‌ای، سازمان بهینه‌سازی مصرف سوخت، سازمان فنی و حرفه‌ای و برخی انجمن‌های علمی و صنفی مرتبط نظیر انجمن مهندسی گاز، انجمن صنعت تأسیسات و انجمن شرکت های خدمات انرژی داشته است. برنامه‌ها و دوره‌هایی در زمینه بهینه‌سازی مصرف سوخت موتورخانه تدوین شده و نشستی نیز در زمینه فرصت‌ها و چالش‌های شرکت‌های خدمات انرژی در راستای کاهش مصرف سوخت و تولید آلاینده‌ها به‌صورت سالیانه برگزار شده است. مذاکراتی با وزارت علوم برای تأسیس آزمایشگاه های آموزشی احتراق در دانشگاه های کشور انجام‌شده و موافقت اولیه حاصل شده، گفتگوهای مشابهی نیز با دانشگاه فنی و حرفه ا ی و وزارت علوم برای تأسیس آزمایشگاه آموزشی موتورخانه در دانشگاه های فنی و حرفه  ای انجام‌شده که در این زمینه نیز موافقت‌های اولیه صورت گرفته است.
پیام ساختمان: با توجه به طرحی که به‌تازگی بازبینی و بهینه‌سازی موتورخانه‌‌های ساختمان‌های دولتی را هدف گرفته راهکارهای شما برای کاهش مصرف انرژی در موتورخانه‌های ساختمان‌های مسکونی و اداری چیست؟
در خصوص این سؤال، ابتدا یک توضیح کوچک دارم. با توجه به آمار اشاره‌شده در خصوص سهم سوخت  های فسیلی در تولید انرژی، در انجمن احتراق، ما از واژه «کاهش مصرف سوخت» به‌جای «کاهش مصرف انرژی» استفاده می‌کنیم؛ اما در خصوص موتورخانه های ساختمان های مسکونی و اداری روش های متعددی وجود دارد که برخی از مهم‌ترین آنها بیشتر به مبحث و حوزه کاری انجمن مربوط می شود. موتورخانه‌ها باید معاینه فنی شوند، مشعل آنها تنظیم و سازگاری دیگ و مشعل در آن لحاظ شود. نکته دیگر اینکه برای اینکه تنظیم سوخت و هوا صورت بگیرد می‌بایست تجهیزات مناسب کنترلی در آن دیده شود، این کار به کاهش آلاینده‌ها بسیار کمک خواهد کرد؛ نکته‌ دیگری که می‌توانم به این لیست اضافه کنم از جمله نصب دمپرهای بارومتریک، استفاده از مشعل های با فناوری نوین و سیستم های با راندمان بالا نظیر دیگ چگالشی، بهبود سیستم هوارسانی و تأمین هوای احتراق موتورخانه، نصب ریکوپراتورها و پیش گرم کردن هوای احتراق (در ظرفیت های بالا)، استفاده از روش های بازیافت حرارت خروجی دودکش و اصلاح سیستم دودکش موتورخانه است.
البته راهکارهای متعدد دیگری نظیر عایق کاری منابع حرارتی و مبدل ها، استفاده از سیستم کنترل هوشمند، استفاده از رسوب‌زداها و ... نیز وجود دارد که بیشتر برای مهندسان این حوزه شناخته شده است.
پیام ساختمان: مشکلات و موانع عملی شدن برنامه‌های بهینه‌سازی انرژی چیست‌اند؟
به عوامل متعددی می توان اشاره نمود و البته این موضوع باید از جنبه های مختلف مورد ارزیابی قرار گیرد. فرهنگ مناسب کاهش مصرف سوخت به‌ویژه در بخش ساختمان ترویج نمی‌شود و تکنولوژی‌های نوین در صنایع مختلف از جمله صنعت ساختمان نادیده گرفته می‌شود گرچه به دلیل قیمت حامل‌های انرژی استفاده از بسیاری از این فناوری‌ها به لحاظ اقتصادی توجیه ندارد. استاندارد به‌روزی نیز در زمینه تجهیزات حرارتی و احتراقی تدوین نشده است و در زمینه آزمایشگاه‌های مرجع جهت ارزیابی راندمان واقعی تجهیزات حرارتی تولیدی و همچنین وارداتی کمبود داریم. نکته دیگر اینکه تکنسین‌های موتورخانه که به موضوع احتراق احاطه داشته باشند و در زمینه نصب، نگهداری و تعمیر تجهیزات توانمند باشند، بسیار کم است.
پیام ساختمان: ممیزی انرژی در ساختمان و برچسب انرژی ساختمان که مراحل تدوین خود را گذرانده، به نظر شما با توجه به مشکلات صنعت ساختمان از جمله نبود مجری و ناظران ذی‌صلاح در مراحل ساخت‌وساز چقدر توان اجرایی دارد؟
 بحث تعداد مهندسان و تکنسین های ماهر و آموزش دیده در این زمینه نیز یکی از مشکلات اجرایی شدن طرح های بهینه  سازی مصرف سوخت است. همچنین در طرح  هایی که مستقیماً با مصرف سوخت در ساختمان مرتبط است، بحث علاقه مندی مالکان ساختمان هم برای ورود به این حیطه اهمیت دارد. به‌هرحال برای اجرای این طرح در سطح کلان، در قدم اول آموزش نیروی انسانی و فرهنگ سازی در بین مردم ضروری است و بدون توجه به این موارد روند اجرای طرح های بهینه‌سازی مصرف سوخت با مشکلات و کندی جدی روبرو خواهد بود.
بنده به‌عنوان یک عضو کوچک انجمن احتراق ایران از تمامی متخصصان و صاحب نظران صنعت و دانشگاه برای عضویت در انجمن دعوت می کنم. مسلماً ارائه نظرات و همکاری متخصصان کمک شایانی به تحقق اهداف انجمن در کاهش مصرف سوخت، کاهش تولید آلاینده ها و کارآفرینی و پیشرفت کشور عزیزمان خواهد کرد.