هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   161   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

حال زار لاله‌زار


گروه معماری و دکوراسیون: لاله‌زار هر روز بدتر از دیروز می‌شود. هنوز داغ خانه اتحادیه ( معروف به دایی جان ناپلئون)، گراند هتل و بیش از 10 سینما و تئاتر متروک‌شده، تازه است که این بار بلا بر سر خانه پیرنیا فرود می‌آید.

خانه پلاک مجاور خانه اصلی پیرنیا که به گفته کارشناسان میراث فرهنگی در ابتدا جزو عمارت اصلی به شمار می‌رفته ، سال‌هاست متروک و مخروبه شده است اما تا چندی پیش هم امکان داشت که از پشت میله‌های فلزی پنجره‌ دیوارهایش که رو به کوچه بود، نقاشی‌هایی از شخصیت‌های معروف را که با گچ‌بری‌های زیبا قاب گرفته شده بود را دید. اما حالا آن نقاشی‌ها از جا کنده شده، درخت‌های حیاط قطع و پنجره‌ها گل گرفته‌شده‌اند. مشاهدات خبرنگار ما نشان می‌دهد که خانه به طرز باورنکردنی رو به ویرانی است و تنها از سوراخ کوچکی که روی درش ایجادشده، می‌توان دید که ستون‌هایش در حال فروریختن است و کمتر کسی به این سوال که چرا این خانه زیبا در قلب بافت تاریخی تهران باید بپوسد و فاسد شود، پاسخ می‌دهد.

بر اساس اظهارات همسایه‌ها ، به تازگی این خانه را اجاره داده‌اند و قرار است به زودی تبدیل به انبار بزرگی در کوچه پیرنیا در لاله‌زار شود. خانه‌ای که شواهد نشان می‌دهد زمانی برو و بیایی داشته و در شهر شهره بوده است. شهرام شهریار، لیدر تور و دوستدار میراث فرهنگی که در باره این خانه تحقیق کرده ، معتقد است ؛ این خانه زمانی جزو پلاک خانه مشیرالدوله بوده که در فهرست آثار ملی ایران قرار دارد، اما او هم نمی‌داند چرا این پلاک در فهرست آثار ملی قرار نگرفته و اکنون باید در چنین شرایط تاسف‌انگیزی قرار بگیرد.

شهریار می‌گوید : نقاشی‌های دیواری این خانه در تهران بی‌نظیر بود و به تازگی تمام قاب‌های گچی دورتا دور دیوارهای خانه را از جا در آورده‌اند. او به شدت معترض ادامه این روند در لاله‌زار تاریخی است؛ شرایطی که روزبه‌روز بدتر می‌شود و تمام هویت این خیابان ناصری را زیر سؤال می‌برد.

این عمارت با ستون‌های بزرگ پلاک مجاور عمارت مشیرالدوله یا همان منزل حسن پیرنیاست. عمارتی که به شماره پلاک 150 در خیابان لاله‌زار قرار دارد و در میانه سده نوزدهم میلادی بنا شده است. گفته می‌شود، عمارت مشیرالدوله به شماره 1899 به عنوان اثر ملی در سازمان میراث فرهنگی به ثبت رسیده است. حسن پیرنیا ملقب به مشیرالدوله آثاری چون نخستین کتاب تاریخ ایران باستان، نخستین قانون مدون حقوق بین‌المللی به زبان فارسی و از همه مهم‌تر فرمان مشروطیت را در این خانه نوشته شده است.

کارشناسان میراث فرهنگی می‌گویند: مجموعه منزل مسکونی مشیرالدوله شامل عمارت مسکونی و حیاطی فراخ می‌شد که سال‌ها پس از مرگ مشیرالدوله بخشی از این حیاط که اکنون در حد فاصل عمارت اصلی و خیایان منوچهری قرار دارد ، از عمارت اصلی تفکیک شد و به عنوان مطب پسر مشیرالدوله مورد استفاده قرار گرفت و بعدها هم از سوی وراث به فروش رسید و بنای اصلی وقف دولت ایران شد که هم اکنون به مؤسسه مطالعات تاریخ پزشکی، طب اسلامی و طب مکمل اختصاص دارد. در اواخر سال 1385 و اوایل 1386 بحث درباره ساخت مجتمع تجاری 4طبقه در حریم این عمارت بالا گرفت. گودبرداری برای ساخت و ساز این برج، مایه ترک خوردن بخشی از دیوار و سقف عمارت شد. همچنین، به عقیده برخی از صاحب‌نظران ، با ساخت این برج مسیر اصلی رفت و آمد به عمارت مسدود می‌شود که این اقدام با تلاش دوستداران میراث فرهنگی و رسانه‌ها متوقف شد. اکنون سایر عمارت‌هایی که زمانی جزو این عمارت بودند، از درون نابود می‌شوند و هیچ بعید نیست که به زودی برای همیشه از صفحه تاریخ ایران پاک شوند.