پلی اوره‌، معجزه ای در صنعت پوشش

شمار نشریه : 221

کد مطلب‌: 2864
محمد مهدی خداپرست*
پوشش پلی اوره را از دو دیدگاه می‌توان تقسیم بندی کرد‌. رویکرد اول ساختار شیمیایی و رویکرد دوم نحوه اجرا‌.
از دیدگاه ساختار شیمیایی انواع پلی اوره عبارتست از پلی اوره آروماتیک و پلی اوره آلیفاتیک‌.
پلی اوره آروماتیک قدرت چسبندگی بالایی داشته ولی در برابر اشعه فرابنفش پایدار نبوده و زمانی که در معرض آن قرار می‌گیرد تغییر رنگ داده و درخشندگی خود را از دست می دهد‌. این عدم پایداری در برابر UV تنها رنگ پلی اوره را تغییر داده و بر مشخصات مکانیکی (‌فیزیکی و شیمیایی‌) آن هیچ گونه اثری نداشته و تغییری ایجاد نخواهد کرد‌. ازاین رو استفاده از این نوع پلی اوره برای سطوحی که در معرض دید می باشند‌، توصیه نمی گردد‌. از طرف دیگر پلی اوره آلیفاتیک در مقابل اشعه فرابنفش پایدار بوده و هیچگونه تغییر رنگی از خود بروز نخواهد داد‌. لذا به عنوان لایه پایانی یا Top Coat می توان از آن بهره گرفت‌.
از دیدگاه نحوه اجرا انواع پلی اوره عبارت است از پلی اوره سرد و پلی اوره گرم‌.
تفاوت عمده پلی اوره سرد با پلی اوره گرم در زمان گیرش و سخت شدن‌ و نحوه اجرا است و در مشخصات مکانیکی تمایز قابل توجهی وجود ندارد‌. شرایط و نوع سطوح‌ و همچنین زمان اجرای پروژه‌، در انتخاب نوع پلی اوره از جنبه نحوه اجرا اثرگذار است‌.
پلی اوره سرد
همان طور که گفته شد پلی اوره مخلوطی دوجزئی است‌. در پلی اوره سرد زمان گیرش پس از اختلاط دو جز‌، حدود 3 تا 4 ساعت است و در اجرای آن نیازی به استفاده از تجهیزات و ماشین آلات پیچیده نبوده و با استفاده از ابزار معمولی مانند رول‌، غلتک و‌.‌.‌. می توان پوشش را اجرا نمود‌. همچنین نیازی به ماسکه کردن محیط اطراف محل پوشش نیست‌. از پلی اوره سرد به دلیل سهولت در اجرا‌، عموما جهت کارهای کوچک‌، مصارف خانگی و سطوح صاف استفاده می شود‌.
پلی اوره گرم
در پلی اوره گرم زمان گیرش حدود 3 تا 8 ثانیه پس از اختلاط است‌. جهت اجرای پلی اوره گرم نیاز به دستگاه پاشش مخصوص بوده که در آن پلی اوره‌، تا دمای 70‌- 80 درجه سانتی گراد گرم می شود‌. از پلی اوره گرم به دلیل سرعت بالای اجرا عموما جهت مصارف صنعتی و سطوح با متراژ بالا استفاده می گردد‌.
کاربرد‌ها
با توجه به ویژگی های منحصربه فرد پوشش پلی اوره‌، دامنه کاربرد این مواد بسیار گسترده‌است‌. ازجمله موارد مصرف پوشش پلی اوره عبارتند از‌:
صنایع خودروسازی و وسایل حمل ونقل سنگین‌: با استفاده از مواد پلی اوره می توان سطوح داخلی و خارجی وسایل نقلیه را عایق نمود‌.
صنعت ساخت وساز‌: پوشش پلی اوره در صنعت ساختمان سازی کاربرد فراوانی دارد‌. با استفاده از پلی اوره می توان سازه‌های فولادی را در برابر خوردگی‌، آتش و الکتریسیته عایق نمود‌. همچنین سازه های بتنی را می توان در برابر ضربه‌، خوردگی شیمیایی‌، آتش و‌... عایق نمود‌. در صورت استفاده از این مواد در ضخامت های بالا (‌بیش از 5 میلی متر‌) می توان سازه‌ها را در برابر بارهای دینامیکی و استاتیکی‌، مقاوم‌سازی کرد‌.
از کاربردهای دیگر پلی اوره در صنعت ساخت وساز می توان به کف سازی اشاره نمود‌. از این مواد می توان در ساخت کف پارکینگ‌ها‌، بیمارستان‌ها‌، آزمایشگاه‌ها‌، کارخانه های صنعتی‌، زمین های ورزشی‌، و‌... استفاده نمود‌.
آب بندی و عایق نمودن پشت بام‌ها‌، شیروانی‌ها‌، سرویس های بهداشتی‌، استخر‌، سونا و‌.‌.‌. از دیگر کاربردهای پوشش پلی اوره می باشد‌.
صنایع نفت و پتروشیمی‌: با استفاده از پوشش پلی اوره می توان مخازن نگهداری مواد نفتی و پتروشیمی‌، لوله های انتقال‌، حوضچه های نگه داری‌، تأسیسات پالایشگاه‌ها و‌...، در برابر خوردگی و آسیب‌های احتمالی محافظت کرد‌.
صنایع دریایی‌: سازه های دریایی شامل اسکله‌ها‌، دکل‌ها‌، موج شکن‌ها‌، همچنین کشتی‌ها‌، شناور‌ها‌، و‌.‌.‌. که در معرض خوردگی و فرسایش شدید ناشی از آب دریا و نمک های محلول در آن هستند را می توان با استفاده از پوشش پلی اوره عایق نمود‌.
صنعت آب و فاضلاب‌: با توجه به آزمایش های انجام شده‌، اثبات شده‌است که مواد پلی اوره اثر سویی بر آب ندارد‌، لذا در پوشش مخازن‌، کانال‌ها ولوله های انتقال آب می توان از این مواد استفاده نمود‌. با توجه به اینکه پوشش پلی اوره سطح را آب بندی می کند‌، می توان از هدر رفت آب در طول شبکه انتقال‌، که میزان قابل توجهی است‌، جلوگیری نمود‌.
ازآنجاکه پوشش پلی اوره عملکرد بالایی در محیط های خورنده دارد و با توجه به اینکه محیط فاضلاب جزو محیط های شدیدا مهاجم بوده و دوام و عمر این سازه‌ها بسیار حائز اهمیت است‌، از این مواد می توان در پوشش دهی مخازن و تأسیسات فاضلاب استفاده نمود‌.
صنعت برق‌: همان طور که در قبل گفته شد‌، با استفاده از پوشش پلی اوره در ضخامت های مخالف‌، می توان به میزان های مشخصی از عایق بندی در برابر جریان الکتریسیته رسید‌. از این ویژگی می توان در محیط‌ها و تأسیساتی از قبیل پایه های انتقال‌، کنسول‌ها و‌.‌.‌. که نیاز به عایق بندی الکتریسیته دارد‌، استفاده نمود‌. همچنین بهسازی و مقاوم سازی پست های برق و پایه های انتقال بتنی‌، از دیگر مواردی است که می توان پوشش پلی اوره را به کار گرفت‌.
صنعت راه سازی‌: با استفاده از پلی اوره می توان سطح تونل‌ها‌، پایه و عرشه پل‌ها و‌.‌.‌. را عایق و مقاوم سازی نمود‌. ازجمله کاربردهای قابل توجه این مواد‌، استفاده از آن در عرشه پل های راه آهن است‌. به دلیل وجود بالاست در عرشه پل های راه آهن و بار دینامیکی حاصل از عبور قطار که سبب وارد شدن ضربه به وسیله بالاست به لایه زیرین می شود‌، نیاز به پوششی است که بتواند در این شرایط عملکرد مناسبی از خود نشان دهد‌، که طبق بررسی‌ها و آزمایش های انجام شده‌، پوشش پلی اوره این خاصیت را داراست‌.
صنایع دفاعی و پدافند غیرعامل‌: با به کارگرفتن پوشش پلی اوره در ضخامت های بالا‌، می توان سازه را در برابر بارهای دینامیکی حاصل از انفجار‌، مقاوم سازی نمود‌. از این ویژگی می توان در حفاظت از سازه های استراتژیک استفاده نمود‌.
* مدیر پروژه شرکت پوشش برتر