نشریه شماره   220   هفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

پیر راز معماری درگذشت

کد مطلب : 2825
امیرنصرت منقح، مهندس و معمار ایرانی و از پیشکسوتان حرفه معماری در ایران شهریورماه سال جاری درگذشت.
او در سال ۱۳۰۲ در تهران به دنیا آمد. پدرش ابراهیم‌خان منقح (یمن‌السلطنه) سومین شهردار تهران بود. وی تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در شهرهای شیراز، اصفهان و تهران گذراند. پس از تحصیل در دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران، در سال ۱۳۲۵ با مدرک فوق‌لیسانس معماری این دانشکده را ترک کرد. ۵ سال بعد، با استفاده از بورسیه سازمان ملل متحد، در کشورهای اروپایی چون فرانسه، سوئد، نروژ و دانمارک به پژوهش درباره ساختمان‌های بهداشتی، آموزشی و مسکونی پرداخت و به ایران بازگشت. پس از بازگشت به ایران مدتی را در وزارت کار و سازمان بیمه‌های اجتماعی گذراند و سپس مؤسسه «امیرنصرت منقح و همکاران» را تأسیس نمود که بستری برای فعالیت او در طراحی و نظارت بر طرح‌های ساختمانی و زمینه‌ای برای همکاری با زنده‌یاد یوسف شریعت‌زاده گردید. در این همکاری که در سال ۱۳۳۷ تحت عنوان «مؤسسه امیرنصرت منقح و یوسف شریعت‌زاده» آغاز شد، یکی از زبده‌ترین تیم‌های فنی معماری ایران در مدت کوتاه شکل گرفت.
بیمارستان ژاندارمری (نیروی انتظامی فعلی) در خیابان ولی‌عصر (عج)، ساختمان مرکزی وزارت کار و تأمین اجتماعی در خیابان آزادی تهران، تعدادی از بیمارستان‌ها و مراکز بهداشتی سازمان بیمه‌های اجتماعی در نقاط مختلف کشور و از جمله بیمارستان ۳۰۰ تختخوابی اصفهان و بالاخره تعداد زیادی از واحدهای مسکونی و منازل شخصی حاصل شکل‌گیری این همکاری در فاصله سال‌های ۱۳۳۷ تا ۱۳۴۱ است.
در یک گسست مقطعی، شریعت‌زاده با دو تن از یاران و همکاران خود (میرزاعلی تهرانی و محسن میرحیدری) مؤسسه مستقلی را پایه‌گذاری می‌کنند که در سال ۱۳۴۴ و به خاطر گسترش پروژه‌های مهم ساختمانی و نیاز مبرم به تیم‌های زبده طراحی، زمینه‌ای برای پیوست دوباره به مهندس منقح می‌شود و تیم واحد و گسترده‌ای به نام «منقح، شریعت‌زاده و همکاران» به وجود می‌آید. بیمارستان‌ها و مراکز بهداشتی بیمه‌های اجتماعی کارگران و سازمان تأمین اجتماعی (که آخرین آنها بیمارستان لبافی‌نژاد تهران است)، مجتمع‌های صنعتی ماشین‌سازی و تراکتورسازی تبریز، ساختمان روزنامه اطلاعات در تهران در خیابان خیام و چند ساختمان مهم مرکزی دیگر که از جمله آنها می‌توان به دفتر مرکزی مهندسان مشاور بنیان (پیرراز) اشاره کرد، حاصل کار این گروه جدید است.
سال ۱۳۵۰ دور تازه‌ای از فعالیت‌‌های این تیم طراحی معماری تحت عنوان «دفتر مهندسان مشاور بنیان» آغاز می‌شود که حاصل آن برای جامعه معماری ایرانی بسیار آشناست. در همین سال است که منقح به دلیل ضوابط ارزیابی و احراز صلاحیت مؤسسات فنی از سوی سازمان برنامه‌وبودجه، دفتر مهندسان مشاور «بنیان» را به‌اتفاق همکاران خود تأسیس می‌کند. مجتمع دانشگاهی شهید باهنر کرمان، تعدادی از ساختمان‌های آموزشی دانشگاه علم و صنعت، ساختمان صنایع غذایی در نیشابور، گلپایگان و گرمسار، ساختمان چاپ اسکناس بانک مرکزی در تهران، ساختمان شماره ۲ وزارت نفت در تهران، مجتمع صنعتی واگن پارس در اراک، مجتمع آپارتمانی کارشناسان مراکز صنعتی تبریز، مجتمع مسکونی تندیس در بزرگراه آفریقا (تهران)، مطالعه و طراحی ۱۵ مرکز حوزه عمران روستایی و آشیانه هواپیماهای دولتی در فرودگاه مهرآباد تهران از جمله طرح‌هایی است که دفتر بنیان در حد فاصل سال‌های ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۷ طراحی و پیاده می‌کند.
امیرنصرت منقح در سال ۱۳۵۷ به آمریکا عزیمت کرد. وی که در ایران عهده‌دار سمت‌هایی چون نایب‌رئیس انجمن معماران ایران و جامعه مهندسان مشاور بود، در واشنگتن نیز مورد استقبال برخی از هنردوستان قرار گرفت و تا سال ۱۳۷۳ که آمریکا را برای همیشه و قصد اقامت دائمی در سوئد (استکهلم) ترک نمود، چندین ساختمان ویلایی بزرگ را طراحی و اجرا کرد. مهندس منقح در روزهای آغازین شهریور ۱۳۹۴ درگذشت.