هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   161   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

ارگ کریم‌خان جهانی نمی‌شود


طی سال‌های گذشته ارگ کریم‌خان مورد تهدیدات فراوانی از جمله وقوع آتش‌سوزی در ارگ، اقامت چندین ساله سازمان میراث فرهنگی به عنوان دفتر و محل فعالیت کارکنان و به تازگی هم شکسته شدن حریم منظری بنا توسط یک پروژه هتل‌سازی قرارگرفته است. این درحالی‌است که چندی پیش خبر ثبت جهانی مجموعه زندیه توسط متولیان میراث فرهنگی اعلام شده بود.

«سیامک بصیری»، معاون فنی میراث فرهنگی استان فارس، در حالی از اسکلت فلزی هتل خیابان رودکی تحت عنوان جهان‌نمایی دیگر نام می‌برد که «فریدون فعالی» مدیر کل اداره میراث فرهنگی استان فارس ساخت‌وساز هتل مرتفع خیابان رودکی را همسو با قوانین و ضوابط میراث فرهنگی اعلام می‌کند.

به گزارش خبرنگار ما ، ساخت هتل در مهم‌ترین رکن مجموعه زندیه شیراز یعنی ارگ کریم‌خان نه‌تنها خط آسمان این اثر تاریخی را مخدوش کرده، بلکه کارشناسان میراث فرهنگی، ادامه ساخت هتل با چنین ارتفاعی را مانع ثبت جهانی پرونده مجموعه زندیه می‌دانند.

مدیر میراث فرهنگی استان فارس، در گفتگو با خبرنگار ما، در پاسخ به سؤالی درباره ارتفاع غیرمجاز هتل در محدوده ارگ می‌گوید: «مجاز بودن ساخت و ساز و ارتفاع هتل را ما تشخیص می‌دهیم و درحال‌حاضر هم تشخیص می‌دهیم که هیچ مشکلی ندارد».

کارشناسان معتقدند ؛ادامه ساخت هتل در حریم و خط آسمانی ارگ کریم‌خانی، ثبت جهانی این اثر را با مشکل مواجه می‏کند. هرچند هرکسی که کوچک‌ترین آگاهی از مبانی حفاظتی آثار تاریخی داشته باشد با دیدن عکس تعرض به حریم ارگ کریم‌خانی متوجه مشکل آن می‏شود، اما رئیس میراث فرهنگی فارس زیر بار پذیرش این اتفاق ناخوشایند نمی‌رود. این در حالی است که "محسن عباسپور"، فعال میراث فرهنگی معتقد است، طی چند سال گذشته بافت تاریخی شیراز به کلکسیونی از تخریب‌ بناهای تاریخی و شکستن حریم‌های تاریخی تبدیل شده است.

او معتقد است، سال گذشته تخریب گسترده خانه‌های تاریخی را شاهد بودیم و امسال هم شکسته شدن حریم ارگ کریم‌خان . این اتفاقات نشان می‌دهد که ارگان‌های شهری و حتی میراث فرهنگی در سیاست‌های توسعه‌ای کمترین ارزشی برای آثار تاریخی قائل نیستند.

این فعال میراث فرهنگی استان فارس در رابطه با تخطی حریم تاریخی ارگ کریم‌خان ادامه می‌دهد: ارگ به بازار وکیل بسیار نزدیک است و هرگونه آسیبی این بناهای تاریخی را تحت تاثیر قرار می‌دهد. این در حالی است که نباید فراموش کرد، به همان اندازه که اصفهان نماد هنر صفوی در ایران است یا تهران می‌تواند لبریز از آثار دوره قاجار باشد، شیراز هم می‌‌تواند مرکز هنر و آثار دوره زندیه باشد، چرا که بسیاری از آثار و بناهای آن مشابهی ندارد و این موضوع اهمیت مسئله را دوچندان می‌کند.

درحال‌حاضر آنطور که فعالان میراث فرهنگی می‌گویند، مشکل اساسی در بروز چنین فاجعه‌هایی، فقدان نگاه‌ حفاظتی است. نبود چنین نگاهی در بسیاری از محوطه‌ها و آثار تاریخی منجر به بروز اتفاقی می‌شود که امروز در ارگ کریم‌خان شاهد آن هستیم. این هتل در حال ساخت در مسیر تردد روزانه کارشناسان میراث فرهنگی قرار دارد چرا که سازمان میراث فرهنگی شیراز در همان خیابانی واقع‌شده که این هتل در دست ساخت است. عباسپور می‌افزاید: مشکلی که برج جهان‌نما برای میدان نقش جهان داشت و تجربه‌ای که بدنه میراث فرهنگی کشور از آن کسب کرد، حداقل می‌توانست این امید را زنده کند که چنین مشکلی دیگر تکرار نشود اما امروز دقیقاً همان واقعه اما این بار نه یک طبقه بلکه چندین طبقه هتل در تعارض آشکار با قوانین حفاظتی میراث فرهنگی قرارگرفته و قطعاً مانع از ثبت این گنجینه بی‌بدیل زندیه در فهرست یونسکو می‌شود.