نشریه شماره   219   هفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

انواع بیمه‌آسانسور

کد مطلب : 2274
گروه تأسیسات: گسترش افقی شهرها ارتباط رودررو و معمول بین افراد را كاهش و بعضاً نیروی انسانی متحمل هزینه‌های گزاف به لحاظ زمان و سرمایه می‌شود. این امر از مدت‌ها قبل مشكل اصلی مسئولین برنامه‌ریزی مدیریت شهری، طراحان و مجریان شهرسازی و محققین علوم اجتماعی كشورهای پیشرفته بوده و نهایتاً ذهن جستجوگر بشر راه‌حل‌های مختلفی برای رفع این معضل ارائه كرد. یكی از این راهكارها، توسعه عمودی شهرها به‌جای توسعه افقی آنها بود كه موجب فراگیر شدن برج و بلندمرتبه‌سازی و ایجاد شهرهایی با شكل و شمایل جدید است. به‌تبع این تغییرها، نیازهای جدیدی نیز بروز كرد که یكی از این نیازها انتقال سریع نیروی انسانی، كالا و خدمات بود. با ساخت آسانسور و بالابرها تحول شگرفی در صنعت ساخت‌وساز به وجود آمد و شركت‌های معتبر آسانسورسازی در سراسر جهان گسترش یافتند.
كشور ما نیز اگرچه با آهنگ كند و طولانی اما به‌هرحال با این توسعه همراه گردید. امروزه حداقل برای مردم شهرهای بزرگ ایران مثل تهران، برج‌سازی و بلندمرتبه‌سازی امری كاملاً مأنوس است. رواج استفاده از آسانسور در كشور ما همچون سایر كشورها و همانند هر وسیله ساخت بشر با خطراتی همراه است؛ نتیجه طبیعی بروز خطر نیز ایجاد زیان یا مسئولیت یا هر دو است. این موضوع سبب شد كه شركت‌های بیمه زیان مسئولیت‌های ناشی از بروز خطرات استفاده از آسانسور را از بیمه‌گذار (مالكین، صاحبان، نصب‌كنندگان آسانسور یا كسانی كه مسئولیت سرویس و نگهداری از آسانسور را به عهده دارند) به خود انتقال داده و رشته‌ای نسبتاً نوین در صنعت بیمه كشور ایجاد شد. شرکت‌های بیمه نیز در ارائه پوشش‌های مناسب بیمه‌ای آسانسور به طیف وسیع سازندگان، نصابان، استفاده‌کنندگان و مالكین این وسیله سرویس‌هایی را ارائه می‌دهند كه در این مقاله به شرح مختصر آن می‌پردازیم:
بیمه مسئولیت
طبق قانون مدنی كشور هر كس موجب زیان برای دیگری شود مسئول جبران آن است. مسئولیت گونه‌های مختلفی دارد كه مهم‌ترین آنها مسئولیت اخلاقی و مسئولیت قانونی است. مسئولیت قانونی خود شامل مسئولیت كیفری و مسئولیت مدنی است؛ بنابراین تحقق مسئولیت قانونی منوط به ورود زیان به فرد (مسئولیت مدنی) یا جامعه (مسئولیت كیفری) است كه از لحاظ اصول حاكم بر قراردادهای بیمه، فقط مسئولیت مدنی قابل بیمه شدن است. به همین جهت ماده 4 قانون بیمه مصوب سال 1316 بیان می‌دارد: «موضوع بیمه ممكن است مال باشد اعم از عین یا منفعت یا هر حق مالی یا هر نوع مسئولیت حقوقی ...»
بیمه مسئولیت مدنی مالكین آسانسور در قبال استفاده‌کنندگان
به‌موجب این قرارداد مسئولیت، بیمه‌گذار (كه می‌تواند شامل مالكین، تولیدكنندگان، نصابان و شرکت‌ها و افرادی كه مسئولیت سرویس و نگهداری از آسانسور را عهده‌دار هستند باشد) خسارت وارده به استفاده‌كنندگان از آسانسور را با توجه به شرایط و مقررات مندرج در بیمه‌نامه و بر اساس قانون و عرف بیمه در ایران جبران خواهد كرد. خسارات وارده می‌تواند جانی یا مالی باشد. خسارات جانی دیه فوت و نقص عضو و جبران هزینه‌های پزشكی حداكثر تا سقف مندرج در قرارداد را شامل می‌شود.
بیمه مسئولیت مدنی كارفرما در قبال كاركنان
شركت‌های سازنده و نصب‌كننده آسانسور نیز همانند سایر شركت‌های تولیدی و خدماتی نگرانی حوادث حین كار را كه برای پرسنل و نیروی ماهر و غیرماهرشان اتفاق می‌افتد داشته و دارند. بیمه مسئولیت مدنی كارفرما در قبال كاركنان، غرامات ناشی از صدمات جانی و جسمانی كاركنان را كه ناشی از وقوع حوادث حین كار در محدوده مكانی مندرج در بیمه‌نامه باشد حداكثر تا سقف تعهدات مندرج در بیمه‌نامه جبران می‌نماید.
 بیمه تمام خطر نصب
این بیمه‌نامه كه معمولاً مورد درخواست شركت‌های نصب‌کننده آسانسور است، آسانسورهایی را تحت پوشش قرار می‌دهد كه ارزش بسیار بالایی داشته و مدت‌زمان عملیات نصب آنها نسبتاً طولانی است و در صورت وقوع خطر حجم گسترده‌ای از كالا، سرمایه و نیروی انسانی تلف می‌شود. مدت اعتبار بیمه‌نامه از زمان آغاز عملیات نصب آسانسور شروع و در پایان عملیات خاتمه می‌یابد. البته یك دوره آزمایش و نگهداری (كه بسته به مورد، زمان آن متفاوت است) نیز به مدت فوق افزوده می‌شود. این بیمه‌نامه شامل دو بخش است: خسارات مادی و مسئولیت مدنی در قبال اشخاص ثالث.
خسارات مادی ارزش اقلام مورد نصب، هزینه نصب، كارهای ساختمانی و هزینه جمع‌آوری ضایعات را در برمی‌گیرد كه در صورت وقوع حادثه با توجه به پیشرفت فیزیكی عملیات نصب و با عنایت به شرایط و مقررات حاكم بر قرارداد خسارت وارده پرداخته می‌شود. ضمناً می‌توان عملیات نصب را نسبت به خطرات طبیعی (از قبیل زلزله، آتش‌فشان، سیل و ...) نیز تحت پوشش بیمه مذكور قرار داد.
بخش دوم ناظر بر مسئولیت مدنی در قبال اشخاص ثالث است كه خسارات مالی و جانی وارده به آنها در هنگام نصب آسانسور توسط بیمه‌گذار را تحت پوشش قرار می‌دهد.
بیمه آتش‌سوزی
آسانسورها به‌خصوص در ساختمان‌های بزرگ همواره بخشی از ارزش‌افزوده یك ساختمان محسوب می‌شوند و جزئی از دارایی‌های ثابت اشخاص حقیقی و حقوقی را تشكیل می‌دهند؛ بنابراین همان‌طور كه ساختمان‌ها و تأسیسات آنها تحت پوشش بیمه آتش‌سوزی قرار می‌گیرند. آسانسور و متعلقات آن نیز به همراه ساختمان یا به‌تنهایی می‌تواند تحت پوشش بیمه آتش‌سوزی و خطرات تبعی آن (سیل، زلزله، طوفان و ...) قرار گیرد.
شرایط پوشش‌های بیمه‌ای
با توجه به توضیحات فوق، ارائه نرخ و شرایط پوشش‌های بیمه‌ای مذكور، منوط به اخذ و كسب اطلاعات تكمیلی دیگری است كه بعضی از آنها عبارتند از: نوع آسانسور، كاربری آسانسور، شركت سازنده، ظرفیت، سال ساخت، تعداد طبقات (توقف)، تعهدات درخواستی و در خصوص صدور بیمه مسئولیت مدنی كارفرما در قبال كاركنان تعداد افراد شاغل در شركت می‌بایستی مشخص شود.
توصیه به تمام سازندگان، نصابان و تعمیركاران یا فروشندگان و حتی مدیران ساختمان این است كه حتماً آسانسور خود را در نزد یكی از شركت‌های معتبر بیمه نمایند چراکه هزینه صدور این بیمه‌نامه در مقایسه با سایر هزینه‌های ساختمان و هزینه‌های خسارات وارده در صورت نبود بیمه بسیار بیشتر خواهد بود.