نشریه شماره   219   هفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

خطرات ساخت خانه های چوبی

کد مطلب‌: 2635
مترجم‌: نادیا زکالوند
صنعت خانه سازی روزبه روز در حال تغییر است و سازندگان درصدد ساخت خانه هایی مقاوم و پر از آسایش هستند‌. یکی از این خانه‌ها‌، ساختمان های اسکلت چوبی هستند که البته خطرات بالقوه در ساخت آنها وجود دارد و معماران در تلاش اند از چوب هایی استفاده کنند که از خطرات موردنظر تا حد بسیار زیادی بکاهد‌.
خطرات ساختمان های چوبی سبک
در ساخت انواع خانه های چوبی سه خطر رطوبت‌، نصب نادرست و شکست سازه ای همیشه تهدید محسوب می شوند‌. این خطرات اثرات فاجعه باری روی ساختمان‌، ایمنی و آسایش ساکنان آن دارد‌.
مدیریت هوا و رطوبت
قرن‌هاست که سازندگان خانه های چوبی با مشکلات رطوبت دست وپنجه نرم کرده و سعی می کنند با استفاده از پوشش ساختمان از هجوم رطوبت و هوای ناخواسته به درون سازه های‌شان جلوگیری کنند‌.
قاب های پرتوان (‌High‌- Performance‌) به دلیل مقاومت‌شان در برابر جذب رطوبت و توانایی‌شان در بالا بردن اثر خشک کنندگی‌، برای حل مشکل رطوبت راه حل هایی فراهم می کنند‌. قاب های لایه زیر کف پرتوان‌، در برابر جذب رطوبت به شدت مقاوم هستند تا حدی که می توانند جلوی هر نوع صدمه ناشی از رطوبت به کف نهایی ساختمان را گرفته و احتمال متورم شدن و حرکت لایه کف را به حداقل برسانند‌.
قاب های پرتوان سقف و دیوار نیز در برابر رطوبت مانعی ایجاد کرده و هجوم آب را دفع می کنند‌. بااین حال رطوبت می تواند به شکل بخار در کل قاب نفوذ کند‌. نشت هوا و بخار به بیرون از یک سازه موجب انباشت رطوبت بین حفره‌های دیوار و دیگر بخش های سازه می‌شود‌.
پوشش‌ها و موانع ناکارآمد هوا اجازه نشت هوای تهویه مطبوع یا گرم شده داخل ساختمان به بیرون را می دهد و هزینه های خنک سازی و یا گرم‌کننده ساختمان را بالا می برد‌.
نصب نادرست
نصب نادرست پوشش های سقف و محکم نکردن پوشش های چوبی ساختاری‌، وجود درز پوش های معیوب و شکاف باز بین قاب های لایه زیر کف یا پوشش ساختمان و مسدود نکردن صحیح درز پنجره‌ها می‌توانند برای ساختمان خطرات مهمی ایجاد کرده و منجر به عملکرد ضعیف سازه شوند‌.
استفاده نادرست از مصالح ساختمانی و عدم توجه کافی به جزئیات هنگام فرآیند نصب‌، مشکلات پرهزینه احتمالی آینده را افزایش می دهد‌. از این مشکلات می توان به جیرجیر یا بلند شدن لایه کف اتاق‌، انباشت آب در حفره های دیوار‌، نشت هوا‌، ایجاد قارچ و کپک‌، بالا رفتن هزینه مصرف انرژی و شرایط نامناسب دیگر که هم برای سازنده و هم مالک ساختمان ناخوشایند است‌، اشاره کرد‌. تعمیرات و برطرف کردن مشکلات فوق بسیار هزینه بر و وقت گیر است‌.
شکست سازه ای
بنا به نظر سازمان مهندسی گرما‌، سرما و تهویه مطبوع آمریکا‌، 90 درصد شکست مصالح ساختمانی در اثر رطوبت رخ می‌دهد‌. شکست سازه ای خود را به شکل محیط زندگی ناسالم باوجود معضلی به نام کپک نشان می دهد و یا اینکه کف ساختمان دچار مشکلاتی از قبیل ناصاف بودن‌، بیرون پریدن میخ‌، جیرجیر و بلند شدن لایه زیر کف می شود و آسایش را از ساکنانش می گیرد‌. اگر مسائل مربوط به رطوبت و یا نصب نادرست مصالح به ساختمان صدمه شدیدی وارد نکند‌، شکست سازه ای قطعا موجب چنین صدمه ای می شود‌. همچنین اگر ساختمان به مدت طولانی در معرض رطوبت باشد ضعیف و فرسوده می شود‌.
اهمیت وجود لایه زیر کف مناسب
وجود لایه زیر کف مناسب می تواند کف ساختمان را در بهترین وضعیت حفظ کند‌. یک کف مطلوب جذب رطوبت در کل ساختمان را به حداقل می رساند‌. رطوبت موجب تورم‌، ضخیم و لایه لایه شدن لبه های چوبی کف ساختمان می شود‌.
نتیجه بد دیگر رطوبت بیش از اندازه در قاب های کف ساختمان‌، کاهش قدرت نگه دارنده بست‌هاست‌. این مشکل معمولا خود را به شکل تورم و خمیدگی چوب سفت کف ساختمان نشان می دهد‌. درنتیجه به علت کاهش قدرت نگه دارنده بست‌، لایه زیر کف حرکت می کند‌.
حتی اگر تورم مشهود نباشد‌، نفوذ رطوبت به لایه زیر کف موجب از دست رفتن قدرت ساختاری شده و از امنیت و دوام ساختمان می کاهد و همچنین باعث جیرجیرکردن و ترک کف نهایی ساختمان می شود‌.
استفاده از مصالح ساختمانی مانند مرمر یا بتن در کف ساختمان به لایه زیر کف‌، باری اضافی تحمیل می کند که با گذشت زمان انحراف ناخواسته ای به نام پدیده " خزش بار مرده" به وجود می‌آورد‌. جذب رطوبت در قاب های لایه زیر کف‌، قاب‌ها را ضعیف کرده و مشکل را تشدید می کند‌. از طرفی وزن بالای مصالح باعث می شود کف به خزش خود ادامه داده و پس از مدتی ترک بردارد‌. بیشتر کف‌های خانه های چوبی طوری طراحی شده‌اند تا بتوانند وزنی معادل 10تا 15 پوند بر فوت مربع را تحمل کنند اما بار اضافه‌تر از آن به مرورزمان موجب حرکت لایه کف ساختمان و در نهایت ترک می شود‌.
دوام کف ساختمان به نوع لایه زیر کف مورداستفاده بستگی دارد‌. گزینه‌های موجود تخته های رشته ای جهت دارشده (‌OSB‌)‌، تخته های چندلا و قاب های پرتوان مهندسی شده هستند‌.
مشکل OSB این است که قسمت نما و لبه هایش به رطوبت حساس بوده و منجر به تورم و ساییده شدن قاب های لایه زیر کف می شود و هزینه های مربوط به ساخت کف را افزایش می دهد‌.
تخته های چندلا هم از طریق درز‌ها‌، رطوبت را به خود جذب می کنند‌، بنابراین نسبت به تاب برداشتن‌، تورم و لایه لایه شدگی ورقه نازک چوب مستعد هستند‌.
قاب های پرتوان (‌HPP‌) به وسیله صمغ های پیشرفته مقاوم در برابر رطوبت ساخته شده‌اند و نسبت به تخته‌های رشته ای جهت دار شده (‌OSB‌) رایج‌، تراکم چوب بیشتری دارند و به همین دلیل در برابر رطوبت مقاوم‌تر هستند‌.
علاوه بر آن این قاب های مهندسی ساز به گونه ای طراحی شده‌اند که می توانند نسبت به تخته های OSB و یا تخته های چندلا قدرت و توان نگهدارنده بست را تا 10 درصد افزایش دهند و در قدرت و سفتی نسبت به استانداردهای PS2 کارآیی بهتری از خود نشان داده‌اند‌. بنابراین معماران در ساخت خانه های چوبی از این نوع قاب‌ها بهره می‌برند.