دریافت مـــالیـــات در خــانــه آخـــر

شمار نشریه : 219

کد مطلب‌: 2729
با تصویب و ابلاغ اصلاحیه قانون مالیات های مستقیم بار دیگر مسئله دریافت مالیات از خانه های خالی به عنوان دارویی که از سوی برخی کارشناسان برای حل بیماری مزمن بازار مسکن تجویز می شود‌، وارد قانون شد‌، حال صاحبان این دسته از خانه‌ها دو انتخاب دارند‌، یا خانه های‌شان را اجاره داده و بفروشند و یا با مالیات تصاعدی آن کنار بیایند‌.
احتکار به اعتقاد کارشناسان یکی از عواملی است که به رکود بازار مسکن دامن زده‌است‌، راه حلی که برای این مشکل مطرح می شود بیش از سه سال در کشاکش موافقت و مخالفت مجلسی‌ها‌، کارشناسان و مسئولان گاه به فراموشی سپرده می شد و گاه موضوع اصلی اظهارنظر‌ها قرار می گرفت؛ طرح دریافت مالیات از خانه های خالی در دولت قبل مطرح شد و در دولت فعلی نیز پیگیری آن ادامه یافت تا آنکه بالاخره در ماده 54 مکرر اصلاحیه قانون مالیات های مستقیم تصویب شد‌.
موضوع دریافت مالیات برخانه های خالی از سه سال پیش و در زمان تصدی دولت دهم آغاز شد‌، در آن زمان اعلام شد که بر اساس طرح مالیات بر خانه های خالی که در راستای کاهش و تعدیل قیمت مسکن اجرایی می شود‌، به ازای هر 50 متر‌، 200 هزار تومان مالیات دریافت خواهد شد که این طرح در صورت ابلاغ قانونی قابلیت اجرا دارد‌.
البته بحث مالیات بر خانه های خالی بحث جدیدی در اقتصاد ایران نبود‌، قانون مالیات بر خانه های خالی که به باور کارشناسان اقتصادی موجب رونق مسکن و تعادل میان عرضه و تقاضا خواهد شد از سال 1366 تا 1380 اجراشده بود اما از سال 1380 از قانون حذف و بار دیگر بحث بازگشت آن به قانون از سال 1391 مطرح شد‌.
در همان سال رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس وعده داده بود‌؛ درصورتی که دولت این طرح را به صورت لایحه تقدیم مجلس نکند‌، این طرح همراه با طرح اصلاح قانون مالیات که در ظرف مدت یک ماه دیگر موردبررسی قرار خواهد گرفت بررسی می شود‌.
اما رئیس سازمان امور مالیاتی در همین زمان درباره اینکه آیا قرار است چنین طرحی بار دیگر وارد قانون شود‌، این امر را موکول به انجام کارهای کارشناسی دانسته بود‌، اگرچه به گفته وی وزارت راه و شهرسازی دنبال تصویب لایحه بوده‌است‌، این نکته ای است که وزیر راه و شهرسازی وقت نیز در گفته های خود بر آن تأکید داشت‌.
نیکزاد در همان زمان با یادآوری اینکه «در کمیسیون های تخصصی مجلس به دنبال آن هستیم تا از خانه های خالی مالیات اخذ کنیم» گفت‌: ماهانه برای 95 هزار تا 110 هزار واحد مسکونی در کشور پروانه صادر می شود که خوشبختانه یا متأسفانه 25 هزار واحد آن در تهران است‌.
در نهایت تقابل نظر برخی کارشناسان مبنی بر اینکه وضع مالیات بر خانه های خالی حتی اگر به ایجاد جنبش در بازار مسکن نیز نینجامد‌، حداقل مالیات آنان باعث گردش پول در اقتصاد کشور می شود‌، در مقابل نظر مخالفانی که معتقد بودند بازار مسکن و خانه های خالی تحمل وضع مالیات را ندارد و این امر ممکن است باعث کاهش انگیزه ساخت وساز شود‌، باعث شد طرح مالیات خانه های خالی در میانه راه تصویب یا رد باقی بماند‌.
در اسفندماه سال 1392 گفته شد که بر اساس مصوبه مجلس که در قالب اصلاح ماده 54 مکرر لایحه اصلاح قانون مالیات های مستقیم و اصلاحات بعدی آن به تصویب رسیده‌، واحدهای مسکونی واقع در شهرهای با جمعیت بیش از 100 هزار نفر که به استناد سامانه ملی املاک و اسکان کشور به عنوان واحد خالی شناسایی شوند‌، از سال دوم به بعد مشمول مالیات بر اجاره می شوند‌، ترتیبات آن نیز در ادامه این قانون آمده بود‌، اما چندی بعد عباس آخوندی‌، وزیر راه و شهرسازی اعلام کرد که هیچ مالیاتی برای خانه های خالی مصوب نشده‌است‌.
همین امر باعث شد که بار دیگر بحث خانه‌ها خالی و راهکارهای مالیاتی برای سامان دادن به آن مطرح شود‌، آمارهای متفاوتی که از تعداد خانه های خالی شهر تهران ارائه شده نشان می دهد تنها در شهر تهران (‌بدون احتساب شهرهای جدید‌) حداقل 400 هزار خانه خالی وجود دارد‌، از طرفی فتحی پور تعداد خانه های خالی تهران را 2 میلیون و 200 هزار واحد اعلام کرده بود و از طرف دیگر وزیر پیشین راه این تعداد را 400 هزار واحد دانسته بود‌.
با ابلاغ اصلاحیه قانون مالیات های مستقیم تعداد این خانه‌ها هرقدر که باشد باید صاحبان آن ازاین پس یکی از این دو راه را انتخاب کنند‌، یا آن را اجاره دهند یا با مالیات تصاعدی آن کنار بیایند‌.
اگرچه مسئله تصویب مالیات خانه های خالی در قالب ماده 54 مکرر اصلاح قانون مالیات های مستقیم در سال 1392 رد شد اما امسال با ابلاغ این قانون از سوی رییس جمهور مالیات خانه های خالی به طور رسمی وارد قانون مالیاتی شد‌.
به این ترتیب طبق ماده 54 مکرر اصلاحیه قانون مالیات های مستقیم واحدهای مسکونی واقع در شهرهای با جمعیت بیش از ۱۰۰ هزار نفر که به استناد سامانه ملی املاک و اسکان کشور به عنوان واحد خالی شناسایی می شود‌، از سال دوم به بعد مشمول مالیات معادل مالیات بر اجاره خواهند بود‌، به این ترتیب که صاحبان این خانه‌ها موظف اند‌، در سال دوم معادل یک دوم مالیات متعلقه‌، در سال سوم معادل مالیات متعلقه و از سال چهارم به بعد معادل یک ونیم برابر مالیات متعلقه را بپردازند.