کـافه نـادری پاساژ می‌شود!

شمار نشریه : 216

کد مطلب : 2291
هتل نادری سال 1306 توسط خاچیک مادیکیانس افتتاح شد و مساحتی حدود 3000 مترمربع دارد.نویسندگان، هنرمندان و خیلی از سیاستمداران آن زمان حضور در این رستوران را تجربه کرده‌اند و در آن زمان جایی بود خلوت و دبش برای میتینگ‌های سیاسی و فرهنگی.
حدود سال 85 که وارد فضای دودآلود کافه شدم واقعاً حس کردم از دروازه زمان رد شده ام و چند سالی برگشته ام به عقب... به آن زمانی که هنوز به غیر از صدای قطار دودی و چرخ کالسکه هیچ صدای دیگری در خیابان جمهوری به گوش نمی‌رسید. حتی ماشین‌ها هم به‌ندرت از آنجا رد می‌شدند.
کافه نادری سال 82 که به ثبت میراث فرهنگی رسید، خیلی مورد لطف قرار نگرفت و حالا خبرهایی از تبدیل کافه  به پاساژ به گوش می‌رسد.
گسترش خیابان جمهوری در دوره پهلوی اول اتفاق افتاد و بیشتر ساختمان‌های جداره آن تحت‌ تأثیر معماری نوگرای غربی آن زمان است.در کنار این خیابان، تعداد زیادی بناهای مهم و خاطره‌انگیز قرار دارد و با اغلب خیابان‌های مهم دوره پهلوی ازجمله لاله‌زار، ولیعصر، کارگر، بهارستان، حافظ و فردوسی هم‌تقاطع است.
معماری این خیابان از ساخت‌وساز‌های متعدد در طول دوره‌های مختلف در امان نمانده و هر گوشه‌اش مجتمع تجاری بزرگی ساخته‌شده که حالا برخی از آنها نیز جزئی از حافظه تاریخی این خیابان شده‌اند، مانند ساختمان‌های آلومینیوم و پلاسکو؛ اما جداره خیابان جمهوری حد فاصل خیابان حافظ تا فردوسی، کمترین ساخت‌وساز را داشته و همچنان بخشی از خاطرات تهران در آن حفظ شده است. خیابانی که تا پیش از نام جمهوری، مردم تهران آن را به نام نادری می‌شناختند و به دلیل هتل و کافه نادری یکی از پاتوق‌های دهه 40 تهران بود؛ اما به‌تازگی با ساخته‌شدن پاساژ آن هم با تخریب یک خانه تاریخی و ثبت ملی‌شده، پای پاساژسازان بیش‌ازپیش به این محدوده باز شده است.
از هرکس پنج بنای خاطره‌انگیز تهران را بپرسید، قطعاً یکی از آنها کافه نادری خواهد بود. حیاط کافه نادری برای همه دوستدارانش محل خاطره‌انگیزی است. اگر از داخل این حیاط به سمت غرب نگاه می‌کردید، خانه زیبایی در کوچه کناری خودنمایی می‌کرد؛ خانه‌ای که به خاطر نام مالکش به خانه ماوثاله معروف و مربوط به اوایل دوره پهلوی بوده است. این خانه در فهرست آثار ملی ثبت نبود و اول تیر امسال خبر تخریبش منتشر شد. با توجه به همسایگی آن با بنای ثبت ملی‌شده هتل و کافه نادری، اداره میراث فرهنگی استان تهران باید در جریان تخریب و مجتمع جایگزین آن قرار می‌گرفت. حالا اگر به گفته اهالی اینجا مجتمع تجاری ساخته شود و پس از آن هتل نادری باقی مانده باشد، از حیاط کافه به‌جای منظره غروب در تهران قدیمی، احتمالاً آسمان‌خراش نوسازی پیدا خواهد بود.
خبرهای غیرموثق و شایعه‌ها درباره فروش هتل نادری نیز هشدار می‌دهند؛ خبری که به دلیل سکوت اهالی و مسئولان میراث فرهنگی قابل‌تأیید یا تکذیب نیست. اهالی و همسایه‌های هتل و کافه نادری این روزها از جواب دادن به این سؤال که قرار است اینجا چه ساخته شود، شانه خالی می‌کنند. هیچ‌کدام از مغازه‌دارها اطلاعاتی نمی‌دهند و نمی‌گویند آیا ملک آنها نیز خریداری‌شده یا خیر.
سکوت ادامه‌دار مسئولان
مسئولان میراث فرهنگی تهران به‌ویژه معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان تهران مدتی است به دستور مدیر این اداره با خبرنگاران مصاحبه نمی‌کنند. این در حالی است که از زمان سکوت مسئولان چندین ساختمان واجد ارزش در بافت تاریخی تهران تخریب‌شده و این مسئله هیچ واکنشی از سوی این اداره در پی نداشته است. درحالی‌که برخی روزنامه ها با تماس‌های متعدد و ارسال سؤال‌ها به‌طور کتبی از طریق روابط‌عمومی این اداره در انتظار پاسخ درباره وضعیت بافت خیابان جمهوری بودند که  البته مدیر روابط‌عمومی این اداره نیز به تلفن‌های خود پاسخ نداد.
در بافت تاریخی تهران که قدم بزنید و اخبار را دنبال کنید، می‌توانید پاساژ‌های آسمان‌خراشی را وسط قلب تاریخی تهران تماشا کنید که مجوز‌های هرکدام به دوره مدیریت‌های مختلف این اداره در تهران برمی‌گردد. این مجوزها گویا همچنان ادامه دارد و تن زخم‌خورده تاریخی تهران بیش‌ازپیش از هم دریده می شود. شاید لازم است به شجره‌نامه حافظان میراث فرهنگی تهران و تخریب‌گران آن، مسئولانی را اضافه کرد که تصمیم دارند با مجوزهای تخریب بافت تاریخی، نام خود را برای تاریخ تهران به یادگار بگذارند.