ثبت جهانی ایوان مداین

شمار نشریه : 216

کد مطلب : 2299
به دنبال حضور وزیر گردشگری و میراث فرهنگی عراق در ایران، مقرر شد کارگروه مشترکی از دو کشور برای ثبت جهانی ایوان مدائن (تاق کسری) تشکیل شود.
فرهاد نظری ، مدیرکل دفتر ثبت آثار تاریخی با اعلام این خبر اظهار کرد: معاونت میراث فرهنگی وزارت گردشگری عراق که به ایران سفر کرده است در همکاری با سازمان میراث فرهنگی، تفاهم‌نامه‌ای امضا کردند که یکی از اقدامات اجرایی در حال نهایی شدن آن مربوط به تاق کسری است که بر اساس آن قرار است «ایوان مدائن» یا «تاق کسری» با همکاری ایران و عراق جهانی شود.
به گفته‌ وی، بر اساس برنامه‌ریزی‌های کشور عراق دو اثر تاریخی و ارزشمند خود قبرستان «وادی‌السلام» را در سال ۲۰۱۶ و «تاق کسری» را در سال ۲۰۱۷ برای ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو ارائه می‌کند. نظری ادامه داد: با توجه  اینکه «تاق کسری» یک اثر تاریخی ایرانی در خاک عراق است، کارگروهی برای این منظور تشکیل‌شده تا ایران نیز در تهیه پرونده‌ ثبت جهانی این بنای ارزشمند به عراق کمک کند.
تاق کسری (تاق خسرو) یا ایوانِ مدائن نام کاخ پادشاهان ساسانی در ۳۷ کیلومتری جنوب شهر بغداد در ساحل خاوری رود دجله و از مهم‌ترین سازه‌های دوران ساسانیان بوده و آرامگاه سلمان فارسی از یاران پیامبر اسلام (ص) در نزدیکی آن زیارتگاه مسلمانان است.این تاق جای جلوس رسمی شاه ایران بوده است. ساختمان این بنا را در داستان‌ها به خسرو اول نسبت داده‌اند، به عقیده «هرتسفلد» تاق کسری را باید از بناهای شاپور اول دانست.
در حفاری‌های جدید محققان آلمانی قطعاتی از تزئینات گچبری و غیره دیده‌شده است. تاق کسری جزو مقر عادی شاهنشاه محسوب می‌شده و ازنظر ساختمانی تا حدی ساده بوده است، اما حیرت نظاره کنندگان در برابر این بنا بیشتر به خاطر عظمت و شکوه آن است. گفته می‌شود قبل از این گمان می‌شده است که «تاقِ کسری» در تیسفون قرار دارد، اما تیسفون، اسبانبر و چند شهر کوچک دیگر مانند بغداد، روی یکدیگر «شهرگان» یا «مدائن» را تشکیل می‌دادند.
ویرانه‌های این کاخ هنوز در کشور عراق باقی است. «ابوجعفر منصور» خلیفه عباسی نخستین کسی بود که کوشید تا آن را ویران کند ولی در این کار ناکام ماند. وی از مصالح آن برای ابنیه شهر جدید بغداد استفاده کرد و به خاطر اینکه در نظر وی حمل مصالح به بغداد از ارزش خود مصالح بیشتر شده از ادامه تخریب آن خودداری کرد.