هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   161   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

صد رحمت به مشاوران املاك


گروه بازار ساختمان: بيشتر شهروندان با دفترخانه‌ها و مشاوران املاك آشنا بوده و حداقل ديداري براي رفع امور خود داشته‌اند اما نحوه فعاليت اين دو دفتر فعال در بازار مسكن چه تفاوت‌هایی با هم دارد. ابتدا بياييد دفترخانه‌ها را با مشاوران املاك مقايسه كنيم.

مشاور املاك واحدي صنفي هستند و طبق قوانين صنفي نيز عمل كرده و نيازي نيست در رشته خاصي درس‌خوانده باشند و از مسيرهاي قانوني براي احراز صلاحيت خود گذر كرده و براي آنكه بتوانند مجوز فعاليت دريافت كنند نيز مجبور به موفقيت در امتحان خاصي نيستند. بالاتر از همه مهر و نشان قوه قضاييه بالاي سرآنها نيست. حال اگر برخي از مشاوران املاك انسان‌های خوبي نباشند، بدي آنها تنها به دريافت حق كميسيون بالا خلاصه نمی‌شود، اما آنها حتي اگر بخواهند نمی‌توانند افزون بر دريافت پول بيش از حق خود اقدام ديگري عليه مشتريان انجام دهند.

توفيق اجباري

ممكن است به هر دليل كسي نخواهد حتي براي يك بار هم از مشاوران املاك استفاده كند و هيچ قانوني نيز نمی‌تواند وي را براي نقل و انتقال اموال غیرمنقولش مجبور به استفاده از خدمات مشاوران املاك نمايد. فعاليت آنها چنانكه از عنوان‌شان هم هويداست تنها به مشاوره يا آنگونه كه رئيس آن اتحاديه معتقد است ؛ «به دلالت ميان طرفين يك معامله» منتهی می‌شود اما نقش و ماهيت فعاليت دفترخانه‌ها کاملاً متفاوت است. آنها دفاتري هستند كه مهر و امضاي آنها کاملاً قانوني است و شما براي کوچک‌ترین امور معاملات رسمي مجبور به بهره گرفتن از خدمات دفترخانه‌ها هستيد، اما نحوه فعاليت آنها چگونه است؟ در اينكه نرخ خدمات دفترخانه‌ها بسيار كمتر از مشاوران املاك است ، شكي نيست اما كارويژه اين فعالیت‌ها چيست؟

در دفترخانه‌ها مسئول قانوني با عنوان سردفتر وجود دارد كه با گذر از فيلترها و آزمون رسمي داراي صلاحيت فعاليت در اين سمت است و صد البته كه مهر و امضاي وي داراي ارزش قانوني است. براي مثال شما می‌توانید اكثر مدارك قانوني را در دفترخانه‌های اسناد رسمي و تنها با مهر و امضاي سردفتر يك دفترخانه برابر با اصل كنيد. قبل از ادامه گزارش بايد به اين خدمات دفترخانه‌ها اشاره كرد . به عنوان مثال شما براي برابر با اصل كردن اسناد مالكيتي يا هويتي می‌توانید به دفاتر اسناد رسمي مراجعه كنيد درحالی‌که در گذشته شما مجبور بوديد فقط با مراجعه به ادارات دادگستري شهرستان مربوطه اين نياز خود را بر طرف نماييد.

با مردم

م رزاقي، یک مراجعه‌کننده به دفتر اسناد رسمي است كه درباره فَك رهن به خبرنگار ما گفت: بعد از تسويه اقساط تسهيلات مشاركت در ساخت كه از بانك مسكن دريافت كرده بودم بايد با نامه بانك مبني بر فك رهن به همان دفترخانه مربوطه كه چند سال قبل بانك براي دريافت تسهيلات اعلام كرده بود، مراجعه كنم .كارمندان دفترخانه مربوطه از من خواستند تا زمان مراجعه نماينده بانك و انجام فك رهن ، سند ملك در دفترخانه باقي بماند اما از پرداخت رسيد مبني بر دريافت سند امتناع كردند. « در مواردي مانند آنچه كه گفته شد تكليف ما چيست؟ نگه داشتن اسناد در دفترخانه‌ها طبق كدام قانوني اقدامي موجه و مشروع است حال آنكه اگر اين كار اقدامي قانون هم باشد آيا دفترخانه موظف نيست كه رسيدي مبني بر نگه‌داشتن اسناد به مالك يا وكيل وي تحويل نمايد يا آنكه هر مشكلي مانند مفقود شدن اسناد يا جعل سند و مانند آن پيش آيد باز هم مالك بيچاره است كه بايد تاوان دهد.

يكي از موارد بحران ساز در بازار مسكن تخلفات دفترخانه‌ها است كه هر از چندي خبر لغو امتياز دفترخانه‌ها را موجب می‌شود. رضويان ، مراجعه‌کننده‌ای به دادگاه است كه درباره دفترخانه‌ها به خبرنگار ما گفت: «اگر دفترخانه ای مرتكب تخلف شود، ممكن است متقاضي از اين تخلف مطلع نشود. تصور كنيد ملكي را خريده باشيد و در دفترخانه نيز ثبت شود اما نامه مربوطه از طرف دفترخانه به سازمان ثبت اسناد و املاك كشور ارسال نشود و در واقع نقل و انتقال انجام‌نشده و همچنان فروشنده ، مالك همان ملكي است كه شما خریده‌اید. در نتيجه می‌تواند آن را به شخص ديگري دوباره بفروشد. این نوع کلاه‌برداری درباره ملك اينجانب اتفاق افتاده است.

نيك تبار ، كه از فعاليت اين دفاتر راضي نيست، به خبرنگار ما گفت: دفترخانه‌ها از يك طرف از درآمد ناچيز خود معترضند و از طرف ديگر براي يك وکالت‌نامه ساده كه روزي چند مورد آن صادر می‌شود، اعلام می‌کنند وقت كافي ندارند و بايد وقت قبلي بگيريد و شما بايد هم براي اين كار و هم براي يك گواهي امضا يا برابر با اصل كردن مدارك هويتي يا مالكيتي خود به دنبال دفترخانه‌ها بگرديد.

مرادي زيبا سخن ، هموطن ديگري است كه معتقد است: چنانچه دفترخانه‌ای تعطيل يا سردفتر آن مرحوم شود، مشخص نيست اسناد مربوطه به كدام دفتر كفالت داده می‌شود و با تعطيلي دفتر مربوطه اين شما هستيد كه بايد به دنبال دفترخانه جايگزين كه اسناد شما را نگهداری می‌کند، بگرديد. البته همه اين موارد را هنگامي از پوست تا استخوانتان حس خواهيد كرد كه گذرتان روزي به دفترخانه‌ها بیفتد .

شاهرودي ، را در هنگام خروج از دفترخانه‌ای بسيار معترض يافتم كه از نحوه دريافت حق‌العمل شاكي بود. به گفته وي حقوق دفترخانه‌ها گويا كفاف هزینه‌های آنها را نمی‌دهد و برخی از آنها توقع دارند علاوه بر حقوق قانوني كه مصوب دولت است و البته ما نيز از ميزان آن آگاه نيستيم مواردي مانند پول چايی يا پول شيريني طلب‌کنند.

رسيد بگيريد

زماني، وكيل دادگستري درباره دفتر خانه‌های اسناد رسمي به خبرنگار ما اظهار داشت: اولاً دفترخانه چنانچه به دليل نياز به وقت كافي قصد نگه‌داشتن اسناد را نمايد بايد براي آن رسيد ارائه كند. ثانیا اگر تخلفي در دفترخانه صورت گيرد، مرجع رسیدگی به تخلفات دفاتر اسناد رسمی ، طبق قانون دادسرا و دادگاه انتظامی سردفتران و دفتر یاران می‌باشند.

رسیدگی به تخلفات

چندي قبل معاون وقت امور اسناد سازمان ثبت اسناد و املاک کشور اعلام كرد بود: «برای رسیدگی به تخلفات دفاتر اسناد رسمی در هر اداره کل ثبت ، یک نفر جانشین دادستان انتظامی و در بعضی استان‌ها نیز دادیار انتظامی حضور دارند و به تخلفات رسیدگی می‌کنند .» همچنين كارشناسان سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و نيز سازمان بازرسي كل كشور بر نحوه فعاليت دفاتر ثبت اسناد رسمي نظارت می‌کنند.

اخیراً تحرير سند قولنامه‌ها و مبایعه‌نامه نامه‌ها كه در گذشته توسط مشاوران املاك صورت می‌گرفت به عهده دفاتر اسناد رسمي كشور گذاشته شده است . با اين حساب زماني كه دفترخانه‌ها اغلب وقت كافي براي پاسخگويي به مراجعه‌کنندگان در شهرهاي بزرگ ندارند، چرا بر وظايف خود افزوده‌اند؟ حال آنكه ساعت كاري آنها اداری است اما مشاوران املاك در بيشتر موارد در دسترس هستند . با وجود همه آنچه كه گفته شد، پيام ساختمان در گزارش‌های متعدد به فعاليت مشاوران املاك پرداخته‌ و در آينده نیز قصد بررسي رسانه‌ای فعاليت دفاتر اسناد رسمي را در گفتگو با مردم و مسئولان دارد.

در پايان سؤالی كه براي نگارنده بيش از همه سؤالات بی‌پاسخ مانده است اينكه چرا زماني كه می‌توانیم به هم كمك كنيم، تا می‌توانیم بايد در آزار يكديگر بكوشيم.