نشریه شماره   215   هفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

کولر آبی یا اسپیلت؛ کدام یک؟


کد مطلب : 2158
تابستان در حالی به روزهای اوج گرما رسیده که خواه‌ناخواه بازار استخر و انواع ورزش‌های آبی و آب‌میوه‌فروشی‌ها و از همه مهم‌تر محصولات برودتی هم داغ است.
در این میان هستند برخی از شهرهای شرجی شمالی و جنوبی کشور که دیگر کولرهای آبی در آنجا پاسخگو نیست و چاره‌ای هم جز تهیه کولرهای گازی نمی‌ماند. هرچند به گفته کارشناسان و مسئولان امر، این اتفاق در آینده‌ای نه‌چندان دور برای تهران هم رخ خواهد داد.
رئیس اتحادیه فروشندگان لوازم شوفاژ و تهویه مطبوع نیز با اشاره به این موضوع می‌گوید: تا ۵سال آینده گرمای هوا در تهران به‌اندازه‌ای خواهد رسید که کولرآبی پاسخگوی نیاز برودتی مصرف‌کننده نخواهد بود. محمدباقر معتمد درباره وضعیت بازار کولر و قیمت‌های آن می‌افزاید: این بازار در وضعیت خوبی قرار دارد و قیمت‌های آن هم به نفع مصرف‌کننده است. اوایل تابستان زمان اوج خریدوفروش کولرها بود و درحال‌حاضر بازار رو به ثبات و آرامش است.
وی با اشاره به اینکه درحال‌حاضر بازار در زمینه کولرآبی اشباع‌شده است، می‌گوید: این اشباع به‌اندازه‌ای است که کولرهای تولیدی را به کشورهایی مانند عراق هم صادر می‌کنیم.رئیس اتحادیه فروشندگان لوازم شوفاژ و تهویه مطبوع با اشاره به اینکه کولرآبی در مقایسه با کولرگازی برق کمتری مصرف می‌کند، تصریح می‌کند: واردات این کالا از کشورهای آسیای جنوب شرقی و چین است البته به‌ندرت هم از اروپا واردات داشته‌ایم. او دلیل این واردات را ۲عامل دانسته و می‌گوید: دلیل اول اینکه بعضی کشورها در صادرات فعال‌تر و قوی‌تر هستند این است که قیمت تمام‌شده کالا در آن کشورها ارزان‌تر از کشور ماست. دلیل دوم نیز حمایت دولت‌ها از صادرات کشورهاست. بنابراین آنها به صادرات روی می‌آورند و ما به واردات!
بازار کولر و توافق معروف این روزها
بسیاری از مشتریان و مصرف‌کنندگان منتظر تأثیر توافقات ۱+۵ با ایران در بازار هستند و این موضوع برای آنها انتظاراتی را در بازار کالاهای مختلف ایجاد کرده است. به گفته رئیس اتحادیه فروشندگان لوازم شوفاژ و تهویه مطبوع، درحال‌حاضر نمی‌توان هیچ‌گونه ادعایی دراین‌باره داشت اما ما از توافقات هسته‌ای استقبال می‌کنیم چون این توافقات در بازار بی‌تأثیر نیست. به گفته وی این توافق باید باعث اتحاد در بازار شود و فعالان بازار با درایت به این مسئله نگاه کنند. معتمد با بیان اینکه «شدت انرژی» یا همان میزان مصرف انرژی در کالای تولید داخل بالاست، می‌افزاید: تولیدکنندگان کشور باید این اصل را هم در نظر داشته باشند که اگر قصد تولید کولرگازی را دارند، موضوع بهینه‌سازی مصرف انرژی را هم در نظر گرفته و کالایی کم‌مصرف تولید کنند.
مصرف بالای برق در کولرهای گازی
موضوع پرمصرف بودن کولرهای گازی در برق، موضوعی قابل‌توجه در این بازار است. بر اساس آمارهای وزارت نیرو، جایگزینی یک کولرگازی با ظرفیت بی‌تی‌یو ۱۸۰۰۰ در ساعت، راندمان پایین با نوع راندمان بالا و ارتقای رتبه انرژی این تجهیزات از رتبه «جی» ( G)به رتبه (A )، کاهش توان مصرفی در حدود یک کیلووات را به همراه خواهد داشت. با فرض کارکرد ۱۴۴۰ ساعت در سال، کاهش مصرف سالانه انرژی به ازای یک دستگاه ۱۴۴۰ کیلووات ساعت خواهد بود؛ این در حالی است که برخی کولرهای گازی فرسوده که مورداستفاده قرار می‌گیرند فاقد حداقل رتبه قابل‌قبول انرژی بوده و برق زیادی مصرف می‌کنند.
 غلامرضا خوش‌خلق معاون هماهنگی و توزیع شرکت توانیر نیز از کولرگازی به‌عنوان یکی از عوامل افزایش بار مالی قبوض برق مشترکان در فصل تابستان نام برد. وی با اشاره به افزایش بار مالی قبوض برق با استفاده از کولرهای گازی و اسپیلت‌ها، گفته است: در مناطق گرمسیر جنوبی، شرجی و با رطوبت زیاد شمال کشور چاره‌ای جز استفاده از کولرهای گازی نیست.
 در همین حال رئیس اتحادیه فروشندگان لوازم شوفاژ و تهویه مطبوع نیز با اشاره به این موضوع تصریح می‌کند: به دلیل مصرف بالای برق در کولرهای گازی درصدد هستیم تا کولرهای گازی کم‌مصرف را به بازار عرضه کنیم. این کولرها در تمام دنیا وجود دارد و تولید می‌شود اما کشور ما در این زمینه مصرف‌کننده است. البته بعد از توافقات ۱+۵ با ایران می‌توان انتظار داشت که ایران نیز رو به تولید کولرهای گازی کم‌مصرف بیاورد. به گفته وی برخی از واردکنندگان کولر با زیرپا گذاشتن اخلاق حرفه‌ای، کولرهایی را با مصرف بالای برق به بازار ارائه می‌کنند اما هنگام فروش، برچسب کم‌مصرف بر آن زده و با این کار مشتریان را فریب می‌دهند که این عمل صداقت در فروش را از بین می‌برد.
معتمد تصریح کرد: باید به این نکته نیز توجه داشت که مشتریان و مردم امروز آگاه هستند و نمی‌توان آنها را به‌راحتی فریب داد و غش در معامله کرد. به‌عنوان نمونه آنها با خرید کولرهای گازی پرمصرف برق با نام کم‌مصرف متوجه می‌شوند که مبلغ قبض برق مانند گذشته است و کاهشی نداشته؛ بنابراین با مراجعه به اتحادیه و شکایت از فروشنده یا واردکننده ادعای خود را ثابت کرده و این موضوع را با کمک اتحادیه پیگیری می‌کنند. بر همین اساس این‌گونه اقدامات در بازار کولر باید هرچه زودتر پایان‌یابد چراکه اتحادیه نیز این مسائل را با جدیت پیگیری می‌کند.
کولرآبی و مشکل کم‌آبی
بر اساس آخرین سرشماری مرکز آمار ایران، از سال ۱۳۴۵ تا سال ۱۳۹۰ بیش از ۲میلیون و۶۱۲ هزار واحد مسکونی در شهر تهران ثبت‌شده که از این تعداد حدود ۹۷۷ هزار واحد یعنی تنها ۳۷ درصد دارای سیستم برودت مرکزی هستند. این آمار نشان می‌دهد که بیشتر منازل مسکونی در تهران همچنان از سیستم کولرآبی استفاده می‌کنند. هر کولرآبی در مدت ۱۰ ساعت حدود ۲۰۰ لیتر آب مصرف می‌کند که از استاندارد سرانه مصرف آب برای یک نفر در ایران و اروپا بیشتر است. بنابراین می‌توان فرض کرد که هر خانوار (به‌طور متوسط ۴نفره) درصورتی‌که از یک کولرآبی استفاده کنند گویی به‌اندازه یک نفر به مصرف آب خانوار آنها افزوده‌شده است. در این نوع کولر، آب هنگام تبخیر شدن، حرارت محیط را جذب می‌کند. یعنی در هنگام تبدیل حالت از مایع به بخار، حرارت محیط را گرفته و با این روش محیط را خنک می‌کند. آبی که تبخیر می‌شود در هوا باقی می‌ماند و تفاوت بین رطوبت نسبی هوا با آب باعث خنکی هوا می‌شود؛ بنابراین اگر این تفاوت دما زیاد باشد تبخیر نیز سریع‌تر انجام می‌گیرد. این در حالی است که بالا رفتن رطوبت نسبی در هوا باعث می‌شود کولرآبی کارآیی خود را از دست بدهد. این امر تا ۵ سال آینده در تهران اتفاق خواهد افتاد و گرمای هوای این شهر به‌گونه‌ای خواهد بود که کولرآبی کارآیی نداشته باشد.
یک توصیه به خریداران کولر
نخستین نکته این است که کولر را متناسب با محیط خریداری کرده و از سویی این خرید را از کارخانه‌هایی انجام دهند که تولید استاندارد دارند. نکته دیگری که رئیس اتحادیه فروشندگان لوازم شوفاژ و تهویه مطبوع به آن اشاره کرد توجه و رسیدگی به مسائل و مشکلات کولرآبی است. این توجه می‌تواند مسائلی چون روغن‌کاری، تعویض پوشال و.. باشد. از سوی دیگر کولر باید در سایه نگهداری شود. درواقع، هرچه آب درون کولر خنک‌تر باشد در زمان تبخیر خنکی بیشتری نیز به محیط می‌دهد. او درباره کولرگازی نیز توصیه کرد که این کالا باید استاندارد بوده و خدمات پس از فروش نیز داشته باشد. نکته دیگری که باید به آن توجه داشت مصرف کم برق است.
حمایت از تولید داخل
در این میان بازهم بحث تولید داخل و حمایت همه‌جانبه مردم از این امر در میان است. به‌عبارت‌دیگر، همان‌طور که مردم در این سال‌ها پابه‌پای کالای داخلی آمده و با خرید از این کالا حمایت کرده‌اند، حالا هم باید این حمایت را ادامه داده و کالای داخلی بخرند چراکه کالای داخل نیز ازلحاظ کیفیت قابل‌رقابت با محصولات مشابه خارجی است.
یک عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی معتقد است: به دلیل قرار گرفتن در شرایط سخت اقتصادی درحال‌حاضر بهتر است مردم از کولرهای تولید داخل کشور خرید و استفاده کنند تا زمانی که شرایط رو به بهبودی برود.
 محمدعلی مددی با اشاره به توافقات ۱+۵ با ایران می‌گوید: این توافقات می‌تواند آغاز خوبی در اقتصاد و بازار کشور باشد؛ بنابراین با همدلی مردم می‌توان تولید داخل را هم به رونق و رشد بیشتری رساند زیرا زمانی که مردم کالای داخلی بخرند و از خرید کالای خارجی اجتناب کنند کمک بزرگی به اقتصاد کشور و حمایت از تولید خواهد بود که درنتیجه بازار هم حرکتی روبه‌جلو خواهد داشت.