نشریه شماره   215   هفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

اهمیت مبردها در تهویه مطبوع

کد مطلب : 2113
گروه تاسیسات: يكي از ملزومات اصــلي هـر ساختـــماني تهويه ها هستند كه نقش اصــــلي در برقراري آرامش و رفاه ساكنين دارد چرا كه امروزه انسان‌ها اغلب وقت خود را داخل محيط‌هاي بسته يا همان ساختمان‌ها مي گذرانند. سيستم هاي تهويه هوا بايد به گونه اي طراحي و ساخته شوند كه بيشترين كارايي را همراه با كمترين ميزان هدر رفت انرژي داشته باشند. يكي از عوامل مهمي كه در انتخاب اين سيستم حائز اهميت مي باشد نوع مبرد استفاده شده مي باشد. مبرد ماده اي است كه با جذب گرما از سيكل و انتقال آن به جاي ديگر، باعث ايجاد برودت مي‌شود كه اين انتقال گرما توسط تقطير و تبخير پي در پي مبردها اتفاق مي‌افتد. برخي از مبردها براي محيط زيست مضر بوده و ترجيحا نبايد مورد استفاده قرار گيرند. شايان ذكر است در برخي از كشور ها استفاده از اين نوع مبردها ممنوع مي باشد در عوض مبردهايي با نام مبردهاي پاك يا مبردهاي سبز وارد بازار شده است كه دوستدار محيط زيست مي باشند. اين مقاله به نقش مبرد و اهميت مبرد پاك در كيفيت و استاندارد سيستم تهويه پرداخته است.
انواع مبردها
 مبردها مواد شیمیایی هستند که برای انتقال حرارت در یک سیستم تهویه مطبوع مورد استفاده قرار می گیرند. مبردها گرما را طی عمل تبخیر در دما و فشار پایین جذب کرده و طی عمل تقطبر در فشار و دمــایی بالاتر آن را آزاد می ســازند. هر مـبردی  می تواند با شـــیوه ای صحیح با ایمــنی کامل به کار گرفته شود و در مقابل، هر مبردی می‌تواند مضر و خطرناک باشد اگر با شیوه ای نادرست مورد استفاده قرار بگیرد . در استاندارد ASHRAE-34 سطوح مختلف ایمنی کار با مبردها را بر اساس شدت سمی بودن و اشتعال پذیری آنها  ارائه شده است.
1.مبردهای HFC-134A و HFC-407C و HFC-  410A در دسته A1 قرارداده شده اند که مبردهای  این دسته از لحاظ سمی بودن در سطح پایین‌تری قرار گرفته و انتشار اشتعال نیز ندارند.
2.مبرد HCFC–123 در دسته B1 قرار گرفته که سمی بودن آن نسبتا بیشتر است اما انتشار اشتعال ندارد. با مراجعه به استاندارد مذكور می توانید اطلاعات بیشتری را پیرامون این موضوع بدست  آورید.
3.مبردهای سبز برای شاخص‌های LEED مبردهایی که در تجهیزات تهویه مطبوع مورد استفاده قرار می گیرند  می توانند دورنمایی از شاخص های مدیریت طراحی انرژی و محیط زیست LEED را ترسیم کنند .
یک پیش شرط لازم برای رسیدن به شاخص های (LEED)  عدم استفاده از مبردهای با ترکیب شیمیایی CFC  است. علاوه بر این استفاده از مبردهایی مثل HCFC – 22 و HCFC-123 نیز برای شاخصه‌های محیط زیست مضر است . در مقابل مبردهایی مانند HFC-134A و HFC-407C وHFC- 410A با عنوان مبردهای سبز معرفی شده و با استفاده از آنها دستیابی به شاخصه های فوق العاده در  محیط زیست پاک و طراحی انرژی و مدیریت آن ممکن خواهد بود.
اهمیت و نقش مبردها
سیستم‌هاي تهویه مطبوع که امروزه در زندگی افراد کاملا جایگاه خود را پیدا کرده است، روز به روز در حال گسترش نیز است تا آنجایی که هر ساله در نقاط مخالف دنیا و مراکز معتبر آموزشی و فنی، همایش هاي متعدد سرمایش، گرمایش، و سیستم هاي تهویه مطبوع برگزار می گردد که آخرین و جدیـــدترین طــراحی هاي این سیستم ها به نمایش گذاشته شود. در ایران نیز همایش هاي معتبري در این قالب برگزار می گردد و جدیدترین همایشی که تحت عنوان همایش سرمایش، گرمایش و تهویه مطبوع برگزار گردید، در خرداد ماه 1394 در تهران بود. مبردها مخصوصاً در چیلرهای نقش اساسی دارند به گونه‌ای که در راندمان و کیفیت هوای آنها تاثیر مسقیم می‌گذارند. همچنین ادامه کار چیلر به مبرد ارتباط وثیق دارد به گونه‌ای که تاخیر در تعویض مبرد ممکن است دستگاه را دچار اختلال کند. با توجه به قیمت بالای چیلر مشخص است که تعویض و استفاده از مبرد مناسب تا چقدر می‌تواند از اهمیت برخوردار باشد.
در حال حاضر شرکت های اندکی هستند که در داخل ایران در زمینه مبردها چیلر فعالیت می‌کنند و گمان می رود با اهمیت یافتن مباحث راندمان، نگهداری و بهینه‌سازی در مقابل تولید صرف این شرکت ها در آینده با استقبال بیشتری برخوردار شوند.