دارایی های آزاد شده غربالگری شود

شمار نشریه : 215

کد مطلب: 2106
کورش شرفشاهی: اکنون‌که مذاکرات هسته‌ای به ثمر رسیده، موضوع آزاد شدن مبالغ قابل‌توجهی از پول‌های بلوکه‌شده ایران به بحث روز محافل و مجالس کشور تبدیل‌شده است. به نظر می‌رسد این پول به گوشت قربانی می‌ماند و تمام بخش‌های کشور برای آن نقشه کشیده‌اند. ورزش، فرهنگ، اقتصاد و حتی سیاست برای این پول‌ها برنامه دارد و همه منتظر هستند تا این پول وارد کشور شود. بدیهی است برای اینکه اقتصاد به جریان بیفتد، باید نقدینگی در تمامی بخش‌ها توزیع شود، اما آنچه نباید فراموش کنیم، اولویت دادن به بخش‌هایی است که از اهمیت بیشتری برخوردار است و می‌تواند تأثیرگذارتر باشد. بی‌شک به یاد داریم زمانی که به دلیل تحریم‌ها، نقدینگی در کشور متوقف‌شده بود، دولت گذشته 3900 پروژه را کلنگ زد و بار تکمیل آنها بر دوش دولت یازدهم افتاد. در این شرایط، بسیاری بر این باور هستند که چون پول‌های تازه آزادشده در عمل تاکنون وارد چرخه اقتصاد کشور نشده، باید در قالب حساب‌ها و صندوق‌ها ذخیره شود. اما عده‌ای نیز معتقد هستند که مردم تاوان این بلوکه شدن را باتحمل سختی داده‌اند و اکنون‌که این پول‌ها آزادشده، باید از آن استفاده کنیم. اما اینکه این حجم از نقدینگی در کجا هزینه شود و در چه مدت و به چه صورت هزینه کنیم، را با تنی چند از نمایندگان مجلس شورای اسلامی در میان گذاشتیم که نتیجه اظهارات آنان در ادامه آمده است.
کنترل تورم همزمان با تزریق نقدینگی
عضو کمیسیون صنایع مجلس با اشاره به اهمیت پول‌های بلوکه‌شده گفت: اساتید علم اقتصاد عنوان می‌کنند که پول بی‌حساب به بازار آوردن و تزریق کردن به اقتصاد تورم‌زاست. بنابراین باید ابعاد به جریان انداختن این پول‌ها را ببینند.
سید محمد بیاتیان با اشاره به اینکه در حوزه عمران و ساختمان در حال حاضر بیش از 200 رسته شغلی کشور تعطیل است گفت: به همین دلیل لازم و ضروری است، که بودجه‌هایی را به بخش عمران تزریق کنیم تا با آمدن پول‌های بلوکه‌شده، این حوزه‌ها فعال شوند.
بیاتیان با تأکید بر اینکه همزمان با تزریق پول به بخش عمران، باید به فکر کنترل تورم ناشی از این نقدینگی هم باشیم، ادامه داد: کاری که در مسکن مهر انجام شد، نباید بار دیگر اتفاق بیفتد زیرا هرچند مسکن مهر کار پسندیده‌ای بود، ولی چون با دوراندیشی نبود، بار تورمش را مردم به دوش کشیدند.
نماینده بیجار با اشاره به پروژه‌های عمرانی راکد کشور گفت: به‌طور مثال در استان کردستان که تقریباً استان کوچک و غیر برخورداری است، هفت هزار میلیارد تومان بودجه به نرخ سال 92 می‌خواهیم تا پروژه‌های ناتمام را به اتمام برسانیم و توقعات مردم برآورده شود. بنابراین لازم است بیشترین توجه به حوزه عمرانی و تولید صورت گیرد.
وی افزود: اگر در حوزه عمرانی هم پول تزریق کردیم، باید  طوری شود که سرریز این نقدینگی به سمت تولید برود و تولید فعال شود که طبیعتاً این تزریق نقدینگی تورمی را هم در پی خواهد داشت که اگر دولت برای مدیریت آن تدبیر کند، می‌تواند این تورم را هم به نحو احسن کنترل نماید.
بیاتیان در مورد اظهارات برخی مسئولان مبنی بر اینکه اجازه نمی‌دهیم این پول‌ها برداشت شود، باید به خزانه واریز شود و دولت حق برداشت ندارد، گفت: آیا درست است این پول‌های بلوکه‌شده را درجایی بگذاریم و اصلاً به آن دست نزنیم؟ این تفکر درستی نیست. من معتقدم که این پول‌ها باید به نحو احسن و باتدبیر به جریان بیفتد.
وی افزود: وقتی از اقتصاد مقاومتی سخن می‌گوییم، پایه آن بحث تولید ملی است. خیلی از صنایع و واحدهای تولیدی ما به دلیل ضعف مالی تعطیل هستند و خیلی از شرکت‌های ما به دلیل نبود سرمایه در گردش تعطیل‌شده‌اند و دلیل اصلی‌اش این است که بانک‌های ما نمی‌توانند تسهیلات پرداخت کنند.
عضو کمیسیون صنایع مجلس با تأکید بر اینکه نگه‌داشتن پول‌های بلوکه‌شده‌ای که به کشور بازمی‌گردد، یک تفکر قرون وسطایی است، گفت: درست است که جنگ نداشتیم، اما ویرانی‌های ناشی از تحریم و مشکلات مالی آن هم کمتر از جنگ نبوده و نیست. این ویرانی‌های ناشی از تحریم‌ها خودش را در اقتصاد خانواده‌ها، بیکاری‌ها، تعطیلی کارخانه‌ها و بسیاری موارد دیگر نشان داده است.
بیاتیان با تأکید بر اینکه باید حوزه عمران و ساخت‌وساز کشور فعال شود تا زیرساخت‌ها درست شود، ادامه داد: برای اینکه در کشور اشتغال ایجاد شود تا سود آن نهایتاً به مردم برسد، باید نقدینگی داشته باشیم.
وی با تأکید بر اینکه بلوکه کردن پول‌های ایران چه در داخل و چه در خارج از کشور تحریم محسوب می‌شود گفت: حرف مخالفان به جریان انداختن نقدینگی‌های بلوکه‌شده تأسف‌آور است زیرا تا الآن از سوی دولت‌های خارج تحریم بوده‌ایم و حالا خودمان را از داخل تحریم کنیم و به‌نوعی ابزاردست دشمنان شویم. گویا آقایان نمی‌دانند نبود نقدینگی چه تأثیراتی دارد.
دارایی‌های خزانه یا سرمایه و بودجه
یکی دیگر از نمایندگانی که در خصوص پول‌های بلوکه‌شده، اظهارنظر کرده است، حسین محمد زاده، عضو کمیسیون عمران مجلس است. وی با اعلام اینکه فارغ از میزان و عدد دارایی‌های بلوکه‌شده، این نقدینگی ذخیره‌شده ازنظر ماهوی دو نو ع است گفت: مقداری از این پول‌های بلوکه‌شده، دارایی‌هایی است که باید به خزانه برگردد و ماهیت آن دارایی‌های خزانه است و مقدار دیگر هم مبالغی است که دولت می‌تواند به‌عنوان سرمایه و بودجه از آنها بهره‌برداری کند.
نماینده دره گز در مجلس شورای اسلامی افزود: فارغ از مقدار و میزان سهمی از پول‌های بلوکه‌شده که دولت می‌تواند مورداستفاده قرار دهد، نباید سهم عمران نادیده گرفته شود زیرا گسستی در خصوص فعالیت‌های عمرانی در طول چهار سال اخیر ایجادشده و شاید نزدیک به 400 هزار میلیارد تومان پروژه کلنگ خورده داریم که از این رقم باید غربالگری صورت گیرد و آن پروژه‌هایی که در مقیاس ملی و آثار توسعه اهمیت بیشتری دارند، در اولویت اجرا و اختصاص بودجه قرار بگیرند تا به صد در صد برسند و غیرازاین راه به‌جایی نخواهیم برد.
محمد زاده افزود: اگر نخواهیم پروژه‌های نیمه‌تمام را تمام بکنیم، مطمئناً تعلیق و توقف این پروژه‌هایی که امروز از آنها اسم می‌بریم، فراتر می‌رود و درنهایت کشور دچار ضرر بسیار جدی می‌شود. بی‌شک خیلی از این پروژه‌هایی که در این چندساله کلید خورده و بیشتر آنها در بخش حمل‌ونقل، راه‌سازی و انواع دیگر پروژه‌های عمرانی است، آثار توسعه اقتصادی فراوانی را در درون ذات خودش دارد.
وی پیشنهاد کرد: باید رویکرد اختصاص بودجه از پول‌های بلوکه‌شده این‌چنین باشد که با یک غربالگری درست و منطقی، پروژه‌هایی را که از اهمیت بیشتری برخوردار هستند، نقدینگی به آنها اختصاص داده شود تا بتوانیم از محل بهره‌برداری آنها؛ چشم‌اندازی را که متوقع هستیم و از مدت‌ها پیش ترسیم کرده‌ایم، شاهد باشیم.
عضو کمیسیون عمران مجلس در خصوص تأثیر فعال شدن پروژه‌های عمرانی در بقیه صنایع و اشتغال کشور گفت: از دیدگاه من به‌عنوان کسی که دستی در عمران دارد و در این زمینه تخصص دارم، کل پروژه‌های ساختمانی و عمرانی مولد هستند. به‌نوعی که قریب به 78 درصد همه صنایع و سایر عرصه‌ها و سطوح فعالیتی را در جامعه تحت تأثیر قرار می‌دهد. البته میزان تأثیر و نفوذی که در جامعه دارد، در بعضی مقوله‌ها بیشتر و در بعضی مقوله‌ها کمتر است. اما شک ندارم که حوزه تأثیر عمران در همه مشاغل و صنایع بسیار گسترده است.
وی با تأکید بر اینکه اگر پول‌های بلوکه‌شده در پروژه‌های عمرانی به جریان بیفتد، از حالت رکود اقتصادی خارج می‌شویم ،گفت: با توجه به حجم قابل‌توجه پروژه‌هایی که رقم خورده، شاید درون اینها پروژه‌هایی باشد که حتی یک دقیقه زودتر به بهره‌برداری رسیده شدنشان می‌تواند به ما کمک کند تا به آن توسعه‌ای که در نظر داشته و داریم، برسیم.
محمد زاده با اعلام اینکه پروژه‌های مناسبی در سطح کشور تعریف‌شده است، گفت: بعضی پروژه‌ها آثارشان محلی و منطقه‌ای است که آنها مدنظر من نیست و بیشتر تأکید من بر پروژه‌های ملی است.
نماینده دره گز در پاسخ به اینکه آیا باید صبر کنیم تا بودجه سال آینده به مجلس ارائه شود یا زودتر برای پول‌های بلوکه‌شده فکری بشود، گفت: فکر می‌کنم تصمیم‌گیری در مورد پول‌های بلوکه‌شده زودتر از بودجه میسر نیست. باید با تأمل بیشتر در مورد این نقدینگی تصمیم‌گیری شود و درعین‌حال عجولانه برخورد نشود.
وی با اشاره به اقدامات عجولانه‌ای که در دولت قبل شاهد بودیم ،افزود: اتفاقاتی که در آن سال‌ها شاهد بودیم، تأثیرات منفی برجای گذاشت. بنابراین نباید مانند آن سال‌هایی عمل کنیم که دولت از درآمدهای قابل‌توجهی برخوردار بود.
محمد زاده تأکید کرد: بهتر است صبر کنیم این پول‌های بلوکه‌شده به‌صورت دقیق در لایحه بودجه ارائه شود تا در موردش تصمیم بگیریم.
پرداخت مطالبات سازمان‌ها
یک نماینده عضو کمیسیون عمران مجلس، در خصوص پول‌های بلوکه‌شده و شرایط آن گفت: به اعداد و ارقام پول‌های بلوکه‌شده کاری ندارم اما به نظر می‌رسد در خصوص پولی که از این بابت به خزانه دولت می‌آید، باید بر دو موضوع تمرکز شود .
کمال علیپور خنکداری با بیان اینکه موضوع بحث پروژه‌های عمرانی نیمه‌تمام کشور است ،افزود: پروژه‌های عمرانی زیرساخت‌های کشور است. ممکن است پروژه‌های درمانی، راه‌سازی، پل‌ها، تونل‌ها، یا موضوعات فرهنگی باشد اما در کل هر آن چیزی که در رابطه با موضوعات عمرانی کشور تعریف‌شده که نیمه‌تمام باقی‌مانده است، می‌تواند کشور را از بسیاری از مشکلات نجات بدهد و این پولی که امروزه در قالب پول‌های بلوکه‌شده به کشور بازمی‌گردد، به‌هرحال جزو چرخه اقتصادی ما نبود و با آمدنش به عرصه اقتصاد، می‌تواند به رفع مشکلات که عمده آنها ناشی از کمبود نقدینگی است، کمک کند.
وی گفت: دوم اینکه باید از پول‌های بلوکه‌شده مطالبات خیلی از سازمان‌ها پرداخت شود. مثلاً الآن خیلی از دستگاه‌ها در رابطه با نظام هماهنگ طلب دارند. کارکنان فولاد، سازمان تأمین اجتماعی، بازنشسته‌ها و بسیاری دیگر در خصوص نظام هماهنگ میلیاردها تومان طلب دارند.
علیپور با تأکید بر اینکه لازم است بخش قابل‌توجهی از پول‌های بلوکه‌شده در بحث عمرانی  به جریان بیفتد ادامه داد: با توجه به اینکه عمران بخش‌های مختلفی دارد و فقط در مورد ساختمان 60 تا 100 صنعت را به جریان می‌اندازد، به همین دلیل می‌تواند در رونق اقتصادی مؤثر باشد.
وی با اشاره به اینکه اگر به صنعت ساختمان توجه داشته باشیم، بیش از 40 رسته شغلی به آن ارتباط دارد ،اظهار داشت: بنابراین رونق ساخت‌وساز باعث رونق خوبی در کشور می‌شود. مثلاً در بخش راه‌ها بیش از 16 رسته شغلی با ساخت پل‌ها، تونل‌ها و راه‌ها ارتباط دارند.
عضو کمیسیون عمران مجلس تأکید کرد: اگر بخش عمران کشور فعال شود، کارخانه‌های ما رونق پیدا می‌کند و موضوعات مختلف دیگری که می‌تواند در گردش مالی تأثیرگذار باشد و پیرو آن از رکود خارج می‌شویم و رشد اقتصادی خوبی خواهیم داشت.
اول تولید و صنعت، دوم امور عمرانی
اما سید احسن علوی، یکی دیگر از اعضای کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی، اعتقاد دارد که پروژه‌های عمرانی می‌تواند فعالیت‌های زیادی را نظیر اشتغال و تولید در برگیرد.
نماینده سنندج به خبرنگار ما گفت: بی‌تردید هرقدر این اعتبارات و پول‌های بلوکه‌شده را در چرخه اقتصادی بخصوص بخش تولید هزینه کنیم، می‌تواند کشور را به سمت توسعه هدایت کند.
وی با یادآوری اینکه در بخش عمرانی به پیمانکاران خیلی بدهکار هستیم ،گفت: بیشتر پروژه‌های ما به علت نبود اعتبارات معطل‌مانده و در تخصیص اعتبارات مشکل داریم.
علوی با اشاره به اینکه بودجه برای پروژه‌های عمرانی تخصیص داده‌شده، اما دولت پولی ندارد که به پیمانکارها بدهد تا آن پروژه را اجرا کنند، افزود: در بررسی‌ها به این نتیجه رسیدیم که قریب 40 درصد هزینه پروژه‌ها به علت زمان‌بر بودن و تأخیر در بهره‌برداری پروژه‌هاست.
وی تأخیر در بهره‌برداری از پروژه‌ها را به خاطر تعلل دولت در پرداخت مطالبات پیمانکاران دانست و گفت: همین امر باعث می‌شود که پروژه‌ها برای ما بی‌نهایت گران تمام شود و این قضیه به سرمایه ملی ما واقعاً ضرر می‌رساند.
عضو کمیسیون عمران افزود: بنابراین اگر بتوانیم این پول‌های بلوکه‌شده را اول در تولید و کارهای صنعتی و دوم در پروژه‌های عمرانی متمرکز کنیم، می‌تواند کشور را به سمت تعالی هدایت کند.
وی در خصوص بودجه امسال و کاهش پروژه‌های عمرانی، بودجه انقباضی دولت و کاهش بودجه عمرانی نسبت به گذشته گفت: کار خوبی که دولت یازدهم کرد این بود که سعی کرد پروژه‌ها را جمع‌وجور کند و از آن حالت رؤیایی خارج شد.
علوی با یادآوری اینکه در دولت گذشته بدون بررسی و مطالعه پروژه‌ها کلنگ زنی می‌شد، گفت: دولت یازدهم در فکر این است پروژه‌هایی را شروع کند که زمان‌بر نباشد و بتواند در مدت یک یا دو سال به سرانجام برسد و این سیاست درستی است.
وی با اشاره به اینکه دولت قبل خیلی از پروژه‌ها را کلنگ زد ولی در نهایت ناقص ماندند و نتوانست اعتبارات لازم را به تمام پروژه‌ها بدهد ،اظهار داشت: دولت قبل در بخش عمرانی اعتبارات را به هزاران پروژه سرشکن کرد و به این حالت رسید که خیلی از پروژه‌ها را زخمی کرد و در مراحل اولیه کار را رها کردند. اما امروزه دولت در تلاش است پروژه‌هایی که خیلی ضرورت ندارد را به بخش خصوصی واگذار کند و پروژه‌های استراتژیک و مهم را که اهمیت ملی دارد، واقعاً با هر شرایطی تمام کند.
علوی گفت: مسئله‌ای که این روزها با آن خیلی درگیر هستیم، این است که با ریاست سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی در کمیسیون عمران بحث می‌کنیم تا پروژه‌های مهم را دوساله تمام کنیم و اجازه ندهیم خیلی طول بکشد.
وی خاطرنشان کرد: باید پول‌ها را  بیشتر بر روی پروژه‌های زودبازده متمرکز کنیم و در حقیقت اصرار بر این است پروژه‌هایی را تخصیص اعتبار بدهیم که می‌تواند بهره‌وری بیشتری داشته باشد. به نظر من این سیاست، سیاست بهتری است تا اینکه ما با این اعتبارات محدود، پروژه‌های زیادی را کلنگ بزنیم و درنهایت هیچ‌کدام به بهره‌برداری نرسد.