هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   214   هفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

هیجان همنشینـی با ارواح

روستای تاریخی «میمند» که در اجلاس جهانی یونسکو به ثبت جهانی رسید، تنها یک اثر باستانی برای دیدن نیست. حضور در میمند، این شانس را به هر بازدیدکننده‌ای می‌دهد که در اتاقک‌های خاصی اتراق کند که از چند هزار سال پیش، محل تولد، زندگی و وفات نسل‌های متعدد از ساکنان این سرزمین بوده‌اند.
میمند با قدمت چندهزارساله، از اقامت‌گاه‌های اولیه‌ انسان‌های ساکن در ناحیه مرکزی ایران بوده است که به‌شکلی بدوی و برای در امان ماندن از شرایط جوی و نیز حیوانات وحشی، دل صخره‌ها را می‌کند و برای خود و خانواده‌اش اتاقک‌هایی درست می‌کرد که هم‌اکنون نیز رگه‌هایی از حیات در آن‌ها جریان دارد.
این روستای تاریخی که از چند سال پیش در رسانه‌ها بیشتر به آن پرداخته شد، درواقع تشکیل شده از دست‌کندهایی که حاصل غلبه‌ تیشه بر سنگ بوده‌اند و علاوه بر در نظر گرفتن کمد و تاقچه‌های سنگی حجاری شده، فضای داخلی آنها تحت دوده‌ آتش قرار می گرفته تا علاوه بر جلوگیری از نفوذ حشرات و خزندگان موزی، از فرسایش تدریجی لایه‌های داخلی سنگ نیز تحت مجاورت اکسیژن هوا، جلوگیری شود.
بشری که از این ترفند برای زندگی استفاده می‌کرد، علاوه بر آن‌که تحمل آفتاب گرم تابستان و هوای سرد و برف‌آلود زمستان برایش راحت می‌شد، از فرزندان و خانواده‌ خود در برابر حیوان‌هایی چون پلنگ، محافظت می‌کرد.
این روند تا چند سال پیش به شکل طبیعی و نسل اندر نسل جریان داشت؛ تا جایی‌که هم‌اکنون در میمند، هم آتشکده‌ای که به موزه تبدیل شده وجود دارد، هم مسجد و حسینیه. اما از چند سال پیش، روند کوچ از میمند مانند همه‌ روستاهای ایران جریان یافت و اکنون بیشتر وارثان دست‌کندهای روستا، در شهرهای اطراف زندگی می‌کنند؛ هرچند برخی از بزرگ‌ترهای آنها در فصل‌های گردشگرپذیر، به روستای آباء و اجدادی خود مراجعت می کنند تا از طریق ارایه‌ محصولات محلی و نیز میزبانی از گردشگران، درآمدی به‌دست آورند.
برای رسیدن به میمند، دو مسیر مشخص وجود دارد؛ یکی این‌که از طریق کرمان، پس از گذشتن از مس سرچشمه، از طریق شهر بابک به سمت روستا که در 40 کیلومتری شمال این شهر قرار دارد عزیمت کنید، دیگر راه، بین دو شهر رفسنجان و انار، به‌شکل یک راه فرعی آسفالته‌ 100 کیلومتری وجود دارد که می‌توان گفت، مسیری زیبا اما در برخی نقاط، لازم‌الاحتیاط است. بویژه آن‌که رانندگی در شب این جاده، به‌دلیل برخی پیچ‌های کوهستانی و در فقدان علایم هشداردهنده و گاردریل‌ها، کمی دور از احتیاط به‌نظر می‌رسد. با این اوصاف، پس از گذشتن از چند روستای کوهستانی، به محوطه‌ای می‌رسید که پیش و بیش از هرچیز، شکل آن توجه هر بیننده‌ای، به ویژه هر ناآشنا و تازه‌واردی را به خود جلب می‌کند. از همین روست که از چند سال پیش، تصمیم بر آن شد که منظر این روستای تاریخی، در فهرست جهانی یونسکو به ثبت برسد.
در سی‌وهفتمین اجلاس میراث جهانی ملموس که دو سال پیش در آسیای شرقی برگزار شد‌، ایران پرونده‌ «منظر فرهنگی - تاریخی میمند» را به‌عنوان اثر طبیعی در آخرین لحظه‌ها برای ثبت جهانی ارایه کرد، اما با مخالفت تعدادی از کشورها روبه‌رو شد که دلیل آن را ابهام در برخی موارد این پرونده، بخصوص کوچ عشایر و ناقص بودن اطلاعات آن مطرح کردند. به همین دلیل اعلام شد، در صورتی که ایران بتواند تا دوماه پس از پایان یافتن اجلاس، موارد مبهم را برطرف و پرونده را به یونسکو بفرستد، این پرونده در سی‌وهشتمین اجلاس یونسکو (2014 میلادی) بدون در نظر گرفتن هیچ سهمیه‌ای از سوی ایران، در فهرست میراث جهانی به ثبت می‌رسد. این در حالی است که دوباره اعلام شد جهانی شدن میمند باز هم عقب افتاده و این پرونده در سال 2015 بررسی می‌شود، چون تا مهلت تعیین‌شده، فقط مقدمات مطالعات مربوط به آن انجام شده است. درنهایت، چندی پیش در سی‌ونهمین اجلاس میراث فرهنگی یونسکو در آلمان، پرونده‌ محوطه‌ باستانی «شوش» و همچنین منظر فرهنگی «میمند» مورد بررسی قرار گرفت و با اکثریت آراء، این دو محوطه‌ باستانی به‌عنوان هجدهمین و نوزدهمین اثر جهانی ایران در فهرست یونسکو به ثبت رسیدند.