هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   214   هفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

معمــاری منسجم ایران باستان

قلعه اولتان
قلعه اولتان نام دژي کهن در شمال استان اردبيل و نزديک به شهر پارس‌آباد است که در کنار رود ارس واقع‌شده و در همسايگي روستاي کهن اولتان قرارگرفته است.
اين« دژ» در مساحت 320 هزار مترمربع با ترکيب به‌جامانده از آن يک دژ نظامي را تداعي می‌کند که نخست به دست اشکانيان پديد آمد و تا سده 12 هجري مورداستفاده قرارگرفته است. با توجه به حدس و گمان‌های کاملاً علمي هنوز قسمت اعظم ساختمان‌های قلعه در زیرخاک مدفون است.
 معماري منسجم دوره اشکاني تا اسلامي در قلعه اولتان قالاسي کشف شد. باستان شناسان در کاوش قلعه اولتان قالاسي با مجموعه منسجم معماري متعلق به دوره‌های مختلف اشکاني تا اسلامي مواجه شدند که بيشتر آثار يافت شده به دوره قرن سوم و چهارم هجري و ادامه معماري دوره ساساني تعلق داشت.
در حصار جنوبي قلعه کاوش‌های باستان‌شناسی منجر به کشف مجموعه منسجم و منظمي از معماري، احتمالاً متعلق به خانه‌ای اشرافي شد که در آن حمام، دستشويي نيز يافت گردید. باستان شناسان در حين کاوش به يک توالت فرنگي برخوردند که درست شبيه توالت فرنگی‌های امروزي است و احتمالاً به دوران تاريخي تعلق دارد. در اين توالت با استفاده از تن پوشه‌های سفالي مسير ورود و خروج آب را تعبيه کرده‌اند.
اولتان قالاسي با 50 هکتار وسعت يک شهر قلعه است. به‌این‌ترتیب فضاهاي مسکوني داخل قلعه و فضاهاي صنعتي از قبيل کارگاه‌های فلزگري، شیشه‌گری و سفال در بيرون از قلعه بوده است. قلعه در کنار رود ارس با حصاري به بلندي 5/5 متر ساخته‌شده است. عرض اين حصار 3/5 متر است. بخش‌های مختلف قلعه هنوز سالم مانده و در صورت مرمت می‌تواند به يک مکان گردشگري منحصربه‌فرد تبديل شود.