هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   160   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

ساخت خانه در هفت روز


گروه ساخت و ساز: حميد خانعلي، پژوهشگر و محقق صنعتي سازي از جمله محققان پركاري است كه تاكنون كار‌هاي قابل‌توجهی انجام داده است. وي كه همواره در ابداعات خود بحث ارزان‌سازی، سریع سازی و مقاوم‌سازي را با هم مورد توجه قرار مي‌دهد، خانه‌اي دائمي ابداع كرده كه نمونه بارز صنعتی سازی است. اين محقق در مورد ابتكار خود این‌گونه توضيح مي‌دهد:‌

وقوع زلزله باعث می‌شود ساختارهای اجتماعی و اقتصادی در مناطق آسیب‌دیده دچار بحران شود. در اين ميان بازسازی سریع مناطق زلزله‌زده می‌تواند ضمن کاهش آلام آسیب دیدگان و بازگشت امید به زندگی در بین ساکنین، بهبود وضعیت اجتماعی و اقتصادی منطقه را به دنبال داشته باشد.

معمولاً این بازسازی زمان نسبتاً زیادی نیاز داردکه پاره‌ای از دلایل آن عبارتند از:

• آسیب زیرساخت‌های عمرانی

• مشکلات تأمین ماشین‌آلات و مصالح مورد نیاز

• مشکلات تأمین بودجه

• عدم دسترسی به نیروی کار مفید

علاوه بر دلایل فوق یکی از مهم‌ترین آنها شرایط محیطی و اقلیمی است . بسیاری از پروژه‌ها به علت شرایط سخت اقلیمی سرما و یا حتی گرمای زیاد با تأخیر مواجه می‌گردند و در مناطقی با توجه به حجم خرابی‌ها، بازسازی مناطق آسیب دیده سال‌ها به طول می‌انجامد. با توجه به زلزله‌خیز بودن کشورمان یافتن راهکاری برای حل این مشکل و ایجاد مسکنی دائمي، ارزان، ایمن و سریع براي زلزله‌زدگان و ساير مردم ، از اهمیت بسیار زیادی برخوردار می‌باشد. پس از زلزله بم و حضور اینجانب در ارگان بازسازی‌کننده، بر آن شدم تا تحقیقات خود را در این زمینه متمرکز نموده و سيستمي ايجاد كنم تا ضمن سادگي و بومي بودن، در برابر زلزله مقاوم بوده و از خصوصياتي مانند ساخت سریع و ارزان بودن برخوردار باشد. ضمن اينكه مبحث انرژي و حريق در آن رعايت گردد و خوشبختانه پس از سال‌ها تحقیق و آزمایش به هدف مورد نظرم رسيدم.

به وسیله این سیستم ، ساخت خانه پس از طراحی در طی چند روز به پایان خواهد رسید. به عبارت دیگر از نقطه طراحي آغازین تا پایان كار و ساکن شدن، يك ساختمان يك طبقه حداكثر هفت‌روزه ساخته مي‌شود. ساخت این خانه‌ها در محل امکان‌پذیر بوده اما مسلماً با تجهیز یک کارگاه در منطقه سرعت و کیفیت افزایش خواهد یافت. ضمن اينكه این خانه‌ها دارای اسکلت فلزی و متناسب با شرایط منطقه دارای ساختار جوش و یا پیچ و مهره می‌باشند.

مراحل ساخت خانه با این سیستم به شرح ذیل است:

پس از طراحی، عملیات ساخت پی شروع می‌شود. با توجه به توزیع بار سازه و وزن بسیار کم آن که نزدیک به یک دهم سازه مشابه است، پی مورد نیاز ساده و ارزان خواهد بود و در این پی فاضلاب نیز پیش‌بینی‌شده است.

همزمانساخت بخش فلزی و قطعات که شامل دیوارها و سقف است، آغاز می‌گردد و در پانل های دیوار، تأسیسات الکتریکی همانند محل کلیدها و پریزها تعبیه می‌گردد تا دیگر نیازی به کنده‌کاری نباشد. بخش زیادی از نازک‌کاری دیوارها و سقف نیز در زمان ساخت پانل ها انجام می‌گیرد و با این کار در زمان و هزینه صرفه جویی خواهد شد. لازم به ذكر است مصالح به کار گرفته‌شده در این سیستم از نوع ویژه‌ای بوده که ضمن سبک بودن ،عایق گرما و سرما و رطوبت بوده و از استحکام بسیار بالایی برخوردار است و کاملاً در برابر حریق مقاوم می‌باشند.

پس از چهار روز ضمن رسیدن مقاومت فونداسیون به مقدار قابل‌قبول برای نصب و خشک شدن پانل ها، عملیات نصب خانه آغاز می‌گردد. عملیات نصب در عرض یک روز می‌تواند به وسیله چند کارگر و در شرایط مطلوب تر توسط جرثقیل سبک به اجرا درآید لذا عملاً سفت‌کاری ساختمان پایان خواهد یافت. با توجه به اينكه چهارچوب‌های در و پنجره در پانل ها تعبیه گردیده و بخش اعظم نازک‌کاری نیز آماده می‌باشد، تنها کف سازی، عایق بام و سرویس ها، کاشی‌کاری، درزگیری اتصالات پانل ها، نمای پیش‌ساخته و نصب تأسیسات که تماماً از قبل پیش‌بینی‌شده، باقی خواهد ماند و با توجه به امکان انجام همزمان آنها ظرف چند روز ،خانه آماده تحویل خواهد بود.

در این سیستم خانه‌سازی، با کاهش بسیار زیاد زمان ، هزینه‌های سربار کاهش‌یافته و با توجه به آنکه تمامی مصالح از داخل کشور تأمین می‌شود لذا در هر منطقه با استفاده از امکانات بومی قابل‌اجرا است.

ذکر چند نکته دراین‌باره ضروری است:

• بزرگ‌ترین چالش پیش روی ما ایجاد دانش و تکنولوژی سبکی ساختمان، مقاومت بالا در برابر زلزله، استحکام در مقایسه با روش‌های متداول و اصلاح رفتار مصالح بوده است

• قطعات سازه یکپارچه بوده و در هنگام زلزله، خطر فروریختن آوار وجود نخواهد داشت

• این سیستم مدولار بوده و امکان تغییر لی اوت Layout و یا افزایش مساحت وجود خواهد داشت

• این سیستم در حال حاضر برای ساخت خانه‌های یک طبقه به کار گرفته‌شده اما امکان به کارگیری پانل ها درساختمان های بلند مرتبه نیز وجود دارد. با توجه به سبکی بسیار زیاد قطعات وزن ساختمان‌ها به شدت کاهش می یابد و در نتیجه رفتار سازه در مقابل زلزله بهبود خواهد یافت.

• نکته بسیار مهم سادگی روش کار و تغییراتی است که در رفتار مصالح متداول ساختمانی انجام پذیرفته که امکان به‌کارگیری آنها را در این سیستم به وجود می‌آورد.

• شاید به نظر برسد هزینه ساختمان‌ها بالا باشد اما در عمل با این روش ضمن دستیابی به سرعت‌های بسیار بالای ساخت، هزینه ساخت خانه به کمتر از نصف کاهش خواهد یافت

• در طول سه سال گذشته غالب تکنولوژی های ابداع‌شده و به‌کاررفته در این سیستم در مرکز تحقیقات راه و مسکن و شهرسازی مورد آزمایش قرار گرفته است

نمونه ساختمان ساخته‌شده که شامل دو اتاق‌خواب می‌باشد، در کمتر از یک روز در مرکز تحقیقات راه، مسكن و شهرسازي نصب گردید و به مدت 9 ماه در شرایط برف و باران، سرما و گرما قرار گرفت که علیرغم عدم عایق سازی بام هیچ‌گونه آسیبی به ساختمان وارد نشد و با توجه به عایق بودن در مقابل رطوبت، حتی آسیبی به گچ‌های نازک‌کاری سقف نیز وارد نگردید. البته لازم به ذکر است انجام این پروژه با حمایت‌های بی‌دریغ دکتر فاطمی عقدا، ریاست محترم مرکز تحقیقات راه و مسکن و شهرسازی صورت گرفته که لازم است در اینجا از ایشان تشکر و قدردانی نمایم.