نشریه شماره   213   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

فن کوئل

هر فن كويل بسته به نوع آن داراي يك يا چند عدد فن است. کار فن، گرفتن هوای محل و عبور آن از روی کویل و به جریان انداختن هوا در محل است. كويل نيز قطع هاي است كه در زمستان آب گرم و در تابستان آب سرد در آن به جريان مي افتد و وظيفه انتقال گرما بين آب و هوا را بر عهده دارد، به منظور بیشتر شدن سطح تبادل حرارت بین آب وهوا، پره هايي بر روي آن نصب ميكن كويل ها معمولاً به اين صورت كار مي كنند كه یک یا چند ردیف کویل دارای پره آلومینیومی یا مسی در زیر یا پشت فن قرار دارد. به کویل هر فن دو لوله متصل می شود که عبارتند از لوله ورود آب گرم به بویلر در زمستان یا آب سرد به چیلر در تابستان و لوله مخصوص برگشت به موتور خانه مرکزی. اگر از فن کویل برای سرمایش در تابستان نیز استفاده می شود، برای تخلیه آب ناشي از تقطیر بخار آب موجود در هوا بر روی فن کویل از یک لوله تخلیه از جنس گالوانیزه استفاده می شود. اين وسيله تنها وظيفه تبادل حرارتي را برعهده دارد در نتيجه مصرف انرژي آن بسيار پايين است.
 هر فن كوئل چيزي نزديك به يك آمپر مصرف انرژي دارد و آنچه بايد به عنوان منبع اصلي انرژي سنجيده شود دستگاه‌هاي واقع در موتورخانه است. دستگاه‌هايي مانند چيلر و يا ديگ بخار كه هزينه‌هاي بالايي نيز دارند و بايد در ساختمان‌هاي بزرگ مورد استفاده قرار بگيرد تا صرفه‌اقتصادي داشته باشند. 
 انواع فن كويل ها 
ابراهيمي از فعالان بازار فن كويل انواع اين محصول را اينگونه تقسيم‌بندي مي‌كند: نخستين نوع فن‌كوئل به كاسه‌تي معروف است و بر اساس ميزان دهشي كه دارد مي‌تواند يك‌طرفه، دوطرفه  يا چند‌طرفه باشد. نوعي ديگر نيز در بازار ايران موجود است به نام فن‌كوئل توكار. وي افزود: هم فن‌كوئل‌هاي كاسه تي و هم فن‌كوئل‌هاي توكار داخل سقف كاذب قرار مي‌گيرند. البته نوع ديگري از فن‌كوئل همانند كولر و يا اسپيليت روي ديوار قرار مي‌گيرد  و نوع ديگري نيز روي زمين قرار گرفته و دهش هوا از زير انجام مي‌گيرد. به اين ترتيب ما سه نوع فن كوئل از نظر جهت دهش داريم، سقفي، ديواري و زميني. 
ابراهيمي ادامه داد: بنا به درخواست مشتري اين فن‌كوئل‌ها نصب مي‌شود اما بهتر است در محيط‌هاي اداري، آموزشي و تجاري فن‌كوئل‌هاي سقفي و براي منازل از مدل ديواري استفاده شود و بهترين نقطه نصب آنها بالاي درِ ورودي است. البته هرچند مدل زميني اكنون ديگر قديمي شده ،اما هستند شركت‌هايي كه مدل سقفي را در تلفيق با مدل زميني كار مي كنند. 
ابراهيمي در مورد قدرت هوادهي انواع فن‌كوئل‌ها گفت: روش ديگري هم براي تقسيم‌بندي داريم و آن ظرفيت هوادهي آنهاست. نوع زميني فن كوئل ها بين 200 تا هزار فوت مكعب در دقيقه هوا  را رو به بالا و يا روبه رو منتشر مي‌كنند. قدرت هوادهي مدل سقفي هم همين است اما در مدل ديواري كه به كانالي هم معروف است قدرت هوادهي بين 600 تا دو هزار فوت مكعب در دقيقه است.
ابراهيمي  در مورد نحوه سرمايش و گرمايش اين سيستم‌ها گفت: فن‌كوئل‌ها داراي دو سيستم دو لوله‌اي و چهارلوله‌اي هستند. در نوع دو لوله‌اي آب به فن مي آيد و از لوله ديگر برمي‌گردد ولي در فن‌كوئل‌هاي چهارلوله‌اي آب از دولوله وارد شده و از دو لوله بازمي‌گردد. به اين ترتيب همزمان آب سرد و آب گرم مي‌تواند وارد كوئل‌ها شود. 
وي افزود: مزيت اين سيستم آن است كه اين كوئل‌‌ها مي‌‌توانند همزمان فضايي را سرد و فضاي را گرم نگه‌دارند. اين در حالي است كه فن‌كوئل‌‌هاي دولوله‌اي تنها مي‌توانند جايي را گرم و يا سرد كنند. 
وابسته ميزان مصرف منبع 
محسن پاليزدار از شركت تدبير تهويه فراسرما كاربري انواع فن كويل را وابسته به معماري و سليقه كافرما دانست و به خبرنگار ما گفت: كاربرد انواع فن كويل ها تنها وابسته به نظر و سليقه كارفرماست و اينكه بگوييم انواع فن كويل ها از نظر كاربرد در محيط هاي تجاري، مسكوني و اداري از هم جدا ميشود، درست نيست. 
وي با اشاره به اينكه برندهاي مختلف فن كويل ميزان مصرف متفاوتي دارد، گفت: البته اين ميزان مصرف بسيار جزئي است، اما در سنجش ميزان مصرف نهايي بايد به منبع اصلي گرمايش يا سرمايش نگاه كرد. در مورد سرمايش كه از منبع چيلر استفاده ميشود. در چيلر جذبي مصرف گاز و در چيلرهاي تراكمي به دليل وجود كمپرسور مصرف برق داريم. 
پاليزدار با اشاره به اينكه فن كويل كالايي است كه توجيه و صرفه توليد در ايران دارد،اظهار داشت: فن كويل در ايران هم توليد  و هم وارد ميشود. البته واردات آن  مانند بسياري ديگر از كالاها غالباً از كشور چين صورت ميگيرد اما محصولي پر مصرف در كشور است و متقاضي زيادي دارد.
وي افزود: محصولاتي كه در ايران توليد ميشود در قياس با نمونه هاي چيني هزينه هاي بالاتري دارد اما نيروي انساني ارزان، تحريم قطعات و لوازم گرانتر باعث شده بازار ايران رو به محصولات چيني بياورد. 
پاليزدار براي تقويت توليد ايراني دو نكته را برميشمرد: نخست حمايت از نيروي انساني و نيروي متخصص است. گام اول اين است كه از حقوق كارگر، متخصص و كارشناس كه اساس توليد هر كشور است به نحو شايسته حمايت شود. همه اين وظيفه دست دولت نيست، كارگاه هاي خصوصي كوچكي هستند كه با چند كارگر به توليد ميپردازند و در اين مراكز هم بایستی حق و حقوق كارگران پرداخت شود. پاليزدار ادامه داد: دومين نكته نيز تحريم ها هستند كه بحثي تكراري است. دولت بايد ياري كند تا قطعاتي را كه نياز داريم بتوانيم راحتتر وارد كنيم و يا اگر نميتوان وارد كرد شرايط را براي ساخت آن قطعات مهيا كند. البته ناچار هستيم يك سري از اين قطعات را بايد وارد كنيم و در زمينه واردات اين قطعات و محصولات اوليه مسئولان بايد كمك كنند.  
قيمت انواع فن‌كوئل
يكي از فعالان توليد در اين زمينه مي‌گويد: بنا به اظهار کارشناسان اگر به سمت فن كويل هاي دكوراتيو مانند فن كويل هاي كاسه تي و ديواري در قالب ها و شكل هاي مختلف برويم، مي توانيم به سمت رقابت خارجي گام برداريم. براي اين كار حتماً بايد سرمايه گذاري نموده و كارخانه هايي را احداث كنيم، مانند كاري كه در چين صورت گرفت.
جدول زير نمونه‌اي از قيمت انواع فن‌كوئل است كه البته براي داشتن دورنمايي از هزينه واقعي، بايستي دورنمايي از هزينه‌هاي موتورخانه و چيلر را هم بدان افزود: