هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   213   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

نفت پس ازرفع تحريم‌ها

گروه تأسیسات: پس از مذاكرات پيچيده و طولاني ديپلمات‌هاي كشورمان و گروه 5+1 بعد از 12 ايران در يك قدمي برداشتن تحريم‌هايي قرار دارد كه گسترده‌ترين و پيچيده‌ترين تحريم‌هاي تاريخ آمريكا به حساب مي‌آيد. اين خبرها بازار صنعت نفت را با تغييراتي روبرو خواهد كرد؛‌ بازاري كه با تصميم سران اوپك براي تثبيت روند توليد یک‌بار به نزديك بشكه‌اي 50 دلار رسيد و در هفته‌های گذشته با رفراندوم مردم يونان كه شاید به خروج اين كشور از حوزه يورو منجر شود بار ديگر سقوط قیمت را تجربه كنيم. سؤال اينجاست كه ادعاي ايران مبنی بر افزايش 700 هزار بشكه‌اي صادرات خود در فرداي لغو تحریم‌ها چقدر واقع‌بينانه است. 
آسان نمود اول ولي ...
صنعت نفت ايران در سال 1352 به توليد بي‌سابقه  6 ميليون بشكه در روز رسيد كه پس از آن جنگ، مسائل سياسي و تحريم‌ها موجب شد توليد نفت در ايران به رقم دو ميليون و 800 هزار بشكه در روز برسد. آژانس بين‌المللي انرژي معتقد است كه ايران بعد از تحريم‌ها مي‌تواند روزانه 800  هزار  بشكه بر توليدات خود بيفزايد. اين كشور در حال حاضر حدود 30 ميليون بشكه نفت در نفتكش‌هاي خود ذخيره دارد و به اين معني است كه بلافاصله بعد از تحريم‌ها با فروش همين مقدار نفت مي‌تواند صادرات خود را 300 هزار بشكه در روز افزايش دهد. برآوردها نشان مي‌دهد كه ايران احتمالاً قادر خواهد بود ظرف چند ماه پس از تحريم‌ها  روزانه 400 هزار بشكه و تا پايان سال روزانه 700 هزار بشكه به توليد نفت خود بيفزايد. 
 صادرات نفت و ميعانات گازي ايران در سال 2014 به‌طور متوسط روزانه یک‌میلیون و 400 هزار بشکه بوده است. در سال 2011 و قبل از تشديد تحريم‌ها ايران روزانه دو ميليون و 600 هزار بشکه نفت را عمدتاً به آسيا و به‌ویژه چين (روزانه550 هزار بشکه)، هند (روزانه320 هزار بشکه)، ژاپن (روزانه 315 هزار بشکه) و کره‌جنوبي (روزانه250 هزار بشکه) صادر مي‌کرد. در سال 2012 و همزمان با تحريم‌هاي آمريکا و اتحاديه اروپا تقريباً تمام خريداران ايران يا خريد خود را کاهش دادند و يا متوقف کردند.
حال با برطرف شدن تحريم‌ها اين اميد مي‌رود كه ايران به سطح توليد و صادرات قبل از تحريم بازگردد اما روند برطرف شدن تحريم‌ها معمولاً طولاني‌تر از اعمال آنهاست چراكه پايان هميشگي آنها منوط به موافقت كنگره آمريكاست كه به‌شدت به سياست هسته‌اي ايران مشكوك است. تحلیلگران می‌گویند، سه تا پنج سال طول می‌کشد تا کنگره تحریم‌های آمریکا را لغو کند و شرکت‌های آمریکایی بتوانند در بخش بالادستی نفت ایران حضور پیدا کنند. مضاف بر آن مشكلات ديگري همچون كاهش تقاضاي جهاني نفت درنتیجه توسعه تكنولوژي‌ انرژی‌های نو و افزايش توليدكنندگان نفت خارج از اوپك و ضعف سرمايه‌گذاري شركت‌هاي خارجي در نفت ايران چالش‌هايي هستند كه فراروي صنعت نفت قرار گرفته‌اند. با وجود حضور مديران غول‌هاي نفتي در تهران بعيد به نظر مي‌رسد اين شركت‌ها در ايراني كه هنوز درگير تحريم‌ها است سرمايه‌گذاري كنند حال اينكه ظرفيت توليد در برخي از ميادين قدیمی ايران سالانه 15 درصد كاهش مي‌يابد و سالانه كشور به 30 ميليارد دلار هزينه احتياج دارد تا از كاهش ظرفيت توليد در آنها جلوگيري شود. 
ورود به بازار اشباع 
افزايش 50 درصدي صادرات نفت ايران به گفته شركت‌هاي مشاوره‌اي مانند گولدمن ساش، بانك اف آمريكا، سوسيته جنرال اس‌اي نيازمند افزايش توليد روزانه به  500 هزار بشكه‌ است كه 6 تا 12 ماه زمان مي‌برد و نيازمند مذاكره با همتايان اوپكي و مشتريان نفتي است و حتي در پايان به كاهش قيمت‌ نفت منتهي خواهد شد. 
 اگر توافقات وين طبق برنامه به مرحله اجرا برسد، بهای نفت به دلیل انتظارات مبنی بر افزایش عرضه در بازار دچار کاهش خواهد شد و احتمالا پنج الی 10 دلار در هر بشکه تنزل پیدا می‌کند. اگر ایران باگذشت زمان تولید خود را افزایش ‌دهد و مابقی کشورهای اوپک با کاهش تولید و باز کردن فضا برای نفت ایران مخالفت کنند، عرضه جهانی بالا خواهد رفت و باعث جلوگیری از افزایش قیمت‌ها در آینده و تمدید دوره کنونی رکود قیمت‌ها خواهد شد. 
 جف كوريه؛ رئيس مطالعات گولدمن ساش مي‌گويد:« هرگونه توافقي در اين زمينه نياز به زمان دارد. وقتي در دوره‌هاي متوالي از توليد ميادين نفتي كاسته مي‌شود بازگشت به ظرفيت اوليه محدود خواهد شد چراكه صدماتي به آن ميدان وارد مي‌شود كه نيازمند سرمايه‌گذاري قابل‌توجهي است.»
امیدواری‌ها به پايان 12 سال تحريم ايران در وين بيشتر شده است، فردريكا موگريني مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از خواست سياسي براي پايان تحريم‌ها سخن گفته است و محمدجواد ظريف وزير امور خارجه كشورمان نيز عمدتا نگاه اميدوارانه‌اي به رفع تحريم‌ها دارد. شايد بهترين چشم‌انداز بلندمدت پس از رفع تحريم‌ها بخش نفت نباشد بلكه ديگر بخش‌‌هاي صنعت كشور بيشتر از رفع تحريم ها سود ببرند، مخصوصاً گاز طبيعي كه اروپا به دنبال كاهش وابستگي خود از منبع گاز روسيه است.