هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   213   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

نظام مهندسی از اجلاس هجدهم رای اعتماد می گیرد؟

شبنم عزیزی
سازمان نظام‌مهندسی با عبور از فراز و نشیب‌های یک سال گذشته طی روزهای آتی به استقبال برگزاری هجدهمین دوره اجلاس هیئت عمومی سازمان نظام‌مهندسی ساختمان می‌رود. اجلاسی که سال گذشته با مشارکت قابل‌توجه اعضای هیئت‌مدیره نظام‌مهندسی‌های استان‌ها، بازرسان و نمایندگان شورای انتظامی همچنین مدیران کل راه و شهرسازی و برخی از شهرداران مراکز استان‌ها برپا شد.
در پایان این اجلاس بندهای هفده‌گانه‌ای به‌عنوان خطی مشی توسط رئیس سازمان نظام‌مهندسی ساختمان کشور اعلام شد تحت عنوان: «سند گزیده تصمیمات کمیسیون‌ها و کارگروه‌های تخصصی» که به قطعنامه پایانی تبدیل شد و اصل بر برنامه‌ریزی ومحقق شدن این خط‌مشی‌ها بود، حالا که در آستانه برگزاری دوره جدید آن هستیم این سؤال مطرح است که کدام‌یک از این برنامه‌ها اجرایی شد؟.
به گزارش پیام ساختمان؛ هرچند این تشکل صنفی رشد و توسعه بیشتری نسبت به سایر صنوف داشته، اما جامعه مهندسان همچنان معتقدند؛ در کنار کاستی‌های اجرای قوانین در سیستم مدیریت نظام‌مهندسی، وعده‌های عمل نشده‌ای وجود دارد که باید به آن عمل شود. قطعاً این تصمیمات می‌توانست مسیری تازه را پیش چشم سازمان و مهندسان آن بگذارد. هرچند، تغییر مسیرهای کوچک هم با گذر زمان، مسیرهای بزرگ‌تری را ایجاد می‌کند.
یکپارچه‌سازی نظام‌های ساخت‌وساز در ابهام
یکی از مهم‌ترین تصمیمات دوره گذشته، تأکید بر یکپارچه‌سازی نظام‌های مختلف ساخت‌وساز در کشور با هدف جلوگیری از هدر رفت منابع ملی در نظام‌های جداگانه  و توسعه کارآفرینی و به حداکثر رساندن مشارکت آحاد جامعه مهندسی ساختمان در ارتقای کیفیت ساخت‌وساز از دیگر اهداف آن بود. یکپارچه‌سازی نظام فنی و اجرایی به این معنی که مبانی اساسی مثل تشخیص صلاحیت‌ها، مقررات و مسئولیت‌ها یکسان شود. 
مصداق آن در حوزه اجرای پروژه‌های عمرانی است که خدمات مهندسی آن از دو زاویه دیده می‌شود: یکی مربوط به سازندگانی است که تحت مدیریت سازمان نظام‌مهندسی ساختمان به‌عنوان شخصی‌ساز فعالیت می‌کنند و یک نگاه هم مربوط به شرکت‌های عمرانی است که تحت نظر معاونت راهبردی ریاست جمهوری فعالیت مهندسی دارند، این در حالی است که یکپارچه شدن این دو باعث می‌شود که اساساً نگاه یکپارچه به این حوزه به وجود آید.
نایب‌رئیس شورای مرکزی سازمان نظام‌مهندسی کشور، دراین‌باره معتقد است:  فاصله رسیدن به جایگاهی که ‏بتوان فرآیند ساخت‌وساز را به شکل کاملاً علمی و تخصصی مدیریت و برنامه‌ریزی کرد، زیاد نیست و این ‏مسئله تنها به مؤلفه‌هایی مثل هماهنگی تمامی سازمان‌ها و ارگان‌های دخیل در امر ساخت‌وساز، یکپارچه‌سازی نظامات حاکم بر فعالیت‌های عمرانی کشور (نظام‌مهندسی و نظام فنی و اجرایی) و تکمیل شدن زنجیره مهندسی در کشور وابسته است، عامری این اقدام را منوط بر اصلاح قانون نظام‌مهندسی ‏ساختمان می‌داند.
اما در این زمینه رئیس سازمان نظام‌مهندسی ساختمان استان تهران عنوان کرد: موضوع یکپارچه شدن نظام فنی اجرایی کشور ازجمله موضوعاتی بوده که پیش‌تر بارها از سوی دکتر آخوندی مطرح‌شده که باید از ایشان سؤال شود.
سعید غفرانی گفت: فارغ از این موضوع، تمامی محورهای هفده‌گانه به‌خوبی پیگیری و جمع‌بندی شده که در اجلاس هجدهم ارائه خواهد شد، اما به نظرم در خروجی اجلاس نتایجی به‌دست‌آمده که شاید نزدیک به 80 درصد آن عملیاتی شده است.
اشتغال مهندسان و اصلاح قانون نظام‌مهندسی در تعلیق
از دیگر تصمیمات ساماندهی وضعیت اشتغال مهندسان و اصلاح قانون نظام‌مهندسی بود که همچنان در صدر مطالبات اعضای سازمان است، اگرچه طی 3 سال گذشته افزایش تعداد فارغ‌التحصیلان رشته‌های مهندسی و رکود ساخت‌وساز، کاهش تقاضا برای خدمات مهندسی را به دنبال داشته است اما در این راستا سازمان می‌توانست راهکارهایی برای حل نسبی این چالش بیندیشد. به‌عنوان نمونه به‌کارگیری ظرفیت معطل‌مانده قانون نظام‌مهندسی و کنترل ساختمان برای به‌کارگیری مجریان ذیصلاح که تنها در قالب شعار به آن تأکید شد. همچنین تأکید بهتری بر آموزش مهندسان که در اغلب مصاحبه‌های ما با اعضای هیئت‌مدیره بر خلأ آن و حتی اصلاح ساختارهای آموزش مهندسی تأکید شد اما هیچ اقدام جدی در این زمینه صورت نگرفت درحالی‌که ارائه آموزش تخصصی به اعضای سازمان می‌توانست صلاحیت‌های جدیدی در زمینه ایمنی کارهای ساختمانی، گودبرداری، تخریب و ... در قالب ایجاد فرصت‌های شغلی به وجود آورد، به‌این‌ترتیب کمتر پای سازندگان فاقد تخصص در این حوزه‌ها باز می‌شد.
رئیس سازمان نظام‌مهندسی ساختمان استان تهران دراین‌باره نیز گفت: سازمان نقش مستقیمی در تولید کار ندارد بلکه وظیفه ساماندهی آن را بر عهده دارد، اما وقتی ساخت‌وساز به هر دلیلی کاهش‌یافته، درواقع صدور پروانه‌های ساختمانی نیز نسبت به سال‌های گذشته خیلی کمتر شده که طبیعتاً به معنی کاهش ساختمان‌سازی و بیکاری مهندسان است. 
بااین‌حال انتظار می‌رود، سازمان تمام توان خود را در راستای مشاركت برای افزایش ظرفيت اشتغال به كار شاغلان در امور فني مربوط به فعاليت حوزه‌های مشمول و افزایش فرصت‌های جدید به‌عنوان یک دغدغه اساسی به کار گیرد ؛ شیوه‌هایی همچون جلب مشاركت صاحبان حرفه و صنوف ساختماني، تلاش برای بازاریابی و صادرات خدمات مهندسی، تعامل با تمام دستگاه‌های دولتی برای ارائه خدمات مهندسی و ایجاد فضای کسب‌وکار.
غفرانی همچنین در این خصوص که قانون نظام‌مهندسي نياز به اصلاح دارد و آن‌طور که پیداست پاسخگوي شرايط امروز نيست، تأکید کرد: اصلاح قانون نظام‌مهندسی به دلیل مخالفت با اصلاحات آن در مجلس شورای اسلامی منتفی است و طرح دوباره آن در این دوره نیز در دستور کار نخواهد بود، بااین‌حال وی نهایتاً رضایتمندی80 درصدی خود را از تحقق قطعنامه دوره هفدهم اعلام کرد. 
افزایش طول عمر ساختمان‌ها در پیچ‌وخم تصمیمات جدید
از دیگر تصمیمات، تلاش جدی برای افزایش طول عمر ساختمان‌ها بوده است. اگرچه در سال‌های اخیر ساخت‌وسازها رو به بهبود رفته، اما همچنان استانداردها از آغاز کار تا صدور پروانه و ساخت به‌طور کامل رعایت نمی‌شود و درحالی‌که کنترل کیفیت در اجرا از عوامل مهم در افزایش طول عمر ساختمان‌ها به شمار می‌رود همچنان مورد بی‌توجهی است. علاوه بر این طول عمر ساختمان‌ها به آیتم‌هایی همچون کیفیت مصالح ساختمانی و نحوه اجرا بستگی دارد. اگر چه به‌تازگی سازمان نظام‌مهندسی استان تهران طی تفاهم‌نامه‌ای با سازمان استاندارد تهران تصمیم به اقداماتی در زمینه نظارت بر عرضه ، تولید و مصرف مصالح استاندارد گرفته است.
در یک جمع‌بندی کلی می‌توان گفت ازآنجایی‌که نقش نظام‌مهندسی ساختمان در کنترل کیفیت، مقاوم و ایمن‌سازی و ... در صنعت ساخت‌وساز کشور امری کاملاً حیاتی است، لازم است تا این نهاد نظارتی توجه بیشتری در برنامه‌ریزی و چشم‌انداز سازمان نظام‌مهندسی چه در قالب برگزاری این نوع  اجلاس‌ها و چه در قالب نشست‌ها و کمیسیون‌های تخصصی داشته باشد، اگر بناست این سازمان واقعاً به مأموريت خود در ايجاد رفاه عمومي و  ارتقاي کيفيت ساختمان‌ها عمل کند.