نشریه شماره   160   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

حرف قشنگ کافی نیست


سيد سجاد موسوي

اگرچه قيمت مصالح حال و روز مالكان را ناخوش كرده است اما در پس ذهن آنها اين انديشه كه «ساختمان هميشه سودآور است» به آينده اميدوارشان مي‌كند. پيام ساختمان در ادامه سلسله گزارش‌ها از پروژه‌هاي ساختماني سطح شهر ، سراغ يكي از مالكاني رفته كه از وضعيت موجود و دست‌اندركاران ساختمان شاكي است.

اعتراض به قوانين موازي

اين مالك ساختمان انتقادهايش را اينگونه آغاز كرد: ساختمان‌سازي در شرايط حاضر كه نمي‌توان فردايش را پيش‌بيني كرد، كار واقعا مشكلي است و يك سال ساخت و ساز آدم را 10 سال پير مي‌كند. عليرغم مشكلاتي كه از نظر قيمت مصالح وجود دارد ما به اين روند كمتر از برخي قوانين نابه‌جا كه در داخل كشور توسط مسئولان تدوين و اجرا مي‌شود، معترضيم.

وي ادامه داد: يكي از اصلي‌ترين مشكلاتي كه در تمام پروژه‌هاي ساختماني وجود دارد، انتقال نخاله‌هاي ساختماني است. از طرفي ورود ماشين‌آلات سنگين در طول روز از سوي راهنمايي و رانندگي با منع قانوني مواجه است و مجبوريم اين نخاله‌ها را در نيمه شب به بيرون از شهر انتقال دهيم . از سويي ديگر كار ساخت و ساز در شب غير قانوني است و باعث ايجاد مزاحمت براي همسايه‌ها مي‌شود و از سوي مسئولان مشمول جريمه مي‌شود. اين مشكل را ما در زمان حمل بتن‌هاي آماده به كارگاه هم داريم و واقعا نمي‌دانيم بايد به چه سازي برقصيم.

حرف بدون پشتوانه

از اين مالك ساختمان در مورد پيمانكاري كه در ساختمان فعاليت مي‌كند، پرسيديم كه پاسخ داد: چندين و چند سال است كه مسئولان نظام مهندسي عنوان مي‌كنند از پيمانكاران صاحب صلاحيت استفاده كنيد اما يك نفر نيست كه از نظام مهندسي بپرسد كه در استان تهران چقدر پيمانكار داراي صلاحيت وجود دارد و اين پيمانكاران چقدر از حجم ساخت و ساز تهران را مي‌توانند اجرا كنند. بنابراين حرف قشنگ كافي نيست؛ مسئولان بايد قبل از اظهارنظر، جزئيات را در ذهن خود مرور كنند.

مشكل نخواستن است نه ندانستن

وي افزود: سوال من از نظام مهندسي ساختمان اين است كه مگر صاحب صلاحيت بودن كافي است؟! مگر مهندسان ناظري كه در تمام تهران حضور دارند، صاحب صلاحيت نيستند؟! بيشتر از يك ماه است كه مهندس ناظر را رويت نكرده‌ام. از نشريه شما استفاده مي‌كنيم و به مسئولان نظام مهندسي و شهرداري اعلام مي‌كنم كه مشكل ساختمان‌سازي ما وجود يك مهر و برگه تاييد صلاحيت نيست، مشكل ما تخصص و دانش هم نيست؛ مشكل ما از نخواستن است، نه نداستن. متاسفانه اين نخواستن علاوه بر نفوذ در بدنه پيمانكاران، مجريان و ناظران به نهادهاي متولي هم سرایت كرده است.

رابطه مهندس ناظر و سود غير معقول

مالك ساختمان در ادامه با بيان اينكه مشكل مهندسان ناظر با افزايش دستمزد و حق‌الزحمه رفع نمي‌شود و نظارت به همين منوال ادامه خواهد داشت، گفت: حق‌الزحمه مهندس ناظر اگر به چند برابر هم برسد، بازهم تفاوتي در نظارت‌ها شاهد نخواهيم بود. اما سوال اين است كه چگونه اين اتفاق براي مهندسان ما اتفاق مي‌افتد؟ پاسخ پول‌هاي كلان و بي‌حساب و كتابي است كه عده زيادي يك شبه به جيب مي‌زنند. در حال حاضر سود افسارگسيخته‌اي را در صنعت ساختمان شاهد هستيم كه نصيب افراد عموما دلال و بازاري مي‌شود و مهندسان به عنوان صاحبان دانش اين نابرابري را از نزديك لمس مي‌كنند، بنابراين طبيعي است به حق‌الزحمه‌هاي اينچنيني راضي نباشند. در يك كلام چون در ساخت و ساز سود معقول و قاعده‌مند وجود ندارد، مهندس ناظر هم از قاعده بازي و دو دو تا چهار تا فرار مي‌كند.

هويت طراح مقدم بر هويت ساختمان

مالك ساختمان كه اطلاعات ساختمانيش ما را به هيجان آورده بود، طراحان ساختمان را هم بي‌نصيب نگذاشت و با يك آه سوزناك حرف‌هايش را اينگونه ادامه داد:‌ ما در بخش طراحي و معماري به طرز وحشتناكي از دنيا عقب هستيم؛ اعتقاد دارم قبل از اينكه ساختمان هويت داشته باشند، طراح و معمار بايد داراي هويت باشند. يعني شاخصه‌هاي مخصوص به خود داشته باشد. اگر در حالت كلي نگاهي به ساختمان‌هاي تهران داشته باشيد، احساس مي‌كنيد كه يك نفر بالاي 90 درصد ساختمان‌ها را طراحي كرده است چرا كه نشاني از خلاقيت در آنها ديده نمي‌شود. از اين موضوع نبايد به سادگي گذشت چرا كه علاوه بر فقدان زيبايي بصري در اين ساختمان‌ها، اين طراحي‌ها مشكلات بعدي براي ساختمان به همراه خواهد داشت.

لطفا شعار ايراني - اسلامي ندهيد

وي افزود: از زماني كه دست چپ و راستم را شناختم، شهرداري اعلام مي‌كند كه معماري ايراني- اسلامي بايد احيا شود؛ اين شعارها هنوز هم ادامه دارد و تاكنون به سرانجام نرسيده است. واقعا مسئولان شهرداري مي‌دانند معماري ايراني- اسلامي در قرن 21 بايد چه مولفه‌هايي داشته باشد؟! چقدر در اين رابطه كار كارشناسي صورت گرفته است. برخي تعريفشان از معماري ايراني- اسلامي اين است كه 500 سال به عقب برگرديم و همان كارهاي گذاشته را با اندكي تغيير اجرا كنيم در حالی که شعار ايراني- اسلامي نيازمند يك برنامه مدرن و نظام‌مند است.

جريمه فقط مال مردم است؟!

وي با بيان اينكه در عمل نكردن به قوانين تنها مردم مواخذه مي‌شوند، گفت: تمامي قوانين در رابطه با مالكان و كساني كه اقدام به ساخت و ساز مي‌كنند در صورتي كه منجر به پرداخت جريمه شود با سرعت هرچه تمام‌تر اجرا مي‌شود. امشب مي‌خوابيم و فردا صبح متوجه مي‌شويم عوارض و جريمه‌ها به طرز سرسام‌آوري افزايش يافته و ما ملزم به پرداخت آن در سريع‌ترين زمان هستيم، اما يك عالمه قوانين و حقوق شهروندي وجود دارد كه به هيچ وجه مورد توجه قرار نمي‌گيرد و كسي هم يقه مسئولان را نمي‌گيرد.

مشكل ندانستن است، نخواستن نيست

وي در پايان به عدم فرهنگ‌سازي مطلوب در ساخت و ساز هم اشاره كرد و گفت: همانطوري كه اشاره كردم مشكل پيمانكاران و مهندسان ناظر از عدم آگاهي نيست، بلكه مشكل و چالش اساسي ما نخواستن آنهاست. در رابطه با استفاده از مصالح مرغوب و صنعتي قضيه كاملا متفاوت است چرا كه مشكل اصلي ناشي از عدم آگاهي مردم از خواص، كيفيت و قيمت تمام شده مصالح جديد است و اگر مردم واقعا بدانند كه مصالحي مزيت‌هاي بيشتري دارد، از آن استقبال مي‌كنند.