نشریه شماره   160   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

بلوک سبک کاغذی یا بتنی

گروه ساخت‌وساز: استفاده از بلوک سبك بتنی متخلخل در صنعت ساختمان رفته‌رفته تبديل به يك اصل غیرقابل‌انکار براي انبوه‌سازان و پيمانكاران شده است. دليل اين امر هم چيزي جز مزاياي بي‌شمار اين نوع مصالح، از جمله سبكي وزن، سرعت و سهولت در اجرا و خاصیت پایین بودن ضریب انتقال حرارت همچنین عايق صوت بودن آنها نيست. اما آیا واقعاً هر بتن سبكي قابل‌اعتماد است؟ پيام ساختمان در این رابطه به سراغ دکتر عليرضا انيسي، توليدكننده بتن سبك CLC رفته تا نظرات كارشناسي وي را به منظور آگاهي هرچه بيشتر دست‌اندركاران صنعت ساختمان جویا شود.

پیام ساختمان: با توجه به اينكه زمينه كاري شما بتن‌هاي سبك CLC مي‌باشد، لطفاً توضيحاتي در این رابطه براي خوانندگان نشريه بیان كنيد.

بتن‌هاي سبك CLC بتن‌هايي هستند كه در تركيب آنها از آب، سیمان، مصالح سنگي و همچنين عامل حباب ساز استفاده مي‌شود. وجود فوم یا عامل حباب‌ساز در بتن باعث مي‌شود كه اولاً بتن سبك شود و دوم اينكه عايق صوتي و حرارتي باشد. وقتي بحث سبک سازی در ساختمان مطرح مي‌شود، میتوان با استفاده از روشهای متعددی از جمله استفاده از مصالح سنگی سبك اقدام به ساخت بتن سبک حتی شناور در آب نمود اما آنچه حائز اهميت است اين است كه تنها محصول سبک نبايد ملاك انتخاب مصالح ساختمانی باشد چرا كه به هر اندازه حباب هوا را در بتن ایجاد كنيم، به همان اندازه سبك مي‌شود اما ممكن است همين بتن سبك نتواند مأموريت خود و خواسته‌هاي طراحان سازه را برآورده كند.

پیام ساختمان: لطفاً بيشتر توضيح دهيد.

در رابطه با بتن، استانداردهايي وجود دارد كه نشان مي‌دهد هر بتن سبكي مرغوب نيست. در استاندارد ملي در زمينه بلوك‌هاي سبك آمده است كه هر مترمكعب (حدود 10مترمربع بلوک) بلوك‌سبك بتني برای ديوارهاي غیر باربر بايد بين 500 تا 800 كيلوگرم وزن داشته باشد تا مقاومت فشاري مورد نياز را تأمین كند. چنانچه وزن بتن بيش از حد مجاز سبك باشد ،مي‌توان گفت كه مصرف‌کننده به جاي بتن هوا خريده است و ديوار ساخته‌شده با اين بتن مقاومت لازم را ندارد و از طرف ديگر تولیدکننده به جاي مصرف سیمان به بتن هوا تزریق کرده و از این طریق سود مضاعفي را برای خود تأمین نموده است.

پیام ساختمان: در مورد مزاياي بتن سبك clc و اينكه تا چه اندازه مي‌تواند اهداف اقتصادي سازندگان و مالكان را تأمین كند، توضيح دهيد.

بلوك بتني سبك CLC مزاياي بي‌شماري براي صنعت ساختمان به ویژه انبوه‌سازان دارد. بتن سبك CLC به دليل اينكه ابعاد آن بزرگ‌تر از مصالح سنتي مانند آجر است و از طرفي به خاطر وزن سبك به راحتي قابل‌حمل هستند، در سرعت و سهولت ساخت و توليد مسكن بسيار موثر می باشند . به عنوان مثال با يك بنا و دو كارگر مي‌توان روزانه 60 مترمربع ديوار اجرا كرد، درحالی‌که با مصالح سنتي با همين تيم بيشتر از 17 مترمربع نمي‌توان دیوار اجرا كرد.

پیام ساختمان: این نوع مصالح چگونه قيمت تمام‌شده ساختمان را كاهش مي‌دهد؟

یکی دیگر از مأموریتهای بلوک سبک CLC ، غیر از کاهش مصرف انرژی در ساختمان و سرعت و سهوات در اجرا که خود باعث کاهش هزینه‌های اجرائی و خواب سرمایه می‌شود، سبک سازی در صنعت ساختمان است. بکارگیری بلوک‌های استاندارد مي‌تواند اولاً طبق محاسبات فنی تا 20 درصد از اسكلت فلزي سبك‌تر استفاده نمود وثانیاً اينكه مي‌توان فونداسيون سبك‌تري ريخت. از ديگر مزاياي اين نوع بتن مي‌توان به قابل برش بودن آنها و ايجاد شيار براي انجام كارهاي تأسیساتی اشاره كرد. ضمن اينكه نخاله‌هاي ساختماني حاصل از كار با اين نوع مصالح بسيار ناچيز خواهد بود. از نقاط قوت ديگر اين نوع بتن، عدم نياز به گچ و خاك بر روي ديوار براي آماده‌سازي جهت گچ کاری و رنگ است که به نوبه خود هم باعث افزایش سرعت در ساخت شده و هم باعث کاهش بار مرده ساختمان می‌شود و روشن است که این عوامل رابطه مستقیم با بهای تمام شده ساختمان دارند.

پیام ساختمان: با توجه به اينكه بحث قيمت در استفاده از اين مصالح براي سازندگان بسيار حائز اهميت است مي‌خواهيم اين بتن‌ها را با مصالح سنتي مقايسه كنيد.

مصالح سنتي كه براي ساخت ديوار استفاده مي‌شود، عبارتند از انواع سفال و آجرهاي سوراخ‌دار. بر این اساس اعداد و ارقام سازمان برنامه‌ريزي و نظارت راهبردي، ميانگين وزن هر مترمربع بنای ساخته شده با مصالح سنتی از 193تا 360 كيلوگرم متغیر است، اما در بتن سبك CLC هر مترمربع حدود 70 كيلوگرم وزن دارد. با اين اوصاف شما اگر در ساخت ديوار ملات مصرفي، حق‌الزحمه كارگران و حداقل 10 درصد ضايعات را در نظر بگيريد، بهاي تمام‌شده هر مترمربع دیوار با مصالح سنتي حدوداً از 26 تا30 هزار تومان تمام مي‌شود، درحالی‌که بتن سبك CLC با تمام خصوصيات برتري كه نسبت به مصالح سنتي دارد، با احتساب هزينه حمل و اجرا ، حداكثر هر مترمربع 18 هزار تومان تمام مي‌شود.

پیام ساختمان: يكي از مهم‌ترين مباحثي كه همواره در مورد بتن مطرح مي‌شود، دانه‌بندي شن و ماسه است. چقدر اين موضوع در كيفيت بتن موثر است؟

چيزي كه باعث شكست بتن از نظر فني مي‌شود، تخلخل‌هايي است كه ناگزير در بدنه بتن وجود دارد که بسته به مأموریت سازه بتني، طرح اختلاط یعنی ترکیب و نسبت وزنی ریزدانه‌ها و درشت دانه‌ها تهیه و بتن مورد نظر ساخته می‌شود این طرح به گونه‌اي است كه تخلخل‌ها در تمامی بدنه بتن بصورت یکنواخت توزیه شده باشد البته اينكه از چه نوع سيماني هم استفاده كنيم بسته به انتظارات ما از سازه بتني، حائز اهميت است.

پیام ساختمان: بتن‌هاي آماده‌اي كه در ساختمان‌ها مورد استفاده قرار مي‌گيرد، چقدر استاندارد است؟

متأسفانه در بحث بتن‌هاي آماده هم استانداردها رعايت نمي‌شود و اين امر به ویژه در رابطه با طرح اختلاط اين نوع بتن‌ها مطرح است و در مرحله اجرا هم كيفيت بتن دستخوش تغيير مي‌شود. مهم‌ترين دليل اين موضوع، عدم نظارت بر واحدهاي توليد بتن و همچنين ساختمان‌هاي در حال ساخت است. ضمن اينكه توليدكننده‌هايي كه گواهي استاندارد و تأییدیه دارند، كمتر در پروژه‌ها دخيل هستند.

پیام ساختمان: چرا ما در زمينه دانش بتن در دنيا حرف‌هاي بسياري براي گفتن داريم اما در عمل خلاف آن را شاهد هستيم؟

مشکل اينجاست كه تقسيم کار و مشارکت پژوهشگران و صنعت متناسب نیست. از سويي ديگر تئوري‌ها، طراحي‌ها و اندازه‌گيري‌هاي متخصصان توسط پيمانكاران و مجريان به اجرا درنمي‌آيد چرا كه برخي مي‌خواهند از اين راه سود غيرمنطقي ببرند. شما جداول كنار خيابان را نگاه كنيد كه چگونه براثر سایش ناشی از عبور و مرور دچار لب‌پريدگي مي‌شوند. آيا مي‌توان گفت ما دانش فني توليد بلوك بتني را نداريم؟ بنده با يكي از مسئولان عالي‌رتبه شهرداري صحبت مي‌كردم و مداركي را به ايشان دادم كه پيمانكاران اين بلوك‌هاي بتني تا 20 سال محصول خود را به صورت محضري ضمانت می‌کنند اما سه سال هم عمر ندارند و هیچ مسئولی این رویه را متوقف ننموده و هنوز نصب چنین جداول بتنی بی‌کیفیت ادامه دارد.