نشریه شماره   212   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

آمار باورنکردنی مصرف سیمان در چین !

مصرف سیمان چین در فاصله سال‌های 2011 تا 2013، بیشتر از مجموع مصرف سیمان ایالات‌متحده در تمام قرن بیستم بوده، این در حالی است که قرن بیستم دوره توسعه شدید ایالات‌متحده هم بوده است؛ در این قرن بود که تقریباً همه جاده‌ها و پل‌های آمریکا، شبکه ارتباطی بین ایالات، سدها و بسیاری از بلندترین آسمانخراش‌های دنیا ساخته شدند. چین و ایالات‌متحده ازنظر اندازه جغرافیایی هم نزدیک به هم و به ترتیب سومین و چهارمین کشورهای بزرگ دنیا هستند.
این موضوع چنان شگفت‌انگیز بوده که حتی واکنش بیل گیتس را در پی داشته است. ولی آیا این آمار می‌تواند درست باشد یا خیر و اگر درست است، چگونه؟.
آمار فوق به نظر باورنکردنی است ولی بنا به اعلام منابع دولتی و صنعتی به نظر می‌رسد که دقیق باشد. بررسی این آمار واقعیت‌های جالبی را درباره تفاوت‌های دو کشور و نیز سیر تحولات در چین نشان می‌دهد. منبع آمار اعلام‌شده توسط بیل گیتس، مورخی به نام «واسلاو اسلیم» است که سیمان را مهم‌ترین ماده با حجم انبوه مورداستفاده در تمدن ما می‌داند. اسلیم این آمار را از منابعی آمریکایی (U.S. Geological Survey) استخراج کرده که مصرف سیمان در ایالات‌متحده را به‌صورت زیر نشان می‌دهد:
این نمودار واقعیات مهمی ازجمله کاهش مصرف سیمان در دوره رکود بزرگ بین دو جنگ جهانی، در دوره جنگ جهانی دوم و نیز دوره رکود در دهه 1980 میلادی را نشان می‌دهد. مجموع مصرف سیمان ایالات‌متحده در قرن بیستم، حدود 4.4 میلیارد تن بوده است.
در مقابل؛ چین در دوره سه‌ساله 2011 تا 2013 حدود 6.4 میلیارد تن سیمان مصرف کرده است. منبع آمار مربوط به چین، نشریه‌ای صنعتی و مستقر در لندن است که آمار آن درباره مصرف سیمان در ایالات‌متحده مشابه آماری است که مرکز آمریکایی که در بالا به آن اشاره شد، اعلام کرده است. به گفته هندریک فون اوس( متخصص کالاهای اساسی معدنی در موسسه USGS) مصرف سیمان چین در دوره 2010 تا 2012، چهل درصد بیشتر از مجموع مصرف سیمان در ایالات‌متحده در قرن بیستم بوده است.
سؤال این است که چینی‌ها چگونه این حجم عظیم سیمان را مصرف کرده‌اند؟ مسئله اول رشد شهرنشینی در چین با نرخی تاریخی است، یعنی بیشتر از چیزی که در قرن بیستم در ایالات‌متحده اتفاق افتاد. هرسال بیش از بیست میلیون چینی به شهرها نقل‌مکان می‌کنند که بیشتر از مجموع افرادی است که در سه شهر نیویورک سیتی، لس انجلس و شیکاگو اقامت دارند. این تغییر عظیم طی کمتر از پنجاه سال صورت پذیرفته است. در سال 1978، کمتر از یک‌پنجم جمعیت چین شهرنشین بودند ولی پیش‌بینی می‌شود در سال 2020، این میزان به شصت درصد برسد.
شهرهای چین باید متناسب با ایجاد فضای مسکونی برای چنین سیل جمعیتی تغییر کنند. تخمین‌ها نشان می‌دهد که نیمی از زیرساخت‌های چین از سال 2000 به بعد ساخته‌شده که شامل شبکه جدید راه‌آهن، راه‌های بین شهرها، سدها، فرودگاه‌ها و نیز مجتمع‌های عظیم مسکونی در سراسر این کشور می‌شود.
شگفت‌انگیزتر از تغییر شانگهای، رشد دلتای رود مروارید (Pearl River Delta) ابر شهری در چین و نزدیک به منطقه هنگ‌کنگ است. طبق گزارش بانک جهانی، این قطب صنعتی چین در سال 2010، جمعیتی برابر با 42 میلیون نفر را در خود جای می‌داده است. اگر همه این منطقه را یک شهر در نظر بگیریم – که به نظر کاری منطقی می‌آید- آنگاه، دلتای رود مروارید پرجمعیت‌ترین و وسیع‌ترین شهر دنیا خواهد بود. علاوه بر رشد شدید شهرنشینی در چین، چند عامل دیگر نیز در مصرف عظیم سیمان در چین مؤثر هستند. همان‌گونه که گلدمن ساکس به آن اشاره‌کرده است، اگرچه جمعیت فعلی چین حدود چهار برابر جمعیت آمریکاست ولی 15 برابر جمعیت آمریکا در ابتدای قرن بیستم و نه برابر جمعیت آمریکا در سال 1950 است.
دنیا همچنین شاهد تغییر در نوع استفاده از مواد ساختمانی بوده است. در سال 1950، تولید فولاد و سیمان در جهان تقریباً برابر بوده ولی تا سال 2010، درحالی‌که تولید فولاد تقریباً هشت برابر شده، تولید سیمان 25 برابر شده است. ضمن اینکه در چین به علت کمبود الوار استفاده از چوب در بخش ساختمان کمتر است. برعکس ایالات‌متحده، در چین بیشتر مردم در ساختمان‌های کوچک و بزرگ سیمانی زندگی می‌کنند.