رهـن واجاره در گرداب رکود مسکن

شمار نشریه : 211

با وجود تمام برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده برای بازگرداندن رونق به بازار مسکن، این بازار همچنان در گرداب رکودی که گریبانش را گرفته است بیشتر فرو می‌رود و پیامدهای آن، دامن بازار رهن و اجاره را هم گرفته است. در شرایطی که وارد فصل جابه‌جایی در بازار مسکن شده‌ایم متأسفانه وضعیت رهن و اجاره چندان مساعد نیست. بررسي روند تحولات رهن و اجاره بيانگر تأثیرپذیری مستقيم آن از تغييرات قيمت مسکن و نرخ تورم است. دامنه تحولات اجاره‌بها، به دليل ارتباط مستقیم آن با تقاضای مصرفی مسکن و همچنین سطح عمومی درآمد مستأجران و فقدان تقاضای سفته‌بازی در بخش اجاره مسکن و همچنین التزام طرفین قرارداد اجاره به رعایت مفاد قرارداد در طول دوره اجاره، گسترده است. بر این اساس و با توجه به این تحولات ، آثار تغییرات قیمت مسکن در بازار اجاره‌بها ظاهر می‌گردد. یکی دیگر از دلایل بالا رفتن قیمت رهن و اجاره این است که سرمایه‌گذارانی که قبلاً سرمایه‌های خود را در ساخت‌وساز به جریان می‌انداختند اکنون برای متضرر نشدن از ملک‌هایی که قبلاً ساخته‌اند و اکنون چندان مشتری ندارد سود خود را در اجاره و رهن مسکن می‌بینند.
 این روزها اگر سري به بنگاه‌های معاملات ملکي در نقاط مختلف تهران بزنيد به‌سادگی وضعيت اسفناک بازار رهن و اجاره و خريد مسکن را درک خواهيد کرد.
نویدی؛ مدیر یکی از دفاتر مشاور املاک مسکن در منطقه عباس‌آباد به پیام ساختمان می‌گوید: وضعیت رهن و اجاره اصلاً مساعد نیست زیرا اکثر کسانی که ساکن یک واحد بوده‌اند تمایلی به جابه‌جایی محل سکونت خود ندارند. وی می‌افزاید: به دلیل تعطیلی مدارس در خردادماه همیشه  در این فصل شاهد رونق معاملات مسکن از جمله رهن و اجاره بوده‌ایم اما متأسفانه نه‌تنها خریدوفروش مسکن در رکود است بلکه بازار رهن و اجاره مسکن هم دوران بی‌رونقی خود را می‌گذراند. 
یکی دیگر از مشاوران املاک شهر تهران به خبرنگار پیام ساختمان می گوید: هزینه‌های رهن و اجاره به‌شدت افزایش پیدا کرده و نسبت به سال گذشته 13 تا 15 درصد بسته به موقعیت مکانی ملک در شهر تهران گران‌تر شده است. همین امر باعث شده است که مردم توانایی رهن نداشته باشند و تمایل بیشتر به سمت اجاره مسکن رفته است. البته بازهم تعداد تقاضاهای اجاره‌ای چندان قابل‌توجه نیست. 
عباس حسین پور یکی از مشکلات عمده در زمینه بالا بودن رهن و اجاره را نبود قیمت ثابت و یکسان در دفاتر مشاوران املاک می‌داند و ادامه می‌دهد: هر مشاور املاکی بسته به منطقه سکونت خود برای یک ملک قیمتی پیشنهاد می‌دهد که ثابت نیست و گاهی از ارزش واقعی ملک نیز بالاتر است. 
اجاره بها در آیینه آمار
گزارش اقتصادی بانک مرکزی نشان می‌دهد در اردیبهشت 1394شاخص کرایه مسکن استیجاری در شهر تهران و در کل مناطق شهری نسبت به ماه مشابه سال قبل به ترتیب 11.9 و 13.9 درصد رشد داشته است. شاخص اجاره‌بهای مسکن تحت تأثیر ماهیت قراردادهای اجاره مسکن که غالباً یک‌ساله تنظیم می‌گردند و البته تحت تأثیر تحولات قیمت مسکن در سال‌های اخیر روند افزایشی خود را ادامه داده است. تأثیرپذیری قیمت‌ها در بازار اجاره مسکن از سیاست‌های کنترل و مهار تورم، زمینه تعدیل انتظارات قیمتی و روند رشد متناسب اجاره‌بها با تحولات نرخ تورم را فراهم نموده است.