نشریه شماره   211   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

توقف زمان در ماسوله زاگرس

روستای سرآقا سید از روستاهای گردشگری است که در فاصله ۱۴۰ کیلومتری شهرکرد از توابع شهرستان کوهرنگ قرار دارد و ساختار آن مشابه روستای ماسوله‌است‌. برای دیدن جاذبه های کوهرنگ باید از جاده خاکی‌، پیچ درپیچ‌، باریک و ناهموار عبور کرد‌، اگر این گذر در اردیبهشت و خرداد باشد‌، کوچ عشایری که از مناطق گرمسیر خوزستان به چهارمحال و بختیاری وارد می شوند‌، جاذبه ای چشم نواز است‌.
در یکی از دور ترین نقاط این شهرستان در ارتفاعات زاگرس مرکزی‌، پس از عبور از مسیر پرپیچ وخم کوهستانی‌، روستای پلکانی «سرآقا سید» یا همان «ماسوله زاگرس» بر دامنه کوه خودنمایی می کند‌.
روستای سرآقا سید‌، روستایی با بافت سنتی و معماری قدیمی است که در حدود ۴۵ کیلومتری شمال غرب شهر چلگرد مرکز شهرستان کوهرنگ در دره شمالی بخش شمال غرب زردکوه و در مرز استان لرستان در سراب رودخانه «زرک» یکی از شاخه های رودخانه «آب زالکی» از زیر حوضه های رودخانه «دز» واقع شده‌است‌. در پایین دست روستای سرآقا سید امامزاده ای با همین نام وجود دارد که وجه تسمیه نام این روستا همین امامزاده‌است و چون روستا به صورت پلکانی در بالای این امامزاده شکل گرفته‌است‌، به این روستا« سرآقاسید» می گویند‌.
روستای سرآقاسید با قدمت ۶۰۰ سال از منظر معماری یکی از بی نظیرترین روستاهای فلات مرکزی ایران به ویژه در منطقه زاگرس مرکزی و دارای معماری پلکانی بسیار ارزشمندی است‌. خانه‌ها تماما با خشت ساخته شده‌، طوری که پشت بام منزل پایین‌، حیاط منزل بالایی است‌. این روستا علاوه بر معماری زیبا دارای چشمه سار‌ها‌، باغ‌های میوه و طبیعت سرشار از زیبایی منحصربه فرد است‌.
انگار زمان در ماسوله زاگرس متوقف شده چراکه روستا به شدت به اصل خود نزدیک است و معماری آن تاکنون بکر مانده و ساختار پلکانی بناهای این روستا معماری آن را از دیگر زیست بوم های بختیاری متمایز کرده‌است‌. خانه های ساده و گلین این روستا از مصالح خشت خام و چوب ساخته شده‌اند‌، اتاق های این خانه‌ها کوچک و تودرتو با دیوارهای پهن و در های کوچک است و ساکنان قدیمی روستای سرآقاسید از تبار هفت لنگ و چهار لنگ بختیاری اند‌.
همچنین پیرامون این روستا چند درخت گردو با قدمتی نزدیک به سیصد سال مشاهده می شود و از سمت شرقی روستا یک آبراهه بزرگ می گذرد که دارای دو چشمه‌است‌. این روستا از شمال به کوه «کنگله» و از جنوب به کوه «وند و خیمه» با شیب نسبتا تندی منتهی می شود‌. در فصل بهار از زاویه بالا که به این روستا می نگری روی بام هر خانه پشته‌های علوفه تازه برای آذوقه زمستانی دام‌ها پهن شده‌است‌.
مردمانی با گویشی ناب و پوشاکی اصیل و دست نخورده‌، مردمانی که صد‌ها سال به دور از دغدغه های زندگی شهری در این روستا زندگی می کنند‌. زبان آنان لری بختیاری بوده و فرهنگ حاکم بر روستا فرهنگ سنتی و بومی است‌. این روستا از معدود روستاهایی است که مردم آن به ویژه زنان و دختران از پوشاک کاملا محلی استفاده می کنند‌. هنوز زن و دختر عزم کوه و صحرا کرده و پشته های سنگین هیزم را بر دوش گرفته و به روستا می آورند تا گرمابخش خانه‌ها و کمک به پخت وپز آنان باشد‌.
این روستا دارای بیش از دو هزار نفر جمعیت در تابستان و کمتر از هزار نفر در زمستان است‌. حفظ آداب ورسوم محلی‌، گویش و پوشاک مردم روستای سرآقاسید بیانگر پیشینه غنی فرهنگی و دینی مردم این روستا است.