هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   211   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

معماری و زندگی

 فضا بیکران و بی‌انتهاست. آنچه به فضا حجم و شکل می‌بخشد مداخله در آن و به عبارتی معماری است. با معماری خانه هستی یا سکونت وجود خویش را برپا می‌داریم. لذا این خم کردن جهات و انحنای فضا خود نوعی آفرینش، خلاقیت و نوآوری است و بر اساس این نوآوری، داوری خواهیم شد و هم مبنای هستی و سکونت وجود خویش را در این جهان برپا خواهیم داشت.
‏اینکه نه‌فقط سقف فلک را با معماری بشکافیم بلکه طرح نو درانداخته و رنگ و آب‌وخاک و باد و عناصر مختلف را به‌کارگیریم خود نشانه‌ای از توان و علاقه ما خواهد داشت و از سویی هرکدام این عناصر و ترکیب و هم‌نشینی آنها تأثیرات بزرگی در ساختن اجتماع و زندگی و ارتباطات ما خواهد داشت.مثلاً درهای اُرسی یا شیشه‌های رنگی خانه‌های قدیمی و پنج‌دری آنها را در مقایسه با شیشه‌های تک‌رنگ و خاکستری آپارتمان‌های امروز در نظر بگیریم؛کدام‌یک در حین خواب و استراحت آدمی را بیشتر به فکر و خیال فرو می‌برد، مشعوف می‌کند،جهان‌های متعدد و رنگارنگ و نورهای دیگر را چون رنگین‌کمانی طیف نما بر وی مکشوف می‌کند. این مینای رنگی خود منشوری است برای دیدن تمام رنگ‌ها و به عبارتی دیدن گنبد فلک و جهان پیرامون از چشم‌ها و زوایا و طیف‌های مختلف. به بادگیرهای طبیعی دیروز و کولرهای گازی تکنولوژیک امروز که دم‌به‌دم بر آلودگی محیط و رشد مصرف انرژی و گرمای اطراف می‌افزایند نیز بنگریم.به یاری طبیعت و بدون صرف کمترین انرژی، باد و نسیمِ جهاندیده کویر در هرم و حرارت ظهر هنگام درسراچه‌های خشتی(عنصر دیگر هم‌نشینی با طبیعت) با ما همگام می‌شد وبر قیلوله وچرت نیم روز مردمان دلچسبی و لطافت می‌بخشید. بادگیرها با نما و معماری رو به آسمان خویش‌ آدم‌ها را از زیرزمین و سرداب(که خود داستان دیگر غنودن در دامان مام زمین دارد) به فراخنای آسمان کویری می‌بردند و امروز لختی به بازار از نما درآمده و فاقدخنکای گذشته تهران و شهرهای سنتی، سری بزند تا آلودگی و شلختگی انواع کولرگازی و لوله‌ها و سیم‌های مغشوش برقِ سردرآورده در این مکان‌ها را ببینید که تبرید را به مشتریان داخل مغازه‌ها(درمقابل حجره‌های کهن) تحویل می‌دهند و مواجهه با لهیب گرمای پشت کولر را ارزانی ناظران بینوای در تمنا.‏
از سویی می‌توان به انحنا و تاق و سردر در معماری نظر کرد، آنچه که در معماری امروزی کمتر نشانی از آن است.
تاق‌های ضربی و حتی تاقچه‌ها که امروز جایشان را به کمدهای دیواری نهان‌کننده درون خود داده‌اند و سرتاق‌های پنجره‌های قدیمی که عموماً منحنی بودند و درگذر زمان این منحنی از دایره‌ای (مثل مساجد و گنبدهایشان) و نیم دایره‌ای (سرتاق درگاه‌ها و پنجره‌ها) به خط مستقیم بدون استقامت بدل شده‌اند. گویا چون شعر حافظ از زلف و کجی و انحنای زلف و رخ یار قدیمی سیمایی باقی نمانده است و جایشان را خط و خال مصنوعی هزاران عروس مصنوعی پیش‌ساخته فراگرفته است...