استقبال غول های نفتی جهان از قراردادهای جدید ایران

شمار نشریه : 210

ايران که به دنبال ميليارد‌ها دلار سرمايه جديد خارجي براي دميدن روح تازه‌اي به صنعت نفت خود است‌، شرايط تجاري و اقتصادي بهتري را به شرکت‌هاي غربي براي سرمايه‌گذاري در ميادين نفت و گاز خود پيشنهاد کرده‌است‌.
به گزارش ..............به نقل از بلومبرگ‌، مديران شرکت‌هاي نفتي خارجي که پيش نويس شرايط جديد قرارداد‌هاي نفتي ايران را مطالعه کرده‌اند‌، قرارداد‌هاي جديد نفتي ايران را بسيار سخاوتمندانه‌تر از مدل‌هاي پيشتر ارائه شده و مورد استفاده در دهه‌هاي ١٩٩٠ و ٢٠٠٠ مي‌دانند‌.
برخلاف قرارداد‌هاي پيشين که رقمي مشخص را براي به نتيجه رساندن يک پروژه به پيمانکار پرداخت مي‌کرد‌، قرارداد‌هاي جديد مي‌تواند بخشي از توليد نفت ميدان را در اختيار سرمايه‌گذار قرار دهد‌. چنين رويکرد‌هايي مي‌تواند ايران را براي سرمايه‌گذاران خارجي از لحاظ تجاري نسبت به رقباي منطقه‌اي خود مانند عراق و الجزاير جذاب‌تر کند‌.
مديران خارجي درخواست کرده‌اند که نامي از آنها برده نشود‌، چرا که ايران هنوز رونمايي رسمي از قراردادهايش را انجام نداده و مفاد قرارداد‌ها هنوز ممکن است‌، دچار تغيير شود‌.
يکي از وکلاي شرکت کلايد‌. اند‌. کو که متخصص کار در امور منابع طبيعي نفت و گاز است در اين باره مي‌گويد‌: به زبان ساده‌، پيام ايران اين است که اگر تحريم‌ها برداشته شود ايران در مقابل شرايط قراردادي بهتري را پيشنهاد مي‌دهد که کار را براي شرکت‌هاي خارجي براي ورود به ذخاير پرسود نفت و گاز اين کشور آسان مي‌کند‌.
بازگشت شرکت‌هاي کليدي نفت جهان به صنعت نفت ايران يکي از تبعات احتمالي توافق ايران و غرب و برداشته شدن تحريم‌ها عليه صنعت نفت ايران خواهد بود و به همين دليل مسئولان صنعت نفت ايران در اقدامي پيشدستانه پيش نويس قرارداد‌هاي جديد نفتي را براي بررسي مفاد پيشنهادي اين کشور به شرکت‌هاي بزرگ نفتي ارائه داده‌اند‌.
بيژن زنگنه وزير نفت ايران چندي پيش اعلام کرده بود که اين کشور به ٢٠٠ ميليارد دلار سرمايه‌گذاري در صنعت نفت نياز دارد‌. اين کشور در کنفرانسي که اين هفته درآستانه برگزاري نشست اوپک برگزار مي‌شود و روساي شرکت‌هاي بزرگ نفت جهان ازجمله اکسون موبيل‌، رويال داچ شل‌، شورون‌، بي‌پي و توتال در آن حاضر خواهند بود‌، اشت‌هاي واقعي اين شرکت‌ها را خواهد سنجيد‌.
تهران هنوز بايد قرارداد‌هاي جديد را تکميل کند‌، اما مديران شرکت‌هاي نفتي اعلام کرده‌اند که پيش نويس‌هاي متعددي از اين قرارداد‌ها که احتمالا براي بررسي واکنش شرکت‌هاي نفتي غربي و همچنين چهره‌هاي داخلي به اين صورت توزيع و اقدام شده‌است‌.
همچنين گفته شده‌است که برخي از اين پيش نويس‌ها لحن‌هاي متناقضي دارند اما رويکرد مشترکي را ارائه مي‌دهند‌: شرايط بسيار بهتر از مفاد پيشنهادي در اواخر دهه ٩٠ ميلادي است‌.
مهم‌ترين اتفاق اين است که اين قرارداد‌ها تاحدودي شبيه قرارداد‌هاي مشارکت در توليد هستند که شرايط آن به شدت مورد توجه شرکت‌هاي بزرگ نفتي جهان است‌. اين درحالي است که قوانين ايران اجازه مالکيت خارجي‌ها بر ميادين نفتي را نمي‌دهد و قرارداد‌هاي مشارکت در توليد را عملا غير ممکن مي‌کند‌.
مدل قراردادي مشارکت در توليد‌، سهمي از توليد نفت ميدان را به عنوان بازپرداخت سرمايه‌گذاري به شرکت‌هاي خارجي مي‌دهد‌. اين قرارداد‌ها همچنين به شرکت‌هاي خارجي اجازه مي‌دهد اين ذخاير نفتي را بخشي از ليست ذخاير نفتي خود لحاظ کنند که ترازنامه مالي آنها را به ميزان قابل توجهي تحت تاثير قرار مي‌دهد‌.
البته کشوري مانند عراق نيز که از شش سال پيش در‌هاي صنعت نفت خود را به روي شرکت‌هاي خارجي گشود‌، قرارداد‌هاي خدماتي را به جاي قرارداد‌هاي مشارکت در توليد پيشنهاد داد‌.
فريدون فشارکي مدير موسسه مشاوره فکتس گلوبال انرژي‌، در اين باره مي‌گويد‌: ايران احتمالا شرايط جذاب‌تري نسبت به عراق به شرکت‌هاي خارجي پيشنهاد مي‌کند تا شرکت‌ها را قانع کند پس از يک دهه تحريم و عدم سرمايه‌گذاري خارجي در صنعت نفت‌، به اين کشور بازگردند‌.
وي درباره مقايسه قرارداد‌هاي جديد نفتي ايران با قرارداد‌هاي مشارکت در توليد‌، گفت‌: شباهت‌هايي وجود دارد‌. قرارداد‌هاي مشارکت در توليد در ايران مجاز نيست‌، بنابراين به نظر مي‌رسد ايران تمام مزاياي آن را استفاده کرده و مطابق با قانون‌هاي خودش اين قرارداد را پيشنهاد داده‌است‌.
شرکت‌هاي نفتي خارجي از همين حالا تحرکات خود را براي حضور در صنعت نفت ايران آغاز کرده‌اند‌، گروه نفتي اني ايتاليا که در اوايل دهه ٢٠٠٠ سرمايه‌گذاري‌هايي در ايران انجام داده بود علاقه خود را براي بازگشت به اين کشور خاورميانه پس از رفع تحريم‌هاي جهاني اعلام کرده‌است‌.
کلاديو دسکالزي مديرعامل شرکت اني در ماه مي‌به يک روزنامه ايتاليايي گفته بودم‌: فکر مي‌کنم تا پايان سال تهران مي‌تواند نوع جديدي از قرارداد‌ها را پيشنهاد دهد که به استاندارد‌هاي جهاني شبيه‌تر بوده و جريمه‌هاي کمتري را شامل حال پيمانکاران کند‌.
پيغام ساير مديران نفتي نيز تاحدودي شبيه به اين است‌. آنها مي‌گويند مايل به ايفاي نقش در صنعت رو به رشد انرژي ايران هستند‌. پيغامي که گارد بسيار کمتري نسبت به گذشته دارد‌، زماني که بازيگران اصلي صنعت نفت جهان مي‌گفتند ترجيح مي‌دهند فعلا در ايران برنامه‌اي نداشته باشند‌.
علاقه شرکت‌ها به حضور در ايران قابل درک است‌: ايران دارنده چهارمين ذخاير بزرگ نفت جهان است و تنها عربستان‌، ونزوئلا و کانادا نفت بيشتري از ايران دارند‌. در بخش گاز هم ايران در رتبه دوم قرار دارد.