نشریه شماره   209   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

معماری شیرین« یه حبه قند »

«یه حبه قند» ششمین فیلم سینمایی رضا میرکریمی در سال ۱۳۸۹ برنده بهترین فیلم بلند جشنواره فیلم کازان روسیه، در یزد ساخته شد. رسانه‌های خارجی از‌جمله مجله اینترنتی تیک وان، روزنامه پریمیرت، مجله ورایت به اظهارنظر در مورد این فیلم پرداخته و از آن میان مجله ورایت بهره بردن از بافت بی‌نظیر دیار یزد - هنر سنتی ژئو-کالچرال (جفرافیایی-فرهنگی) ایرانی - را هنر میر کریمی می‌داند.
کارگردان با فرازوفرودهایی، جریان مراسم عروسی دختر جوانی به نام پسند که به عقد غیابی پسری در اروپا در آمده و مرگ دایی خانواده موجب جمع شدن اعضای خانواده و بازگشت پسر دایی که پسند را دوست دارد ،در بستر خانه‌ای سنتی را به تصویر می‌کشد. وی در بیان مفاهیم و جریان روان زندگی این فیلم از  معماری و هنر معماری که در بناهای گذشته یزد وجود دارد، کمک شایانی گرفته است. به گفته کارگردان معماری بافت سنتی ایران نشانگر قدمت دیرینه‌ای از فرهنگ، اصالت و تمدن مردمان این كشور با گویش‌ها، آداب‌ورسوم مختلف است.
جریان فیلم در یکی از  خانه‌های  سنتی یزد به همراه حوضی نسبتاً بزرگ با بستری از رنگ آبی و  باغچه‌ای وسط حیاط شور زندگی با بازی بچه‌ها ، کاملاً به نمایش گذاشته می‌شود. در این فیلم خانه به‌عنوان مأمنی  برای جمع شدن با معنایی که از خانه در نماد معماری سنتی وجود دارد ظاهر می‌شود؛ دنیایی که در آن، جایی برای کودکان، بزرگ‌ترها، سالمندان وجود  دارد.
اتاق‌هایی با درهای  دولنگه ای چوبی و تو در تو که با حفظ حریم خصوصی گهگاه به یکدیگر باز می‌شود و پشت‌بام و زیرزمینی که هریک همچون ظرفی کل داستان را در خود نگه داشته‌اند، بخشی از طراحی داخلی است که یه حبه قند در آن ساخته‌شده است ، میرکریمی به‌درستی دریافته است که به تصویر کشیدن برشی از زندگی سنتی  ایران بدون در نظر گرفتن بستر مکانی آن امکان‌پذیر نیست.
درواقع  وقتی‌که یک بنا بتواند شرایطی را فراهم کند که جریان زندگی در بستر آن به نرمی جاری شود به شکلی که حتی در فیلم هم به تصویر کشیده شود و حتی رسانه‌های خارجی نیز بتوانند آن را لمس کنند، می‌توان گفت معمار آن موفق بوده است  و جمله معروف« معماری باید جزئی از تپه باشد و نه روی تپه» نمود می‌یابد.
در نهایت باید  مکان به‌عنوان پایه‌ای که فیلم یه حبه قند بر روی آن ساخته‌شده است  در القا و انتقال مفهومی که نویسنده و کارگردان به دنبال انتقال آن به بیننده بودند، عالی عمل کرده است و از طرفی این فیلم با سطح بالایی که در تمامی جنبه‌ها از کیفیت فیلمنامه، کارگردانی، بازیگری تا  بهره‌گیری عالی از عناصر نور و رنگ توانست در معرفی گوشه‌ای از معماری ایران به جهانیان موفق عمل کند.